Bölge Adliye Mahkemesi 2023/844 E. 2026/1929 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/844 KARAR NO : 2026/1929

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 12/01/2023 NUMARASI : 2021/313 Esas 2023/30 Karar DAVA : MENFİ TESPİT - MUARAZANIN MEN'İ KARAR TARİHİ : 17/09/2026 KARAR YAZIM TARİH :17/09/2026

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/313 Esas ve 2023/30 Karar sayılı dava dosyasından yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... AŞ. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Mahkemece yapılan açık yargılama sonucunda; ''...Davacı vekili mahkememize verdiği 06/05/2021 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacının, davalılardan e-defter gönderebilmek için programını yükselterek ....Standart 3 versiyonunu satın aldığını, satın alma akdinden davacının ayrıca güncelleme bedelinin ödeneceğini bildirilmediğini, programın.... tarafından davacı bilgisayarlarına yüklendiğini ancak LEM bakım ve güncelleme bedeli ödenmediği için programın kullanılamadığını, e-defter gönderilmesi yapılamadığını, fazladan güncelleme bedeli istenilmesinin yersiz olduğunu belirterek müvekkilinin e-defter bedeli ile LEM bakım ve güncelleme bedeli ödenmeksizin ekranın açılmasına bu yöndeki kısıtlamanın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalı .... vekili savunmasında; Yetki itirazında bulunarak İstanbul Çağlayan Adliyesinin yetkili olduğunu, müvekkili şirketin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, kendilerine ... A.Ş' nin sunduğu program ve yazılımların müşterilerine kurulum hizmeti verdiğini, istenilen bedel konusunda müvekkilinin yetkisinin bulunmadığını ve programın.... Şirketi tarafından üretildiğini, müvekkili tarafından 2. Satıcı konumunda bulunduğunu, sözleşme ile ilgilerinin bulunmadığını, fatura bedelinin ödendiğinin ispatının gerektiğini, 22/11/2019 tarihli teklif formunun teklif şartları bölümünün değerlendirilmesi gerektiğini, alınan program bakımından inceleme bedelinin alınması gerektiğini belirterek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş vekili Savunmasında; yetki itirazında bulunarak İstanbul Çağlayan Adliyesinin mahkemelerinin ve icra dairelerinin yetkili olduğunu, müvekkilinin husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanmış sözleşme bulunmadığını, müvekkili şirketin üretmiş olduğu programların diğer firmalar tarafından satışının yapıldığını, bu firmaların kendi nam ve hesaplarına hareket ettiklerini, satışın müvekkili şirket ile yapıldığını ve müvekkilinin sözleşmeye aykırı davranış olduğunun ispatının gerektiğini, usulüne uygun tebligatın yapılmadığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, davacı tarafın lisansını satın aldığı satılımının lisans sözleşmesindeki LEM hükümlerinin detaylı şekilde düzenlendiğini, LEM hizmetinin bakım ve destek hizmetleri olduğunu, bu hususun lisans sözleşmesinde davacının bilgilendirildiğini, lisans sözleşmesinde LEM hususunun belirtilmiş olduğunu, yapılan sözleşmenin sonuçlarından davacının sorumlu olduğunu, programın kurulum sürecinde müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın usulden ve esasdan reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Davacı vekili dava dilekçesinde; 14.09.2020 tarih ve 45.000,00 TL bedelli fatura, ekran görüntüleri, bilirkişi incelemesi, müvekkil şirket kayıtları ve muhasebe kayıtları, .... başvurusu ve kayıtları, taraflara ait ... kayıtları, log kayıtları, davalılara ait belge ve kayıtlar, tanık, isticvap, yemin ve sair hususları delil olarak bildirmiştir. Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; Davacı tarafından kabul edilen Lisans Sözleşmesi ve Sözleşme'nin müşteri tarafından kabul edildiğine ilişkin log kaydı , Müvekkil Şirkete ait Web sitesinde yayınlanan fiyat listesi, Bilirkişi İncelemesi, Keşif , Yargıtay Kararları ve sair hususları delil olarak bildirmiştir Davalı .... AŞ. Vekili cevap dilekçesinde; Teklif formu, Çerçeve son kullanıcı lisans sözleşmesi, Müvekkil şirket kayıtları, Ticari defter ve kayıtlar, Bilirkişi, Tanık ve sair hususları delil olarak bildirmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : 1 nolu celsenin 3 nolu ara kararı ile davalılar vekillerinin yetki itirazının reddine karar verilmiştir. Delillerin toplanmasından sonra mahkememizin 14/04/2022 tarihli oturumunda bilirkişi incelemesine karar verilmiş, bilirkişilerin ibraz ettiği 15/09/2022 havale tarihli raporunda dosya kapsamı hakkında beyanda bulunduktan sonra sonuç olarak, Taraflar arasında, 2020 yılı öncesinde başlayan ticarı ilişki 06/11/2020 tarihinde sona ermiştir. Davacı ile davalı .... A.Ş. arasındaki cari hesap çalışmasının olduğu, Davacı nezdinde, davalı ...AŞ.ne ait cari hesabının 320.01.038 Satıcılar Hesap kodunda tutulduğu, davacı firma kayıtlarına göre; davalı .... A.Ş.' nin 31.12.2020 tarihi itibariyle 3.060,04-TL davacı alacağının olduğu, kalan bakiye 3.060,04-TL davalı alacağının; 2021 yılı içerisinde ödendiği, Davalıya her hangi bir borcun kalmadığı, davacı ve davalı kayıtlarının bir birini teyit ettiği, davacı tarafından davalıya cari hesap çalışması dışında, ayrıca; yıllık ödenmiş LEM bedelinin bulunmadığı, davacı tarafça incelemeye ibraz edilen 2020 yılı yasal defterlerinden, davalı .... AŞ. ile her hangi bir cari hesap çalışmasının tespit edilemediği, Davalının taraflar arasındaki sözleşmenin kabul edilmesi durumunda bu sözleşmenin 4.2 ve 7.1 maddeleri uyarınca; davacının mevzuata aykırı e-defter oluşturmasını engellemek için davacının yazılımı kullanmasını engelleme hakkına sahip olduğu, davacının, davalıya ödemesi gereken LEM bedelinin yazılımın kullanım ömrünün 10 yıl olduğu kabul edildiğinde satın alma bedelinin %l0 ile %20 arasında olması gerektiği, davacının davalıya ödemesi gereken LEM bedelinin 2019 yılına özel olarak normalden fazla isteme hakkına sahip olduğunu bildirmiştir. Davacı vekilinin 04/10/2022 tarihli rapora beyan dilekçesinde itirazlarını bildirerek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... AŞ vekilinin 04/10/2022 tarihli rapora beyan dilekçesinde itirazlarını bildirerek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Şirketi vekilinin 03/10/2022 tarihli rapora beyan dilekçesinde itirazlarını bildirerek davanın reddini talep etmiştir. Davacı vekili 25/10/2022 tarihli dilekçesi ile ıslah dilekçesi verdiği, harcını yatırdığı, ıslah dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Toplanan deliller, bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesine göre; Davacının, davalılardan e-defter gönderebilmek için programını yükselterek ... Standart 3 versiyonunu satın aldığını, satın alma akdinden davacının ayrıca güncelleme bedelinin ödeneceğini bildirilmediğini, programın .... tarafından davacı bilgisayarlarına yüklendiğini ancak LEM bakım ve güncelleme bedeli ödenmediği için programın kullanılamadığını, e-defter gönderilmesi yapılamadığını, fazladan güncelleme bedeli istenilmesinin yersiz olduğunu belirterek müvekkilinin e-defter bedeli ile LEM bakım ve güncelleme bedeli ödenmeksizin ekranın açılmasına bu yöndeki kısıtlamanın kaldırılmasına karar verilmesini talep edildiği, alınan bilirkişi raporuna göre defter kullanımına yönelik .... Standart 3 Versiyon programını davalı ... . AŞ. Tarafından davacıya satışının yapıldığı, kurumunun yapıldığı, davalı... AŞ'nin bilgisayar programının üreticisi olduğunu, satışta rolünün bulunmadığı, bu sebeple açılan davada husumet ehliyetinin bulunmadığı, davacı vekili dava dilekçesinde Lem bakım ve güncelleme bedeli ödemeksizin ekranın açılmasını ve bu yönde tüm kısıtlamaların kaldırılmasını talep etmiş, mahkememizce 15/09/2022 tarihli rapor alındıktan sonra rapora göre taraflar arasında yapılan sözleşmenin 4.2 ve 7.1 maddelerine göre davalının, davacının mevzuata aykırı e - defter oluşturmasını engellemek için davacının yazılımı kullanmasını engelleme hakkının olduğunu ve ücret karşılığında bilgisayar programını kullanabileceğinin belirtilmiş olmasından sonra davacının davayı ıslah ederek öncelikle ücretsiz kullanım hakkını sağlanmasını, olmadığı takdirde belirlenecek ücretle program kullanılmasını talep ettiği, davacı tarafın dava dilekçesinde ücretsiz kullanım hakkı talep ettiği, sonra dan ıslah ile talebinin değiştirdiği, dava dilekçesine göre davalılar tarafın savunma yaptıkları, ve savunmalarında da Lem ücreti ödenmeksizin programın kullanılamayacağını ifade ettikleri, davada asıl yargılamanın programın ücretsiz kullanıp kullanılamayacağını oluşturduğu, ücretli kullanım konusunun asıl iddia olarak yargılamasının yapılmadığı, bu sebeple ilk talebe göre vekalet ücretlerine hak kazanmaları gerektiği, ıslah ile yapılan talep terditli olduğundan bahisle kabul edilmeyen kısım yönünden vekalet ücreti belirlenmemesi talebinin yerinde olmadığı, taraflar arasındaki satış sözleşmesi ve alınan bilirkişi raporuna göre satış bedelinin %20 üzerinden Lem bedeli belirterek yazılım programını kullanılmasının izin verilmesi..." gerekçesi ile, davalı .... AŞ aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan reddine, davalı ....AŞ aleyhine açılan davanın; davacının e-defter modülü lem bakım ve güncelleme bedeli ödemeksizin ekran açılması talebinin reddine, davacının e-defter modülü lem bakım ve güncelleme talebinin kullanmakta olduğu ... 3 programı için yıllık 9.000 TL güncelleme bedeli talebini ödeyerek ekranının açılması talebinin kabulüne karar verilmiş, verilen bu karara karşı davacı vekili ve davalı ....AŞ. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kısmen red kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı .... AŞ.'ne de husumetin düştüğünü, e-defter gönderebilmek adına satın alınan ... Standart 3 versiyonunun bizzat davalı .... A.Ş. tarafından üretildiğini, bu davalının program/yazılımın işleyişine doğrudan etkisi bulunacağı gibi erişimlerin engellenmesi, ekranın kapatılması, lisansların iptaline yönelik doğrudan yetkisi bulunduğunu, müvekkilinin yaklaşık 10 yıldır davalılardan satın aldığı ... muhasebe programını kullanmakta olduğunu ve e-defter mükellefi olarak 14.09.2020 tarihinde 45.000,00.TL daha bedel ödeyerek e-defter gönderebilmek için programını yükseltip .... standart3 versiyonunu satın aldığını, satın alınma akdinde (sürüm yükseltme esnasında) müvekkiline ayrıca güncelleme bedeli ödeneceğinin bildirilmediğini, kaldı ki sürüm yükseltme kurulumunu davalılardan .... A.Ş. çalışanlarının bizzat müvekkili işyerine gelip kendileri yapıp hiçbir bilgi vermeden de gittiklerini, devam eden süreçte müvekkilinin bedelini tam ve eksiksiz ödemesine rağmen ayrıca bir LEM bakım ve güncelleme bedeli ödemediği için müvekkilinin ekranının davalılarca kapatıldığını ve e-defter göndermesinin engellendiğini, müvekkilinin mağdur edildiğini, satın alınan ürünün bu hali ile beklenen faydayı vermediği gibi 45.000.TL verilerek satın alınan bir üründe ekstra güncelleme bedeli istemenin de ayrı bir usulsüzlük olduğunu, 45.000.TL bedeli olan ürünün ayrıyeten 12.000.00.TL daha güncelleme bedeli olmasının ve her sene artırılmasının hayatın olağan akışına ve ticari teamüllere aykırı olduğunu, davalıların müvekkilini bilgilendirme ve aydınlatma yükümlülüğünü ihlal ettiklerini, müvekkilinden ek ücret istenmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, her iki davalı yönünden de e-defter modül lem bakım ve güncelleme bedeli ödemeksizin ekran açılması taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı ...AŞ. vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Çağlayan adliyesi Mahkemeleri olduğunu, diğer davalı .... yönünden davanın husumetten reddinin yanlış olduğunu, programın sahibinin davalı ... yazılım olduğunu, müvekkili şirketin bu programı müşterilere satma ve kurma hizmeti verdiğini, güncelleme bedeli yönünden müvekkili davalıya husumetin düşmeyeceğini, uyuşmazlığın davacı ile davalı ... yazılım arasında olduğunu, davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak sunulan ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, mahkemenin ücret hesaplaması yaparken hem sözleşme hemde bilirkişi raporundaki hususlara dikkat etmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, e-defter modülü lem bakım ve günceleme bedeli ödenmeksizin ekranın açılması yönünde muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle hükme esas alınan bilirkişi raporunun oluşa, somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, taraf ve yargı denetimine uygun olmasına, yargılamada eksiklik bulunmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekili ile davalı....AŞ. vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/01/2023 tarih ve 2021/313 Esas 2023/30 Karar sayılı hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekili ile davalı ....AŞ. vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 732,00.TL maktu karar harcından peşin olarak alınan 179,90.TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10.TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 732,00.TL nispi karar harcından peşin olarak alınan 179,90.TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10.TL harcın davalı .... AŞ.'dan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf başvurusu sırasında taraflar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, 5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar lehine/aleyhine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 17/09/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.