Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2014/14841, 12.04.2017

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

AHMET OKUYUCU VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2014/14841)

Karar Tarihi: 12/4/2017

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 11/9/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar

özetle şöyledir:

8. Başvurucu Davut Dalay aleyhine doğrudan; başvurucular Hasine Gezer, İhsan Doğan, Fahriye Doğan, Hidayet Doğan,

Fatma Doğan'ın babaları ve başvurucular Cafer Doğan, Müslüm Doğan, Mehmet

Doğan, Sümeyya Doğan, Kasım Doğan, Rıza Doğan ve Ebuzer Doğan'ın dedeleri olan murisleri Mecit

Doğan; başvurucu Fehime Baybars'ın mirasçısı olduğu eşi ve başvurucular Fedat Baybars, Fevzi Baybars ile Fatma Öztaş'ın babaları

olan murisleri Selahattin Baybars; başvurucular Halim Aydın, Mehmet Salih Okuyucu,

Mehmet Nazir Okuyucu ve Ali Okuyucu'nun babaları, başvurucular Celal Okuyucu,

Ahmet Okuyucu, Cemal Okuyucu'nun dedeleri ve başvurucu Bedriye Okuyucu'nun

mirasçısı olduğu eşinin babası olan murisleri Sait Okuyucu aleyhine 30/7/1985

tarihinde Gercüş Kadastro Mahkemesinde açılan kadastro tespitine itiraz davası

yetkisizlik nedeniyle Batman Kadastro Mahkemesinde devredilmiş ve söz konusu

dava yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 12/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

10. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının

ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Başvurucular Hamdi Baybars, Zeynep Gönül, Fikriye Yavuz,

Makbule Oğrak, Şükrü Doğan, Abdulaziz

Doğan, Gazal Aksak, Hüseyin Doğan, Rezan Bingöl,

Sernaz Katıkol, Şükran Soysal, Medine Doğan, Selime

Ölük, Menice Doğan ve Rekiye Aksak Yönünden

11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (3),48.

maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvuruda, kamu

gücünün neden olduğu iddia edilen ihlale dair olayların tarih sırasına göre

özeti yapılmalı, bireysel başvuru kapsamındaki hakların ne şekilde ihlal

edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (Veli Özdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014,

§§ 19, 20).

12. Somut olayda başvurucular Hamdi Baybars, Zeynep Gönül,

Fikriye Yavuz, Makbule Oğrak, Şükrü Doğan, Abdulaziz Doğan, Gazal Aksak, Hüseyin Doğan, Rezan Bingöl, Sernaz Katıkol,

Şükran Soysal, Medine Doğan, Selime Ölük, Menice Doğan ve Rekiye

Aksak'ın şikâyet konusu davada taraf olduklarına dair başvuruya dayanak

belgelerden bir bilgiye ulaşılamadığı, başvurucular vekiline anılan duruma dair

bilgi ve belgelerin sunulmasına ilişkin tebliğ edilen yazıya verilen cevapta

ise söz konusu başvurucularla ilgili bir açıklamaya yer verilmediği

görülmüştür. Dolayısıyla anılan başvurucular yönünden ihlal iddiasına ilişkin

delillerini sunma ve temel hak ve özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin

açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülüğün yerine getirilmediği ve ileri

sürülen iddiaların kanıtlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

13. Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Hamdi Baybars,

Zeynep Gönül, Fikriye Yavuz, Makbule Oğrak, Şükrü

Doğan, Abdulaziz Doğan, Gazal Aksak, Hüseyin Doğan, Rezan Bingöl, Sernaz Katıkol,

Şükran Soysal, Medine Doğan, Selime Ölük, Menice Doğan ve Rekiye

Aksak yönünden diğer kabul edilebilirlik koşulları bakımından incelenmeksizin

açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

2. Diğer Başvurucular Yönünden

14. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine

karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul

sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın

süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği

tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da

kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar

yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,

2/7/2013, §§ 50, 52).

16. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerinden intikalle

takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre

değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının

yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye

esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren

Gürdal ve diğerleri, B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).

17. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

18. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda

verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 32 yıllık yargılama

süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

19. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

20. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını

kullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet

haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul sürede

yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler

ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıca

değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

21. 6216 Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

22. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

23. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

24. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvuruculara, bir kısım başvurucular murislerinin tüm

mirasçılarının sayısı da dikkate alınarak karara ekli tabloda gösterilen

miktarlarda manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.

25. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800

TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin

başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Başvurunun, başvurucular Hamdi Baybars, Zeynep Gönül,

Fikriye Yavuz, Makbule Oğrak, Şükrü Doğan, Abdulaziz Doğan, Gazal Aksak, Hüseyin Doğan, Rezan Bingöl, Sernaz Katıkol,

Şükran Soysal, Medine Doğan, Selime Ölük, Menice Doğan ve Rekiye

Aksak yönünden açıkça dayanaktan yoksun

olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Diğer başvurucular yönünden makul sürede yargılanma hakkının

ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede

yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Başvuruculara karara ekli tabloda gösterilen miktarlarda

manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam

2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye

Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede

gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar

geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

F. Kararın bir örneğinin Batman Kadastro Mahkemesine (E.2005/86)

GÖNDERİLMESİNE,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE

12/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Hicabi DURSUN

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Kadir ÖZKAYA

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef

EREN

Başvurucular

:

1. Ahmet

OKUYUCU

2. Abdulaziz DOĞAN

3. Ali

OKUYUCU

4. Bedriye

OKUYUCU

5. Cafer

DOĞAN

6. Celal

OKUYUCU

7. Cemal

OKUYUCU

8. Davut

DALAY

9. Ebuzer DOĞAN

10. Fahriye

DOĞAN

11. Fatma

DOĞAN

12. Fatma

ÖZTAŞ

13. Fedat BAYBARS

14. Fehime

BAYBARS

15. Fevzi

BAYBARS

16. Fikriye

YAVUZ

17. Gazal

AKSAK

18. Halim

AYDIN

19. Hamdi

BAYBARS

20. Hasine GEZER

21. Hidayet

DOĞAN

22. Hüseyin

DOĞAN

23. İhsan

DOĞAN

24. Kasım

DOĞAN

25. Makbule

OĞRAK

26. Medine

DOĞAN

27. Mehmet

DOĞAN

28. Mehmet

Nezir OKUYUCU

29. Mehmet

Salih OKUYUCU

30. Menice

DOĞAN

31. Müslüm

DOĞAN

32. Rekiye AKSAK

33. Rezan BİNGÖL

34. Rıza

DOĞAN

35. Selime

ÖLÜK

36. Sernaz

KATIKOL

37. Sumeyya DOĞAN

38. Şükran

SOYSAL

39. Şükrü

DOĞAN

40. Zeynep

GÖNÜL

Vekili

:

Av. Hakan

GELERİ

BAŞVURUCULAR

TAZMİNAT MİKTARI

1. Davut DALAY

36. 000 TL

2. Hasine GEZER

3. 600 TL

3. Cafer DOĞAN

450 TL

4. Müslüm DOĞAN

450 TL

5. Fedat BAYBARS

9. 000 TL

6. Fevzi BAYBARS

9. 000 TL

7. Fehime BAYBARS

9. 000 TL

8. Fatma ÖZTAŞ

9. 000 TL

9. Mehmet DOĞAN

450 TL

10. Halim AYDIN

5. 150 TL

11. Mehmet Salih OKUYUCU

5. 150 TL

12. Mehmet Nezir OKUYUCU

5. 150 TL

13. Celal OKUYUCU

650 TL

14. Ali OKUYUCU

5. 150 TL

15. Ahmet OKUYUCU

650 TL

16. Cemal OKUYUCU

650 TL

17. Bedriye OKUYUCU

650 TL

18. Sümeyya DOĞAN

450 TL

19. İhsan DOĞAN

3. 600 TL

20. Kasım DOĞAN

450 TL

21. Rıza DOĞAN

450 TL

22. Ebuzer DOĞAN

450 TL

23. Fahriye DOĞAN

3. 600 TL

24. Hidayet DOĞAN

3. 600 TL

25. Fatma DOĞAN

3. 600 TL