Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2025/1096 E. 2026/1414 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2025/1096
Karar No
2026/1414
Karar Tarihi

T.C.

ERZURUM

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/1096

KARAR NO : 2026/1414

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 02/07/2025 (Karar)

NUMARASI : 2024/100 Esas, 2025/404 Karar

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA;

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 13.11.2023 tarihinde sürücüsü davalı ..., işleteni ... olan ... plaka sayılı aracın ...'ya çarpması sonucu ...'in vefat ettiğini, Erzurum CBS ... soruşturma numaralı dosyası soruşturmanın devam ettiğini, araç sürücüsü davalı ...'in ehliyetsiz olduğunu, kaza esnasında hızının yüksek olduğunu, aracın davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, ...'in vefat etmesi nedeniyle müvekkillerinin onun desteğinden yoksun kaldıklarını, müvekkillerinin tarifsiz bir acı yaşadığını, müteveffanın henüz 5 yaşında olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkillerinden her biri için 1.000,00'er TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ... yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalı sigorta şirketinden ise 22.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkili... ... için 300.000,00 TL, .... için 300.000,00 TL, ... ... için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 700.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'tan haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekilinin 22.04.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini davacı... ... yönünden 510.363,05-TL, davacı .... yönünden 193.159,43‬-TL olarak ıslah ettiği anlaşılmıştır.

CEVAP:

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların usulüne uygun şekilde müvekkiline başvuru yapmadıklarını, müvekkilinin kaza tarihindeki poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak sorumluluğu bulunduğunu, müteveffanın asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin sigortalısının bir kusuru bulunmadığını, ebeveynlerin küçük üzerindeki gözetim yükümlülüklerini de ihlal ettiklerini, soruşturma dosyasında davacıların araç sürücüsü ile uzlaştığını, hesaplama yapılırken gelirin asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, müvekkilinin temerrüde düşmediğini, dava tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulabileceğini, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kaza nedeniyle başlatılan soruşturma dosyasında alınan rapor ile müteveffanın asli derecede kusurlu bulunduğunu, ebeveynlerinin küçük üzerindeki gözetim yükümlülüklerini ihlal ettiklerini, bu ihlalin kazaya sebebiyet verdiğini, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş derecede yüksek olduğunu, manevi tazminatın zenginleşme amacı olarak talep edilemeyeceğini, davacıların manevi zarara uğradıklarını ispat etmeleri gerektiğini, talep edilen faiz çeşidi ve başlangıç tarihinin hukuka aykırı olduğunu, dava tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulabileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

YEREL MAHKEME KARARI;

Mahkemece, "... Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı ...'nin müteveffanın kardeşi olduğu, yüksek mahkeme içtihatları doğrultusunda her iki kardeşin kaza tarihi itibariyle henüz 18 yaşını doldurmadıkları ve bu davacının ölenin desteğinden yoksun kalacağının farazi bir değerlendirme olacağı kanaatiyle, bu davacının maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen kusuru raporu ve aktüerya bilirkişi tarafından düzenlenen rapor hükme esas alınarak davacılar ...ve...'in maddi tazminat davalarını kabulüne karar verilmiştir.

Davacıların manevi tazminat davaları yönünden yapılan değerlendirmede; davacının yaşı, meydana gelen kazadaki kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, davacı anne ve babanın çocuklarını, diğer davacının da kardeşini kaybetmesi nedeniyle çektiği acı ve duymuş olduğu üzüntünün boyutu, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi, davacının uğradığı manevi zarar göz önüne alınarak ve davalının kusur durumu nedeniyle hakkaniyet ölçüsünde oranlama yapılarak manevi tazminat davasının kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesiyle "1-Davacı ...'nin maddi tazminat davasının reddine,

2-Davacılar... ve ...'nin maddi tazminat davalarının kabulü ile;

...için 510.363,05 TL ve ...için 193.159,43 TL olmak üzere toplam 703.522,48 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, davalı sigorta şirketi yönünden 22.12.2023 tarihinden, diğer davalılar yönünden 13.11.2023 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,

3-Davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile;

...için 100.000,00 TL, ...için 100.000,00 TL ve ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL'nin 13.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazla istemin reddine," şeklinde karar verilmiş, karara karşı davalılar ... ve ... vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF İTİRAZLARI:

Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; evlenme yaşınında 28 olarak kabul edilmesinin yerinde olmadığını, evlenme yaşının daha düşük olduğunun açık olduğunu, kaldı ki müteveffanın asgari ücret kapsamında evli 2 çocuklu olduğu varsayımında anne ve babasına yardımcı olamayacağının da aşikar olduğunu, 27/11/2024 tarihli dilekçelerinde belirttikleri üzere aracın sevk ve idaresini sağlayanın ..., araç sahibinin ... ve aracın ZMMS kapsamında sigortasını yapan firmanın ... Sigorta olduğunu, güncel Yargıtay uygulamalarından da anlaşılacağı üzere destekten yoksun kalanların üçüncü kişi konumunda olduklarından 2918 sayılı KTK. 92/b maddesine ve Sigortası Genel Şartları’na göre, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasından yararlanma haklarının olduğunu, dolayısıyla sigorta şirketinin tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, öncelikle bilirkişinin bu poliçe kapsamında sigorta şirketinin zararı karşılaması gerektiğini belirtmesinin gerektiğini, keza davacı... için 300.000,00 TL, .... için 300.000,00 TL ve ... ... için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 700.000,00 TL manevi tazminat talebinin yerinde olmadığını, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmadığının göz ardı edilmemesi gerektiğini, müvekkilinnin sosyal ekonomik durumu incelendiğinde talebin müvekkilin ekonomik anlamda mahvına sebep olacağının aşikar olduğunu, kaldı ki kanaatlerine göre manevi tazminatın hüküm altına alınması kapsamında yasal şartların olmadığını, dosya kapsamından anlaşılacağı üzere... Adli Tıp Grup Başkanlığı'nın...tarihli raporundan anlaşılacağı üzere müvekkilinin olayda kusurunun %30, müteveffa yaya ...'nun kusurunun ise %70 olduğunu, yani üzücü olayın meydana gelmesinde ...'nun kusurunun da göz önüne alınmasının gerektiğini, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ve ebeveynlerinin kusur oranının usul ve yasaya uygun, denetime elverişli olarak tespit edilmediğini, mahkeme tarafından kusura ilişkin aldırılan raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, itirazlarının değerlendirilmediğini, müteveffanın olay tarihinde 7 yaşında olduğunu, ebeveynlerinin kusurundan ve ihmalinden kaynaklanan zararın söz konusu olduğunu, davacının olaydaki yaşı itibari ile anne ve babanın çocuk üzerinde gözetim yükümlülüğü bulunduğunun izahtan vareste olduğunu, müteveffanın elim kazada vefatında anne ve babasının ihmalinin aşikar olduğunu, bu sebeple anne ve babanın bakım ve gözetim yükümlülüğünü ihlal ettiğinin açık olduğunu, davacıların ağır kusurlu olduğunu, hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağını, tazminat hesaplamasına ilişkin raporun hesap hataları ile dolu olup hakkaniyete aykırı olduğunu, davacıların soruşturma esnasında sigortalı araç sürücüsünden şikayetçi olmadıklarından tazminat haklarının bulunmadığını, müvekkil şirkete usulüne uygun başvuru bulunmadığını, bu nedenle müvekkil şirketin işbu dava öncesi temerrüte düşmediğinden faize hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, arabuluculuğun dava şartı olmadığını, davacı tarafından arabuluculuk yoluna başvurulması nedeniyle müvekkili aleyhine arabuluculuk ücretinin yüklenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, trafik kazazsından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.

İstinaf talebinde bulunan davalılar vekillerinin ayrı ayrı ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, mahkemece yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu, mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarlarının olayın oluş şekli, tarafların kusur durumu, paranın satın alma gücü, davacıların olay sebebiyle duydukları elem ve üzüntünün mahiyeti, manevi tazminatın caydırıcılık özelliği gibi hususlar dikkate alındığında uygun olduğu anlaşıldığından, davalılar vekillerinin istinaf talebinin ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davalılar ... ve ... vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf aşamasında alınması gereken 48.057,62-TL istinaf karar harcından başlangıçta alınan 12.014,41-TL harcın mahsubu ile bakiye 36.043,21-TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş. alınarak hazineye irat kaydına,

3-İstinaf aşamasında alınması gereken 66.979,49-TL istinaf karar harcından başlangıçta alınan 16.283,78-TL harcın mahsubu ile bakiye 50.695,71-TL harcın davalılar ... ve ...'dan alınarak hazineye irat kaydına,

4-İstinaf başvurusu sırasında davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6-Kararın kesinleştirme ve gider avansı ikmali/iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,

7-Gerekçeli kararın tebliği ve harç ikmali/iadesi işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361. ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere 21.10.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2025/1096, K. 2026/1414, T. 21.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2025-1096-e-2026-1414-k-d3c4856b0a5e