Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2014/13501, 10.05.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

HANDAN YILMAZ VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/13501)

Karar Tarihi: 10/5/2017

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 19/8/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

8. Bir kısım başvurucular murisi Ömer Gökalp ile bir kısım

başvurucular murisi Hasan Gökalp aleyhine 1954 yılında Derik Asliye Hukuk

Mahkemesinde açılan meni müdahale davasında verilen kararlar müteaddit kereler Yargıtayca bozulmuş, 1967 yılında bölgede kadastro

çalışmalarının başlaması üzerine söz konusu dava Derik Kadastro Mahkemesine

devredilmiş daha sonra anılan dava Yargıtayca merci

tayini yoluyla Kızıltepe Kadastro Mahkemesine gönderilmiş ve anılan Mahkemenin

kapatılmasıyla Mardin Kadastro Mahkemesine devredilen dava yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 10/5/2017tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Başvurucular Adil

Gökalp, Bessi Gökalp, Harbiye Gökalp ve Yüksel Gökalp

Çoksüer Yönünden

11. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

(İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurunun

incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine

varılması hâlinde başvurunun düşmesine karar verilebilir. Bununla birlikte İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası gereği

Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve

sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı

hâllerde başvurunun incelenmesine devam edilebileceği öngörülmüştür.

12. Başvuru tarihinden sonra ölen başvurucuların mirasçılarının

makul bir süre içinde başvuruyu devam ettirme yönünde iradelerini Anayasa

Mahkemesine bildirmemeleri hâlinde anılan İçtüzük hükümleri uyarınca başvurunun

incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine

varılabilir (Abdurrahman Miişoğlu

ve diğerleri, B. No: 2014/7674, 23/3/2017, §§18-21). Somut olayda

başvuruculardan Adil Gökalp, Bessi Gökalp (24

numaralı), Harbiye Gökalp ve Yüksel Gökalp Çoksüer

başvuru tarihinden sonra sırasıyla 31/1/2016, 9/4/2016, 1/2/2016 ve

26/2/2016tarihlerinde ölmüş ancak mirasçıları makul bir süre içinde başvuruya

devam etme yönünde iradelerini bildirmemişlerdir. Anılan başvurucular yönünden

başvurunun incelenmesine devam etmeyi gerekli kılan ve İçtüzük'ün

80. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen nedenlerden biri de

bulunmamaktadır.

13. Açıklanan nedenlerle başvuruculardan Adil Gökalp, Bessi Gökalp (24 numaralı), Harbiye Gökalp ve Yüksel Gökalp

Çoksüer yönünden başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

2. Başvurucular Necat Gökalp, Zehra Akkoyun,

Cemile Tutar, Hatice Şenbayram, Hürriyet Getiren,

Hüsniye Başakçi, Mehmet Başakçi,

Müzeyyen Çamçi, Saadet Çamçi,

Sara Urat, Turan Gökalp ve Zehra Dizdaroğlu Yönünden

14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (3),48.

maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvuruda, kamu

gücünün neden olduğu iddia edilen ihlale dair olayların tarih sırasına göre

özeti yapılmalı, bireysel başvuru kapsamındaki hakların ne şekilde ihlal

edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (Veli Özdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014,

§§ 19, 20).

15. Somut olayda söz konusu başvurucular bireysel başvuru

formlarında şikâyet konusu davanın tarafı olan Ömer Gökalp mirasçıları

olduklarını ve mirasçı sıfatıyla davaya devam ettiklerini ileri sürmüşlerse de

başvuruya dayanak olarak sunulan belgelerden anılan başvurucuların Ömer Gökalp

mirasçıları olup olmadıkları bilgisine ulaşılamadığı ayrıca başvurucuların

şikâyet konusu davaya taraf olup olmadıklarının da teyit edilemediği

anlaşıldığından başvurucular tarafından ileri sürülen iddiaların

kanıtlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

16. Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Necat Gökalp,

Zehra Akkoyun, Cemile Tutar, Hatice Şenbayram,

Hürriyet Getiren, Hüsniye Başakçi, Mehmet Başakçi, Müzeyyen Çamçi, Saadet Çamçi, Sara Urat, Turan Gökalp ve

Zehra Dizdaroğlu yönünden diğer kabul edilebilirlik koşulları bakımından

incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

3. Diğer Başvurucular Yönünden

17. Diğer başvurucular yönünden açıkça dayanaktan yoksun

olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden

de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

19. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalle

takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

20. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

21. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 63 yıllık yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

22. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

23. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını kullanamadıklarınıbelirterek Anayasa’nın 35. maddesinde

tanımlanan mülkiyet haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de

başvurucuların makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda

yer verilen tespitler ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki

iddialarının ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

24. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

25. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

26. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

27. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvuruculara, başvurucular murislerinin mirasçı sayısı ile söz

konusu davaya taraf olan murisin doğrudan mirasçısı ya da mirasçısının

mirasçısı olma durumları da dikkate alındığında karara ekli tabloda gösterilen

miktarlarda manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

28. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin lehine

manevi tazminata hükmedilen başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1.Başvurucular Adil Gökalp, Bessi Gökalp

(24 numaralı), Harbiye Gökalp ve Yüksel Gökalp Çoksüer

yönünden başvurunun DÜŞMESİNE,

2. Başvurucular Necat Gökalp, Zehra Akkoyun, Cemile Tutar,

Hatice Şenbayram, Hürriyet Getiren, Hüsniye Başakçi, Mehmet Başakçi, Müzeyyen

Çamçi, Saadet Çamçi, Sara Urat, Turan Gökalp ve Zehra Dizdaroğlu yönünden başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

3. Diğer başvurucular yönünden makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Diğer başvurucular yönünden Anayasa’nın 36. maddesinde

güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculara karara ekli tabloda gösterilen miktarlarda

manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin lehine manevi tazminata hükmedilen

BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine (E.2013/78)

GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

10/5/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Recep

KÖMÜRCÜ

M. Emin KUZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1.Handan

YILMAZ

2. Harbiye

GÖKALP

3. Hayrettin

YILMAZ

4. Meliha

ESEN

5. Necat

GÖKALP

6. Nezahet

GÖKALP

7. Gürgin YILMAZ

8. Adil

GÖKALP

9. Hamdiye GÖKALP

10. Handan

TACAR

11. Mehmet

Hatip YILMAZ

12. Nihat

GÖKALP

13. Ömer

GÖKALP

14. Özlem

TEMEL

15. Sertip YILMAZ

16. Seyithan

GÖKALP

17. Sinan

YILMAZ

18. Şirvan

KARACADAĞ

19. Vildan

GÖKALP

20. Yüksel

SUBATAN

21. Zehra

AKKOYUN

22.

Abdulkadir GÖKALP

23. Adnan

GÖKALP

24. Bessi GÖKALP

25. Birgül

KAYA

26. Burhan

GÖKALP

27. Deniz

GÖKALP

28. Eylem

GÖKALP

29. Gökben

GÖKALP

30. Gökhan

GÖKALP

31. Gürkan

GÖKALP

32. Haluk

GÖKALP

33. Aytan

DEMİR

34. Bessi GÖKALP

35. Canan

YILMAZ

36. Cemile

TUTAR

37. Fidan

PİRİNÇÇİOĞLU

38. Hatice

ŞENBAYRAM

39. Havla

ÖNEN

40. Hürriyet

GETİREN

41. Hüsniye

BAŞAKÇİ

42. Mehmet

BAŞAKÇİ

43. Methiye

ÖZÇELİK

44. Mülkiye

TACAR

45. Müzeyyen

ÇAMÇİ

46. Nebahat

GÖKALP

47. Nezihe

ÇOKSÜER

48. Perihan

KIRMIZI

49. Remziye

Gül GÖKALP

50. Saadet

ÇAMÇİ

51. Sara

URAT

52. Süer

ÇETİK

53. Şeyhmus YILMAZ

54. Turan

GÖKALP

55. YükselGÖKALP ÇOKSÜER

56. Zehra

DİZDAROĞLU

57. Zübeyir

ÇOKSÜER

58. Hasan

GÖKALP

Vekili

:

Av. Ali

AYDEMİR

BAŞVURUCULAR

TAZMİNAT MİKTARI

Ömer GÖKALP Mirasçısı Başvurucular

1- Adnan GÖKALP

2- Havla ÖNEN

3- Yüksel SUBATAN

AYRI AYRI NET 1.100 TL

4- Canan YILMAZ

5- Fidan PİRİNÇÇİOĞLU

6- Gürgin YILMAZ

7- Handan YILMAZ

8- Hayrettin YILMAZ

9- Mehmet Hatip YILMAZ

10- Sertip YILMAZ

11- Sinan YILMAZ

12- Şeyhmus YILMAZ

13- Şirvan KARACADAĞ

AYRI AYRI NET 675 TL

14- Eylem GÖKALP

15- Gökben GÖKALP

16- Gökhan GÖKALP

17- Gürkan GÖKALP

18- Remziye Gül GÖKALP

19- Seyithan GÖKALP

20- Vildan GÖKALP

AYRI AYRI NET 950 TL

21- Zübeyir ÇOKSÜER

NET 2.

Hasan GÖKALP Mirasçısı Başvurucular

22- Nihat GÖKALP

23- Abdulkadir GÖKALP

24- Aytan DEMİR

25- Nezihe ÇOKSÜER

AYRI AYRI NET 850 TL

26- Deniz GÖKALP

27- Hamdiye GÖKALP

28- Handan TACAR

29. Hasan GÖKALP

30. Mülkiye TACAR

31. Nezahet GÖKALP

32. Ömer GÖKALP

33. Özlem TEMEL

34. Bessi GÖKALP (34 numaralı)

35. Nebahat GÖKALP

36. Perihan KIRMIZI

37. Süer ÇETİK

38. Meliha ESEN

39. Methiye ÖZÇELİK

40. Haluk GÖKALP

41. Birgül KAYA

42. Burhan GÖKALP

AYRI AYRI NET 250 TL