Bölge Adliye Mahkemesi 2024/770 E. 2026/878 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/770 Esas

KARAR NO: 2026/878

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 21/11/2023

NUMARASI: 2023/34 E. - 2023/267 K.

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/05/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :

Tarafların İddia ve Savunmaları:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı ile karşı davalı arasında mamul satın alma tedarikçi sözleşmesinin yapıldığını, davacı karşı davalının sözleşmeyi ihlal etmiş olduğunu, davacı karşı davalı davalıya ait "..." tasarımının tescilini haksız olarak kamuoyu nu yanıltarak haksız kazanç elde ettiğini, davalıya ait tescilli ürünleri taklit etmesi ve satışa sunması durumunda 750.000 TL tutarında cezai şartı ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, borcu ödemediğini, davalıya ait tescilli ürünlerin taklit edilmesi ve satışa sunulması sebebiyle davalı şirketin uğramış olduğu zararın tazmini amacıyla sözleşme kapsamında belirlenen cezai şart tutarındaki meblağın davacı karşı davalıdan temin edilerek davacı şirkete ödenmesini talep ettiği, huzurda görülen 2021/731 esas sayılı asıl davanın reddini, karşı davanın kabulünü, 750.000,00 TL cezai şart bedelinin davacı karşı davalıdan alınarak davalı şirkete ödenmesine karar verilmesini, talep etmiştir.

Davacı karşı davalı vekili karşı cevap dilekçesinde özetle; sözleşme hükümleri incelendiğinde, cezai şartın yalnızca sözleşmenin "3.Rekabet ve Etik" başlıklı bölümü için getirilmiş olduğu, diğer maddelerin cezai şart bakımından kapsam dışı olduğu görüldüğünü, karşı dava ve talepleri tümüyle ve açıkça reddettiklerini, davalı/karşı davacı şirketin sahip olduğu tescilli endüstriyel tasarım incelendiğinde ise yeni ve ayırt edici olmadığı dolayısıyla başta SMK olmak üzere ilgili tüm mevzuat gereği hukuki korumadan yararlanamayacağını, kabul etmemekle birlikte davalı/karşı davacı haklı bulunsa dahi sözleşmeyle belirlenen cezai şart miktarı fahiştir (ahlaka aykırıdır), hakkaniyet ölçüsünü de aşmıştır, cezai şart hükmü genel işlem koşullarını ve ilgili mevzuata aykırı olup geçersiz olduğunu, asıl davanın kabulüne, karşı davanın ise reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı ile; "Davanın REDDİNE," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davalı karşı davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; Taraflar arasında yapılan mamul satın alma tedarikçi sözleşmesi yapıldığını, tasarımı müvekkili şirkete ait olan "..." isimli ürünün davacı karşı davalı ... tarafından haksız yere üretilip satıldığını, sözleşmedeki rekabet ve etik maddesine aykırı davranıldığı için 750.000 TL cezai şartın ödenmesini talep ettiğini, karşı tarafın ise bu tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını ve cezai şartın fahiş olduğunu, yerel mahkemenin ise ... isimli tasarımın tescilli olmadığına ve ispatlanamadığına dair bilirkişi raporuna dayanarak davanın reddine karar verdiğini, ancak bu kararın hatalı olduğunu, dosyaya ... tasarımının müvekkili adına tescilli olduğunu gösteren ... numaralı tescil belgesinin sunulduğunu, hakimin yanlışlıkla başka bir belgeyi incelediğini, bilirkişi raporunda da ürünlerin ayniyet derecesinde benzediğinin aslında sabit olduğunu, mahkemenin vermiş olduğu ara karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunduğunu, müvekkili Şirket'in hak kaybına uğramasına sebebiyet verdiğini, mahkemenin yeniden inceleme yapmamasının usul ekonomisine aykırı olduğunu, bilirkişinin fotoğrafları net çekememesinin müvekkilini hak kaybına uğrattığını ve yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılması için mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:

Dava, taraflar arasında düzenlenen tedarikçi sözleşmesinin ihlaline dayalı cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Cezai şart alacağı yönünden açılan davanın İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/220 E. Sayılı dosyası ile birleştiği, bu mahkemenin 14.12.2022 tarihli ara kararı ile tefrik edildiği ve görevsizlik kararı ile İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.

Davacı ... vekili; taraflar arasında mamül satın alma tedarikçi sözleşmesi bulunduğunu, davacının bu sözleşmeyi ihlal ederek davalıya ait “...” tasarımını taklit edip üretip sattığını, sözleşmenin “rekabet ve etik” başlıklı 3. maddesi gereği bu fiilin yasaklandığını ve ihlal halinde 750.000 TL cezai şart ödenmesinin kararlaştırıldığını ileri sürerek 750.000 TL cezai şartın tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; cezai şartın yalnızca sözleşmenin 3. maddesi ile sınırlı olduğunu, davalıya ait olduğu iddia edilen tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını, hukuki korumadan yararlanamayacağını, ayrıca cezai şart miktarının fahiş ve geçersiz olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/34 D. İş sayılı dosyasında davalı işyerinde yapılan tespit ve alınan 20.05.2020 tarihli bilirkişi raporunda, işyerinde bulunan bir adet tekli ... ile “...” tasarımının ayniyet derecesinde benzer olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece, tasarım hakkına tecavüzün ispat edilemediği ve cezai şart koşullarının oluşmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir. Davacı karşı davacı ... vekili istinaf talep etmiştir.

... numaralı 13.05.2020 başvuru tarihli çoklu ... tasarımının davacı adına tescilli olduğu, ......numaralı 26.02.2020 başvuru tarihli tasarımında davacı adına tescilli çoklu ... tasarımı olduğu, mahkemece davaya konu tasarımın tescilli olmadığı ve tescil başvurusunun bulunmadığı kabul edilerek sonuca gidildiği anlaşılmakta ise de, karşı davanın Marcella isimli tasarıma dayalı olarak değil ... isimli... numaralı tasarıma dayalı açıldığı, “...” isimli tasarımın dava tarihinden önce tescilli olduğu, bu durumda tasarımın tescilsiz olduğu kabul edilerek tasarım hakkına tecavüz iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle verilen kararın dosya kapsamındaki delillere uygun düşmediği , mevcut 20.05.2020 tarihli bilirkişi raporunda davalı işyerinde tespit edilen bir adet ... ürününün “...” isimli tasarıma ayniyet derecesinde benzer olduğunun belirtildiği, ancak üçlü ... bakımından fotoğrafların yetersizliği nedeniyle değerlendirme yapılamadığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle mevcut bilirkişi raporunun yeterli ve denetime elverişli olmadığı, buna rağmen mahkemece yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın sonuca gidildiği sözleşmenin “rekabet ve etik” başlıklı 3. maddesinde düzenlenen cezai şartın uygulanabilirliği bakımından davalı tarafın söz konusu tasarımı ihlal edip etmediği hususunun tasarım uzmanının yer aldığı teknik bilirkişi incelemesi ile tespitinin zorunlu olduğu, davaya konu tasarımın tescilli olup olmadığı hususunda yanılgıya düşülerek eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmakla, davalı karşı davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Davalı karşı davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;

2- İstanbul Anadolu .... Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ..../11/2023 tarih, 2023/. E. 2023/... K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4- İstinaf yasa yoluna başvuran davalı karşı davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,

5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 14/05/2026