Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/17239, 11.05.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

AHMET HAZAR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/17239)

Karar Tarihi: 11/5/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 3/11/2014, 29/12/2014, 29/5/2014 ve 7/12/2015

tarihlerinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/20334, 2014/7708 ve 2015/19008 sayılı bireysel başvuru

dosyaları konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/17239 sayılı dosya üzerinde

birleştirilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Bir kısım basvurucular murisleri

Yusuf Sarıdağ, Küleyp Hazar

ve Halef Savcı'nın 1978 yılında Kızıltepe Kadastro Mahkemesinde açtıkları

kadastro tespitine itiraz davasında yerel Mahkemece verilen karar Yargıtayca bozulmuş, bozmadan sonra Kızıltepe Kadastro

Mahkemesinin kapatılması üzerine Mardin Kadastro Mahkemesine gönderilen dava

yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 11/5/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Başvurucu Fatma Sarıdağ Yönünden

12. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

(İçtüzük) 83. maddesi ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51. maddesi gereği

başvurucunun istismar edici, yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla

bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde

başvuru reddedilir ve yargılama giderleri dışında ilgilinin 2.000 Türk

Lirasından fazla olmamak üzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasına karar

verilir.

13. Bu kapsamda özellikle Anayasa Mahkemesini yanıltmak amacıyla

gerçek olmayan maddi vakıalara dayanılması veya bu nitelikte bilgi ve belge

sunulması durumunda başvuru hakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir

(S.Ö., B. No: 2013/7087,

18/9/2014, § 29, Mehmet Güven Ulusoy [GK],

B. No: 2013/1013, 2/7/2015).

14. Başvuru konusu olayda, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi

(UYAP) üzerinden yapılan araştırmada başvurucu Fatma Sarıdağ'ın

nüfus kayıtlarına göre 2/4/2014 tarihinde vefat ettiği tespit edilmiştir.

Avukat Hakan Geleri tarafından başvurucunun ölümünden

yaklaşık 8 ay sonra 29/12/2014 tarihinde, başvurucunun makul sürede yargılanma

hakkının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.

15. Kamu gücü tarafından hakkı ihlal edilen kişinin bireysel

başvuru yapmadan önce ölmesi durumunda ölen kişi adına bir başkası tarafından

bireysel başvuru yapma imkânı bulunmamaktadır (Abdurrehman Uray, B. No: 2013/6140, 5/11/2014, § 30).

16. Açıklanan nedenlerle başvuru tarihinden yaklaşık 8 ay önce

vefat etmiş başvurucu adına yapılan bireysel başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması

nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

17. Bu durumda Avukat Hakan Geleri

aleyhine Anayasa Mahkemesini yanıltıcı nitelikte başvuru yapması nedeniyle 6216

sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük’ün 83. maddesi

uyarınca takdiren 2.000 TL disiplin para cezasına

hükmedilmesi gerekir.

2. Başvurucular Şemse

Dündar, Hadice Sarıdağ, Zehra Sarıdağ,

Sara Dönder, Halime Balu,

Serap Gökdere, Mehmet Sarıdağ, Abdullah Sarıdağ, Halil Sarıdağ, Emine Sarıdağ, Meryem Sarıdağ, Selman Sarıdağ, Mehmet Sarıdağ, Ayşe

Çınar, Adnan Sarıdağ, Ahmet Sarıdağ,

Emine Sarıdağ, Faruk Sarıdağ,

Hıdır Sarıdağ, İbrahim Sarıdağ,

Mahmut Sarıdağ, Mustafa Sarıdağ

ve Nücüde Sarıdağ Yönünden

18. 6216 Kanun’un 47. maddesinin (3), 48. maddesinin (1) ve (2)

numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvuruda,kamu

gücünün neden olduğu iddia edilen ihlale dair olayların tarih sırasına göre

özeti yapılmalı, bireysel başvuru kapsamındaki hakların ne şekilde ihlal

edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (Veli Özdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014,

§§ 19, 20).

19. Somut olayda başvurucu Şemse Dündar şikâyet konusu davada

murisi Tahir Dündar'ın davacı olduğunu, bu sebeple makul sürede yargılanma

hakkının ihlal edildiğini iddia etmişse de başvurucunun, bireysel başvuru

formuyla beraber anılan şahsın mirasçısı olduğuna dair belgeleri sunmadığı

ayrıca dayanak olarak sunulan belgelerden de başvurucunun şikâyet konusu davaya

herhangi bir sıfatla taraf olup olmadığının teyit edilemediği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla başvurucu tarafından ileri sürülen iddiaların kanıtlanamadığı

sonucuna ulaşılmıştır.

20. Anılan diğer başvurucuların da bireysel başvuru formlarında

murislerinin 1978 yılında şikâyet konusu davayı açtığını belirttikleri,

başvuruya dayanak olarak sunulan söz konusu davanın bir kısım duruşma

tutanaklarında "taraflardan davacı İbrahim Sarıdağ

mirasçıları" ibaresi bulunmasına ve söz konusu başvurucular murisinin de

İbrahim Sarıdağ olduğu anlaşılmasına rağmen anılan

şahsın yapılan nüfus kaydı sorgulamasında 24/8/1973 tarihinde vefat ettiği,

dolayısıyla bireysel başvuru formunda iddia edildiğinin aksine 1978 tarihli

şikâyet konusu davada davacı sıfatının bulunamayacağı ve anılan başvurucuların

şikâyet konusu davaya herhangi bir sıfatla taraf olup olmadıklarının da

başvuruya dayanak olarak sunulan belgelerden teyit edilemediği anlaşılmıştır.

21. Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Şemse Dündar,

Hadice Sarıdağ, Zehra Sarıdağ,

Sara Dönder, Halime Balu,

Serap Gökdere, Mehmet Sarıdağ, Abdullah Sarıdağ, Halil Sarıdağ, Emine Sarıdağ, Meryem Sarıdağ, Selman Sarıdağ, Mehmet Sarıdağ, Ayşe

Çınar, Adnan Sarıdağ, Ahmet Sarıdağ,

Emine Sarıdağ, Faruk Sarıdağ,

Hıdır Sarıdağ, İbrahim Sarıdağ,

Mahmut Sarıdağ, Mustafa Sarıdağ

ve Nücüde Sarıdağ yönünden

diğer kabul edilebilirlik koşulları bakımından incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

3. Diğer Başvurucular Yönünden

22. Diğer başvurucular yönünden açıkça dayanaktan yoksun

olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden

de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine

ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

23. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra

aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam

eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

24. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalle

takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

25. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

26. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 39 yıllık yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

27. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

28. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını

kullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet

haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul sürede

yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler

ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıca değerlendirilmesine

gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

29. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

30. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

31. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

32. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvuruculara, şikâyet konusu davadaki taraf sayısı ve

başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkate alındığında

karara ekli tabloda gösterilen miktarlarda manevi tazminat ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

33. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelinin

başvurucular Abdulvahit Hazar, Abdurrezak

Hazar, Ahmet Hazar, Fatma Hazar, Fatma Düzgören,

Hatice Talayhan, Mahsun Hazar, Mustafa Hazar,

Salahattin Hazar ve Zeynep Hazar'a (40 numaralı) müştereken; 206,10 TL harç

bedelinin başvurucular İbrahim Savcı, Ayşe Hazar, Meryem Korhan, Mehmet Savcı,

Emine İlboğa, Zahra Güzgören, Zeynep Hazar (49 numaralı), Zübeyde Yıldırım,

Ahmet Savcı ve Hıdır Savcı'ya müştereken; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular

Türkan Sarıdağ, Şükran Sarıdağ,

Emine Kılıç, Yüksel Sarıdağ, Hıssa

Sarıdağ, Mesut Sarıdağ,

Musa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a

müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

34. 1.800 TL vekâlet ücretinin başvurucular Abdulvahit

Hazar, Abdurrezak Hazar, Ahmet Hazar, Fatma Hazar,

Fatma Düzgören, Hatice Talayhan, Mahsun

Hazar, Mustafa Hazar, Salahattin Hazar, Zeynep Hazar (40 numaralı), Türkan Sarıdağ, Şükran Sarıdağ, Emine

Kılıç, Yüksel Sarıdağ, Hıssa

Sarıdağ, Mesut Sarıdağ,

Musa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a

müştereken; 1.800 TL vekâlet ücretinin İbrahim Savcı, Ayşe Hazar, Meryem

Korhan, Mehmet Savcı, Emine İlboğa, Zahra Güzgören, Zeynep Hazar (49

numaralı), Zübeyde Yıldırım, Ahmet Savcı ve Hıdır Savcı'ya müştereken

ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Başvurucu Fatma Sarıdağ yönünden

yapılan başvurunun başvuru hakkının kötüye

kullanılması nedeniyle REDDİNE,

2. Avukat Hakan Geleri'nin, 6216

sayılı Kanun'un 51. maddesi ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

83. maddesi uyarınca 2.000 TL disiplin para cezasıyla CEZALANDIRILMASINA,

3. Kararın bir örneğinin Mardin Barosuna GÖNDERİLMESİNE,

B. 1. Başvurucular Şemse Dündar, Hadice Sarıdağ,

Zehra Sarıdağ, Sara Dönder,

Halime Balu, Serap Gökdere, Mehmet Sarıdağ, Abdullah Sarıdağ, Halil Sarıdağ, Emine Sarıdağ, Meryem Sarıdağ, Selman Sarıdağ, Mehmet Sarıdağ, Ayşe Çınar, Adnan Sarıdağ,

Ahmet Sarıdağ, Emine Sarıdağ,

Faruk Sarıdağ, Hıdır Sarıdağ,

İbrahim Sarıdağ, Mahmut Sarıdağ,

Mustafa Sarıdağ ve Nücüde Sarıdağ yönünden başvurunun

açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Diğer başvurucular yönünden Anayasa'nın 36. Maddesinde

güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin

iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

C. Diğer başvurucular yönünden Anayasa’nın 36. maddesinde

güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

D. Başvuruculara karara ekli tabloda gösterilen miktarlarda

manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

E. 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Abdulvahit

Hazar, Abdurrezak Hazar, Ahmet Hazar, Fatma Hazar,

Fatma Düzgören, Hatice Talayhan, Mahsun

Hazar, Mustafa Hazar, Salahattin Hazar ve Zeynep Hazar'a (40 numaralı)

MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular İbrahim Savcı,

Ayşe Hazar, Meryem Korhan, Mehmet Savcı, Emine İlboğa,

Zahra Güzgören, Zeynep

Hazar (49 numaralı), Zübeyde Yıldırım, Ahmet Savcı ve Hıdır Savcı'ya MÜŞTEREKEN

ÖDENMESİNE; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Türkan Sarıdağ,

Şükran Sarıdağ, Emine Kılıç, Yüksel Sarıdağ, Hıssa Sarıdağ, Mesut Sarıdağ, Musa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a

MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

F. 1.800 TL vekâlet ücretinin başvurucular Abdulvahit

Hazar, Abdurrezak Hazar, Ahmet Hazar, Fatma Hazar,

Fatma Düzgören, Hatice Talayhan, Mahsun

Hazar, Mustafa Hazar, Salahattin Hazar, Zeynep Hazar (40 numaralı), Türkan Sarıdağ, Şükran Sarıdağ, Emine

Kılıç, Yüksel Sarıdağ, Hıssa

Sarıdağ, Mesut Sarıdağ,

Musa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a

MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 1.800 TL vekâlet ücretinin İbrahim Savcı, Ayşe Hazar,

Meryem Korhan, Mehmet Savcı, Emine İlboğa, Zahra Güzgören, Zeynep Hazar (49

numaralı), Zübeyde Yıldırım, Ahmet Savcı ve Hıdır Savcı'ya MÜŞTEREKEN

ÖDENMESİNE,

G. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

H. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine (E.2013/99)

GÖNDERİLMESİNE,

I. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

11/5/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Ahmet

HAZAR

2. Abdulvahit HAZAR

3. Abdurrezak HAZAR

4. Adnan

SARIDAĞ

5. Abdullah

SARIDAĞ

6. Ahmet

SARIDAĞ

7. Ayşe

ÇINAR

8. Cemil

SARIDAĞ

9. Emine

KILIÇ

10. Emine

SARIDAĞ

11. Emine

SARIDAĞ

12. Faruk

SARIDAĞ

13. Fatma

DÜZGÖREN

14. Fatma

SARIDAĞ

15. Hadice

SARIDAĞ

16. Halil

SARIDAĞ

17. Halime

BALU

18. Hatice

TALAYHAN

19. Hıdır

SARIDAĞ

20. Hıssa SARIDAĞ

21. İbrahim

SARIDAĞ

22. Mahmut

SARIDAĞ

23. Mahsun HAZAR

24. Mehmet

SARIDAĞ

25. Mehmet

SARIDAĞ

26. Meryem

SARIDAĞ

27. Mesut

SARIDAĞ

28. Musa

SARIDAĞ

29. Mustafa

HAZAR

30. Mustafa

SARIDAĞ

31. Nücüde SARIDAĞ

32.

Salahattin HAZAR

33. Sara

DÖNDER

34. Selman

SARIDAĞ

35. Serap

SARIDAĞ

36. Şükran

SARIDAĞ

37. Türkan

SARIDAĞ

38. Yüksel

SARIDAĞ

39. Zehra

SARIDAĞ

40. Zeynep

HAZAR

41. Fatma

HAZAR

Vekili

:

Av. Hakan

GELERİ

42. Şemse

DÜNDAR

Vekili

:

Av. Özlem

DÜNDAR

43. İbrahim

SAVCI

44. Ayşe

HAZAR

45. Meryem

KORHAN

46. Mehmet

SAVCI

47. Emine

İLBOĞA

48. Zahra DÜZGÖREN

49. Zeynep

HAZAR

50. Zübeyde

YILDIRIM

51. Ahmet

SAVCI

52. Hıdır

SAVCI

Vekili

:

Av. Ali

AYDEMİR

BAŞVURUCULAR

TAZMİNAT MİKTARI

Küleyp HAZAR Mirasçısı Başvurucular

1- Abdulvahit

HAZAR

2- Abdurrezak

HAZAR

3- Ahmet HAZAR

4- Fatma HAZAR

5- Mahsun

HAZAR

6- Mustafa HAZAR

7- Salahattin HAZAR

8- Zeynep HAZAR (40 numaralı)

AYRI AYRI NET 1.350 TL

Halef

SAVCI Mirasçısı Başvurucular

9- Fatma DÜZGÖREN

10- Hatice TALAYHAN

11- İbrahim SAVCI

12- Ayşe HAZAR

13- Meryem KORHAN

14- Mehmet SAVCI

15- Emine İLBOĞA

16- Zahra

DÜZGÖREN

17- Zeynep HAZAR(49 numaralı)

18- Zübeyde YILDIRIM

19- Ahmet SAVCI

20- Hıdır SAVCI

AYRI AYRI NET 950 TL

Yusuf

SARIDAĞ Mirasçısı Başvurucular

21. Türkan SARIDAĞ

22. Şükran SARIDAĞ

23. Emine KILIÇ

24. Yüksel SARIDAĞ

25. Hıssa SARIDAĞ

26. Mesut SARIDAĞ

27. Musa SARIDAĞ

28. Cemil SARIDAĞ

AYRI AYRI NET 1.550 TL