Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2026/278 E. 2026/480 K.

KARARI VEREN YARGITAY DAİRESİ : 3. Ceza Dairesi MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 1226-132

I. HUKUKÎ SÜREÇ Sanığın terör örgütü propagandası yapma suçundan 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 7/2, 7/2-2. cümle, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 43/1, 62, 53... . maddeleri uyarınca 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba ilişkin Diyarbakır 9. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 02.03.2020 tarihli ve 416-111 sayılı hükmün, sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyanın gönderildiği Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesince 29.01.2021 tarih ve 1226-132 sayı ile istinaf başvurusunun esastan reddine; bu kararın da sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Ceza Dairesince 01.10.2024 tarih ve 23126-11233 sayı ile; "12.03.2024 tarihinde 32487 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7499 sayılı 'Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'a göre 5271 sayılı CMK'nın 231/6 ncı maddesinde yer alan sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunu kabulüne dair şartın kaldırıldığının anlaşılması karşısında anılan düzenlemenin sanık lehine olduğu anlaşılmakla bahse konu yasa değişikliği hükümlerine göre sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir. II. İTİRAZ SEBEPLERİ Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 20.01.2025 tarih ve 45094 sayı ile; "...Sanık hakkında terör örgütü propagandası yapmak suçundan açılan kamu davasının yapılan yargılaması sırasında, 5271 sayılı CMK.nın 231/6. maddesi uyarınca sanığa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasın kabul edip etmediğinin sorulduğu, sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediği, mahkemece karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK.nın 231. maddesinde belirtilen şartların oluşmadığı tespit edilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmediği ve hüküm tarihinden sonra yürürlüğe giren 7499 sayılı Kanunun 22. maddesiyle 5271 sayılı Kanuna eklenen geçici maddenin (d) fıkrasına göre de; '1/6/2024 tarihinden önce verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları bakımından sanığın kabul etmesi şartı aranmaya devam olunur' hükmü gözetildiğinde, verildiği tarihteki usul kurallarına göre hukuka aykırılık bulunmayan kararın bozulmasına karar vermesinin hukuka aykırı olduğu" görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 3. Ceza Dairesince 26.02.2026 tarih ve 1054-4054 sayı ile itirazın anılan maddenin birinci fıkrasında yazılı bir aylık süreden sonra yapıldığından bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır. III. UYUŞMAZLIK KONUSU Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık hakkında hüküm tarihinden sonra yürürlüğe giren 7499 sayılı Kanun'la değişik 5271 sayılı CMK'nın 231/6. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının sanık aleyhine olan itirazının, CMK'nın 308/1. maddesinde belirtilen bir aylık süre içinde yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerekmektedir. IV. GEREKÇE A. Ön Soruna İlişkin Açıklamalar CMK'nın 308. maddesi karar tarihinde şöyledir; "(1) Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re'sen veya istem üzerine, ilâmın kendisine verildiği tarihten itibaren bir ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz. (2) İtiraz üzerine dosya, kararına itiraz edilen daireye gönderilir. (3) Daire, mümkün olan en kısa sürede itirazı inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir." Aynı Kanun'un "Elektronik işlemler" başlıklı 38/A maddesi; ''(1) Her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılır. Bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve karar, UYAP vasıtasıyla işlenir, kaydedilir ve saklanır. (2) Kanunlarda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, dosyalar güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP'tan incelenebilir ve her türlü ceza muhakemesi işlemi yapılabilir. (3) Bu Kanun kapsamında fiziki olarak hazırlanması öngörülen her türlü belge ve karar elektronik ortamda düzenlenebilir, işlenebilir, saklanabilir ve güvenli elektronik imza ile imzalanabilir. (4) Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlar diğer kişi veya kurumlara elektronik ortamda gönderilir. Güvenli elektronik imza ile imzalanarak gönderilen belge veya kararlar, gerekmedikçe fiziki olarak ayrıca düzenlenmez ve ilgili kurum ve kişilere gönderilmez. (5) Elektronik imzalı belgenin elle atılan imzalı belgeyle çelişmesi halinde UYAP'ta kayıtlı olan güvenli elektronik imzalı belge geçerli kabul edilir. (6) Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlarda, mühürleme işlemi ile kanunlarda birden fazla nüshanın düzenlenmesini öngören hükümler uygulanmaz. (7) Zorunlu nedenlerle fiziki olarak düzenlenmiş belge veya kararlar, yetkili kişilerce taranarak UYAP'a aktarılır ve gerektiğinde ilgili birimlere elektronik ortamda gönderilir. (8) Elektronik ortamdan fiziki örnek çıkartılması gereken hallerde tutanak veya belgenin aslının aynı olduğu belirtilerek hâkim, Cumhuriyet savcısı veya görevlendirilen yetkili kişi tarafından imzalanır ve mühürlenir. (9) Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter. (10) Yargı birimlerinin ihtiyaç duyduğu nüfus, tapu, adlî sicil kaydı gibi dış bilişim sistemlerinden UYAP vasıtasıyla temin edilen bilgi, belge ve kayıtlar, zorunlu olmadıkça ayrıca fiziki olarak istenilmez. UYAP'tan dış bilişim sistemlerine gönderilen bilgi ve belgeler ayrıca zorunlu olmadıkça fiziki ortamda gönderilmez. (11) Ceza muhakemesi işlemlerinin UYAP'ta yapılmasına dair usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.'' Yüksek Ceza Genel Kurulunun 26.06.2024 tarihli ve 272-204 sayılı kararında da açıklandığı üzere; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi, CMK'nın "Altıncı Kitap", "Üçüncü Kısım", "Birinci Bölüm"de olağanüstü kanun yollarından biri olarak düzenlenmiştir. Karar tarihindeki CMK'nın 308. maddesi ile Yargıtay ceza dairelerinden birinin hukuka aykırılık taşıdığını düşündüğü kararına karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına ilamın kendisine verildiği tarihten itibaren bir ay içinde itiraz yetkisi tanınmaktadır. Sanığın lehine itirazda süre şartı aranmamıştır. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı şayet sanık aleyhine itirazda bulunacaksa, Özel Daire ilamının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına verildiği tarihten itibaren başlayacak bir aylık süre içinde itiraznamesini ilgili Daireye sunmalıdır. Kanun'un öngördüğü bir aylık süre, hak düşürücü nitelikte olduğundan süresinden sonra yapılan itirazın reddine karar vermek gerekecektir. Uyuşmazlığın özünü, aleyhe itiraz için CMK'nın 308/1. maddesinde öngörülen bir aylık sürenin hangi tarihte başlayacağı hususu oluşturmaktadır. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının, sanık aleyhine itirazda bulunabilmesi bir aylık hak düşürücü süreye tabi tutulmuştur. Bu sürenin Özel Daire ilamının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına verildiği tarihte başlayacağında (CMK madde 308/1) da tereddüt yaşanmamaktadır. Bununla birlikte ilamın hangi aşamada "verilmiş sayılacağı"na dair bir düzenleme bulunmamaktadır. CMK'nın 38/A maddesinin dördüncü fıkrasında; "Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlar diğer kişi veya kurumlara elektronik ortamda gönderilir." dokuzuncu fıkrasında da; "Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter." hükümlerine yer verilmiş ise de gönderilen belgenin hangi aşamada "gönderilmiş/alınmış" sayılacağı hususu açıklığa kavuşturulmuş değildir. Adalet teşkilatının tüm derece ve kanun yolu mahkemelerini de kapsayacak şekilde UYAP sistemine geçmesiyle birlikte CMK'nın "Elektronik işlemler" başlıklı 38/A maddesi de yürürlüğe girmiştir. Uygulanagelen elektronik sistemin nihai amaçlarından birinin fiziki dosya düzenlemekten vazgeçmek olduğu söylenebilir. Nitekim zikredilen normun sarahatine göre de; her türlü ceza muhakemesi işleminde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılır. Bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve karar, UYAP vasıtasıyla işlenir, kaydedilir ve saklanır (fıkra 1). Kanunlarda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, dosyalar güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP'tan incelenebilir ve her türlü ceza muhakemesi işlemi yapılabilir (fıkra 2). Bu Kanun kapsamında fiziki olarak hazırlanması öngörülen her türlü belge ve karar elektronik ortamda düzenlenebilir, işlenebilir, saklanabilir ve güvenli elektronik imza ile imzalanabilir (fıkra 3). Ne var ki, UYAP sisteminin tüm mahkemelerimizce uygulanmasına rağmen, kimileyin zaruretten de olsa fiziki dosya düzenleme alışkanlığı ve uygulaması da süregelmektedir. Bu ikili dosyalama sisteminin yol açtığı sorunlardan biri de somut uyuşmazlık bağlamında karşımıza çıkmıştır. Yargıtayda UYAP uygulamalarının tanzimine dair bir yönetmelik çıkarılmamıştır. Temyiz davası açıldığında temyize konu dava dosyaları, hem UYAP üzerinden hem de fiziken Yargıtay Başsavcılığına gönderilmekte, Başsavcılıkça barkodlama işlemi yapıldıktan ve tebliğname düzenlendikten sonra aynı usulle Özel Dairelere sevk edilmektedir. Temyiz incelemesini yapıp ilamı elektronik imzalarla imzalayarak ikmal eden Özel Daireler, aynı periyotta yazılıp elektronik imzalarla imzalanan ilamları hem UYAP ortamında bir liste oluşturarak Yargıtay Başsavcılığına gönderme butonunu kullanmak suretiyle elektronik olarak Başsavcılığın "daireden dönen ekranına" göndermekte hem de fiziken Başsavcılığa iade etmektedir. Kural olarak dosyaların her iki usulde ve senkronize şekilde iade edildiği görülse de çeşitli imkânsızlıklar nedeniyle bu iade senkronizasyonunda sorunlar yaşanabildiği de vakıadır. Bu aşamada Yargıtay Başsavcısının, "daireden dönen ekranına" düşen daire ilamını görme imkânı bulunsa da, fiziki dosya gelip barkodu okutulmadan ilam müstenidatı dosya içeriğine ulaşması mümkün olamamaktadır. Başsavcılık, fiziken de intikal eden dosyalardaki barkodu okuttuğunda dosya içeriğine erişebilmektedir. Şu hâle göre; olağanüstü kanun yollarından biri olarak, maddi gerçeğe makul sürede erişilmesi, somut olay adaletinin sağlanması, hukuk güvenliği ile ülke genelinde uygulama/içtihat birliğinin tesis ve güçlendirilmesi gibi fonksiyonlarının etkin biçimde kullanabilmesini teminen aleyhe itiraz için CMK'nın 308/1. maddesinde öngörülen bir aylık hak düşürücü sürenin, Özel Daire ilamının UYAP ortamında Yargıtay Başsavcılığına geldiği ve dosya içeriğine erişilebilmeyi mümkün kıldığından fiziki dosyada bulunan barkotların da okutulduğu tarihte başlayacağının kabulü gerekir. B. Ön Soruna İlişkin Hukuki Değerlendirme Özel Dairenin 01.10.2024 tarihli ve 23126-11233 sayılı ilamının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına dosya gönderme formuyla UYAP üzerinden 12.12.2024 tarihinde gönderildiği, aynı gün Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının "daireden dönen ekranına" düşen iş bu ilamın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ilgili bölümünce 31.12.2024 tarihinde fiziki dosyadaki barkodların da okutulması suretiyle teslim alındığı ve 20.01.2025 tarihinde sanık aleyhine itirazda bulunulduğu yapılan UYAP sorgulamasından anlaşılan dosyada; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 20.01.2025 tarihinde yapılan itirazın süresinde olduğu kabul edilmelidir. Bu itibarla Özel Dairenin itirazın süresinden sonra yapıldığına dair kararının kaldırılmasına ve işin esasının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir. Ulaşılan sonuç karşısında asıl uyuşmazlık konusu değerlendirilmemiştir. V. KARAR Açıklanan nedenlerle; 1- Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 26.02.2026 tarihli ve 1054-4054 sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2- Dosyanın, işin esasının incelenmesi için Yargıtay 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.09.2026 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.