Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/622 E. 2026/1761 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/622
Karar No
2026/1761
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/622 KARAR NO : 2026/1761

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 07.12.2023 NUMARASI : 2023/104 E. - 2023/1000 K. DAVANIN KONUSU : Tazminat DAVA TARİHİ : 04.02.2023 KARAR TARİHİ : 02.11.2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 02.11.2026

İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.12.2023 tarih 2023/104 E. - 2023/1000 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA :Davacı vekili, .... A.Ş. nezdinde motorlu kara taşıtları kasko sigorta poliçesi bulunan .... kaza tutanağında belirtildiği gibi 22.04.2021 günü müvekkili .... adına kayıtlı .... plakalı araca %100 kusurlu çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, yaşanan trafik kazasında müvekkil aracı ağır hasar görüp değer kaybına uğradığını, davalı sigorta şirketi müvekkilinin aracında meydana gelen hasarı gidermediğinden dolayı araçta ortaya çıkan zararın tazmini İzmir 5 ATM nin 2021/189 E sayılı dosyasında yapılan yargılamada 176.496,00 TL hasar tespit edildiğini, iş bu mahkeme ilamına dayalı olarak müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının giderilmesi için davalı sigorta şirketine 19.01.2023 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin aracında meydana gelen şimdilik 10 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin Mahkememize sunduğu 16/11/2023 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek toplamda 20.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. CEVAP:Davalı vekili, 22.04.2021 tarihinde davacıya ait .... plakalı araç ile müvekkil şirkete kara araçları genişletilmiş kasko poliçesiyle sigortalı .... plakalı araç arasında meydana gelen kaza sonucu davacıya ait .... plakalı araçta değer kaybı olduğu iddiasıyla müvekkil şirket aleyhine davacı tarafından dava açıldığını, dava konusu .... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde kara araçları genişletilmiş kasko sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu kasko sigortası poliçesi kapsamında ihtiyari mali mesuliyet limiti kaza başına 150.000 TL olduğunu ihtiyari mali mesuliyet teminatı kaza tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan trafik sigortası teminatının üstü zararlar için devreye gireceğini, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limitiyle sınırlı olduğundan kusur oranlarının tespiti gerektiğini, değer kaybı talepleri genel şartlarda açıkça düzenlenmiş olup yapılacak hesaplamada genel şart hükümlerinin esas alınması gerektiğini, müvekkil şirketin temerrüdü söz konusu olmadığından faiz talepleri haksız olup reddi gerektiğini belirterek, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 25/07/2020 tarihinde davacıya ait .... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ihtiyari mali sorumluluk sigortası yapılmış bulunan dava dışı .... sevk ve idaresinde bulunan.... plaka sayılı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacıya ait aracın hasar gördüğü, mevcut Kasko Sigortası Poliçesinde Motorlu Araçlar İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Teminat Kapsamı miktarı maddi kaza başına 150.000,00 TL olarak gösterildiği, davalı sigorta firmasının hem ZMMS hem de İMMS poliçesi düzenlediği, mahkemenin 2021/897 E sayılı dosyası ile davacı tarafından davalı sigorta şirketine karşı hasar bedeli taminine ilişkin dava açıldığı, mahkemenin 08/11/2022 tarihli kararında davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçe limiti olan 43.000,00 TL ve İMMS poliçe limiti içerisinde kalan 106.550,00 TL tazminatın ödenmesine karar verildiği, davalı sigorta şirketinin İMMS limiti olan 150.000,00 TL olduğu bu halde İMMS limiti içerisinde 43.450,00 TL kaldığı, davacının dava öncesinde değer kaybı yönünden yaptığı başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, kusura yönelik alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazada davacının kusursuz, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yukarıda açıklanan ve mahkemece de kabul edilen değer kaybı tespit usulüne ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 20.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, davalı sigorta şirketinin ise kaza tarihi itibari ile zarara sebebiyet veren aracın ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenlemesi nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 95, 97. ve 100. maddeleri uyarınca sigortalanan araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere meydana gelen değer kaybı zararından sorumluluğunun bulunduğu, davalı araç sürücüsü ile işleten yönünden 6098 sayılı TBK'nin haksız fiile ilişkin hükümleri uyarınca kaza tarihinden itibaren ikame değer kaybı, araç bedeli ve faizden sorumluluklarının bulunduğu, davacı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yapılan başvuruyu takip eden 8. iş günü olan 14/10/2021 tarihi itibari ile davalı yönünden temerrüt koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 20.000,00 TL araç değer kaybı tazminatının davalı .... Şirketi'nden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile başvuru(İMMS) tarihi olan 14/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ:Davalı vekili, KTK 97.Maddesi gereğince davanın usulden reddi gerekirken yerel mahkeme tarafından esas hakkında hüküm kurulduğunu, yerel mahkeme tarafından daha önce verilen hasar bedeline ilişkin davada ZMMS limitinin dolduğuna ilişkin işbu karar kesinleşmeksizin İMM poliçesi kapsamında müvekkili şirketin değer kaybı tazminatından sorumluluğu olduğu yönündeki kararın hatalı olduğunu, keza sayın bilirkişi tarafından da zmms poliçe limitinin dolduğuna ilişkin İzmir 5.ATM'nin 2021/897 E. Sayılı dosyası kapsamında verilen ve henüz kesinleşmeyen kararın dayanak olarak alındığını, bilirkişi raporunda davacının kazada kusuru bulunmadığına ilişkin yapılan belirleme hatalı olduğunu, İMM sigortası ZMMS sigortasının poliçe limitinin dolması sonucu kalan bakiyeyi karşılayan bir sigorta türü olduğu için bu noktada değer kaybı bedelinin hesaplamasında da zmms sigorta genel şartlarında belirtilen kıstasların geçerli olacağını, değer kaybının genel şartlarda belirlenen formüle göre yapılması gerekirken, reel değer kaybına göre belirleme yapılmasının hatalı olduğunu, değer kaybından söz edilebilmesi için aracın ilk ve tek hasarı olması gerektiğini, davacıya ait aracın önceki hasar dosyalarının istenmesi taleplerine rağmen daha önceki kazalar dolayısıyla oluşan hasarların değişen parçalar üzerindeki etkisi değerlendirilmeden karar verildiğini, bilirkişi raporunda sayın bilirkişi tarafından reel piyasa rayiç bedel araştırmasının yalnızca tek bir internet sitesi üzerinden yapıldığını, davacının ıslah dilekçesi ile talep ettiği miktarlar bakımından zamanaşımı süresinin dolduğunu, faiz başlangıç tarihi temmerrüt tarihi olarak belirtilen 14.10.2021 tarihi olarak belirlendiği, ancak öncelikle faiz başlangıç tarihinin temerrüt tarihi değil güncel eksper hesabının yapıldığı tarih olarak kabulü gerektiğini, aksi halde bilirkişi hesabının rapor tarihi itibariyle yapılması sebebiyle temerrür tarihi ile rapor tarihi arasındaki süreç için faize faiz işletileceğini, temerrüt tarihinin14.10.2021 olmadığını, mevzuat gereği ihbardan sonra 15 gün olarak belirlenen ve sigorta şirketine ödeme veya red için verilen süre göz önünde bulundurulduğunda, sigorta şirketinin ihbardan sonraki 16. günün sonunda temerrüde düşeceğini, avans faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, sigortalı aracın kullanım şeklinin ruhsatta “hususi” olarak belirtildiğinden, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. GEREKÇE :Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı bedelinin karşı araç İMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. (Yargıtay 17.HD'sinin 2019/1797 E-2020/8207 K sayılı kararı) Somut olayda, davacıya ait aracın 22.04.2021 tarihinde davalı sigorta şirketine hem ZMMS, hem de kasko sigortası (150.000-TL İMMS teminatı ile) ile sigortalı olan araç ile karıştığı kazada, resmi kaza tespit tutanağına göre davalı tarafa sigortalı aracın tam kusuru sonucunda hasar aldığı, davacının ZMM ve İMM sıfatıyla ayrı ayrı davalı sigorta şirketine yaptığı usule uygun ve hasar dosyalarında mevcut başvurulara rağmen davacıya ödeme yapılmadığından eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davalının sorumluluğunun belirlenebilmesi için olayın oluşumunda tarafların mevcut kusur durumun tespiti önem arzeder. Bu kapsamda, dosyaya kazandırılan açıklamalı, ayrıntılı, kaza tespit tutanağı ile uyumlu, denetime elverişli bilirkişi raporu ile olaya ilişkin belirlenen maddi olgular çerçevesinde, oluş şekline uygun düşecek biçimde kusur oranının tespitinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, davalı tarafın kusura dair itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. 6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir. Dava dilekçesi incelendiğinde; davacı vekili dava dilekçesinde, maddi tazminata ilişkin davasını HMK' nın 107.maddesi uyarınca talep sonucunu arttırma ve fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası olarak açtığı anlaşılmaktadır. Davacının belirsiz tazminat alacağı davasına konu ettiği aracındaki değer kaybının teminat kapsamında kalıp kalmadığının ve miktarının tespiti bilirkişi incelemesi ile belirleneceğinden davacının iddia ettiği zararın dava tarihi itibariyle miktar ve değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceğinin kabul edilmesi gerekliliği karşısında, davalı vekilinin ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Diğer taraftan, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/897 E - 2022/1005 K sayılı kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince kesin olarak esastan reddine karar verildiği ve İMMS poliçesi yönünden söz konusu dosyada temerrüt tarihinin davalı açısından kesinleştiği anlaşıldığından, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazının yerinde olmadığı, ancak uyuşmazlığın TBK'nun 49. Maddesi gereğince haksız fiil niteliğinde olup, karşı aracın ruhsattaki kullanım şeklinin hususi olduğu nazara alındığında asıl alacağa işlemiş faiz türü olarak yasal faiz işletilmesi gerektiği, zira kesinleşen İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/897 E - 2022/1005 K sayılı dosyasında da İMMS sigortacısı açısından yasal faize hükmedildiği, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazının yerinde olduğu, ancak iş bu hususun da yeniden yargılamayı gerektirmediği değerlendirilmekle HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun bu yönden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.12.2023 tarih 2023/104 E. - 2023/1000 K. Sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, buna göre; 2-Davanın KABULÜ ile, 20.000,00 TL araç değer kaybının bakiye İMMS poliçe limiti olan 43.450 TL ile sınırlı olmak üzere davalı .... Şirketi'nden temerrüt tarihi olan 14/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.366,20-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 342,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 844,30 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 342,00 TL ıslah harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 3.133,00 TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.761,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Kaldırma kararının sebep ve şekline göre; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 3-İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, 4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcından oluşan istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 02.11.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/622, K. 2026/1761, T. 02.11.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-622-e-2026-1761-k-aab41ee4a3e9