Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2026/2217 E. 2026/3984 K.

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi SAYISI : 1983/163 E., 2015/9 K.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davalı Hazine temsilcisi, davacılar ... ve arkadaşları vekili, asli müdahiller ..., ... vekili, ... ve ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Kadastro sırasında, ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 52 parsel sayılı 237.500 m² yüzölçümündeki taşınmaz, Asliye Hukuk Mahkemesinde müdahalenin men'i davasına konu olduğu halde komisyon kararı ile Hazine adına tespit edilmiştir. 2. Davacı ..., tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmış; 10.09.1982 tarihli duruşmada, davadan feragat etmiştir. 3. Yargılama sırasında ..., 24.07.1951 tarihli ve (8) sıra numaralı tapu kaydı, 23.07.1951 tarihli, 1 numaralı tahrir kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescil istemiyle davaya katılmıştır. 4. ..., ..., ..., ... ve ...; 03.06.1970 tarihli ve 1 sıra numaralı tapu kaydı ve tedavüllerine, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak adına tescil istemiyle davaya katılmıştır. 5. ... vekili, müdahilin hukuki yararı olduğu iddiasına dayanarak davaya katılmıştır.

6. ..., tapu kaydı, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmıştır. II. CEVAP Davalı Hazine temsilcisi cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 18.02.1983 tarihli ve 1978/227 Esas, 1983/11 Karar sayılı kararı ile davacı ...'ın davasından feragat etmesi sebebiyle; müdahillerin ise dayanak tapu kayıtlarının ayrı ayrı dava dışı taşınmazlara revizyon görmesi sebebiyle ayrı ayrı reddine, 52 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ İlk Derece Mahkemesinin 18.02.1983 tarihli kararına karşı müdahiller ... ve arkadaşları tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (7). Hukuk Dairesinin 10.10.1983 tarihli ve 1983/6404 Esas, 1983/14215 Karar sayılı ilamıyla "müdahillerin tutunduğu tapu kaydının tüm tesis ve tedavülleri ile varsa haritası getirildikten sonra mahallinde yöntemince uygulanarak kapsamının belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilerek, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "teknik bilirkişlerden kadastro bilirkişisi raporunda dava konusu (52) numaralı taşınmazı 26.11.1964 tarihli ve (10) sıra numaralı tapu kaydının dava konusu parseli kapsadığını Şubat 1329 tarihli ve 2755 sıra numaralı tapu kaydının (52) numaralı parselle birlikte birden fazla parseli kapsadığını belirtmişse de yapılan incelemede Şubat 1329 tarihli ve (2755) sıra numaralı tapu kaydının gittisinin 26.11.1964 tarihli tapu kaydı olduğu yapılan inceleme anlaşılmakla müdahil davacılar ..., ..., ... ve ... dayanağı olan tapu kaydının dava konusu parselle birlikte bir çok parseli kapsadığı kaldı ki keşif zaptındaki mahalli bilirkişi beyanlarına da bakıldığında 26.11.1964 tarihli ve (10) sıra numaralı tapu kaydının doğu sınırının okuduğu yeri bilmediğini beyan ettiği, yapılan inceleme neticesinde; davacı ... dayanağı olan 24.07.1951 tarihli ve (8) sıra numaralı tapu kaydının geldisi T.evvel 340 tarihli ve (35) sıra numaralı tapu kaydı olduğu, dava konusu (52) numaralı parselin gerek kadastro bilirkişisi raporundan gerekse de mahalli bilirkişi beyanlarından da anlaşılacağı üzere davacı ... dayanağı olan bu tapu kayıtları kapsamında kaldığı" gerekçesiyle davanın davacı ... yönünden kabulüne, 52 parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptali ile ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı Hazine temsilcisi temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verildiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 2. Müdahil ... temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verildiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 3. Müdahil ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verildiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 4. Müdahil ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince usul kurallarına uyulmaksızın yargılama yapıldığı, davacıların dayanak tapu kayıtlarının dava konusu taşınmazı kapsadığı, yapılan keşfin uyuşmazlığı çözecek vasıfta bulunmadığı, ayrıca davacıların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliklerinin de bulunduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 5. Davacı ... temyiz dilekçesinde; dayanak tapu kayıtlarının dava konusu taşınmazı kapsadığı, tapu kayıt maliki murislerinden dava konusu taşınmazı satın aldığını ve zilyetliğinde bulunduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 6. Müdahil ... temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince gerekçesinde bozma kararı öncesinde yapılan keşfe de değer verdiği, bu hususun başlı başına bozma nedeni olduğu, keşfin usulüne uygun yapılmadığı ve dava konusu taşınmazın bir bölümünde zilyetliğinin bulunduğunu ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe ile dava konusu taşınmazın, davacı ... adına tesciline karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin önceki 18.02.1983 tarihli ve 1978/227 Esas, 1983/11 Karar sayılı kararı ile davanın reddine, dava konusu taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmiş ve davacı ... bu hükmü temyiz etmediğinden karar davacı aleyhine kesinleşmiştir. Hal böyle olunca İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazın davacı ... adına tesciline karar verilmesi hatalı olduğu gibi; dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile davacının dayanak tapu kaydının batı hududu olan "..." yönünden gayrisabit hudutlu olup miktarı itibariyla geçerli olduğu; ancak miktarından fazla taşınmaza revizyon gördüğü anlaşılmakla, davacının bu tapu kaydı kapsamında taşınmaz edinimi de mümkün bulunmamaktadır. Öte yandan, müdahiller ... ve arkadaşları tarafından yargılama sırasında dayanılan 26.10.1955 tarihli ve (6) sıra numaralı tapu kaydı tüm tedavülleri ile birlikte getirtiltilmiş; ancak revizyon gördüğü belirtilen ... köyü 2 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağı ile oluşmuş ise tapu kaydı getirtilmemiş, dava konusu taşınmaza doğu sınırında komşu olan taşınmazlar tespit edilip, kadastro tutanakları ile varsa dayanakları getirtilmemiş, tapu kayıtlarının uymaması durumunda yöntemince zilyetlik araştırması yapılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince, öncelikle dayanak tapu kaydının revizyon gördüğü ... köyü 2 parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağı, hükmen oluşmuş ise ilgili kararlar ile birlikte tapu kaydı örneği getirtilmeli, dava konusu taşınmaza ait en eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin harita sorgulama sayfasına girilerek, taşınmazların bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya arasına konulmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre aktarılan dava tarihinden (1971) 15, 20... yıl öncesine ilişkin farklı dönemlerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının en az üç tanesi tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulmalı, ayrıca dava konusu taşınmaza doğu yönünden komşu olan taşınmazlar tespit edilip, bu taşınmazların kadastro tutanak ve dayanakları celbedilmeli, dosya bu şekilde ikmal edildikten sonra, yöreyi bilen, davada menfaati bulunmayan, aynı köyde oturan üç kişilik yerel bilirkişi ve taraf tanıkları, üç kişilik jeodezi-fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulu, üç kişilik ziraatçı bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinin katılımıyla mahallinde yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte müdahillerin dayandığı tapu kaydı, sınırları tek tek okunmak suretiyle uygulanarak dava konusu taşınmazın tapu kayıt kapsamında kalıp kalmadığı belirlenmeli, dava konusu taşınmazın tapu kayıt kapsamı dışında kalması durumunda, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği yerel bilirkişi ve tanıklardan etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeli; Mahkeme hakiminin, taşınmazın ve çevresinin fiziksel görünümüne ve taşınmazın niteliğine ilişkin gözlemi tutanağa aynen yansıtılmalı; yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait tutanak ve dayanağı kayıtlarla denetlenmeli; ziraatçi bilirkişi kurulundan, taşınmazın evveliyatını, toprak yapısını, vasfını, üzerlerindeki bitki örtüsünü ve varsa ağaçların cinslerini ve yaşlarını, zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, taşınmaz bölümlerinin her yönünden çekilmiş renkli fotoğraflarını içeren, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi kurulundan, dava konusu taşınmazın kadastro paftasındaki konumunun bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılması suretiyle, uydu ve hava fotoğraflarının ait oldukları yıllara göre taşınmazın önceki durumunu, niteliğini, imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi vasfıyla zilyetliğine ne zaman başlanıldığını belirten rapor düzenlemesi istenilmeli; fen bilirkişisinden, keşfi takibe imkan verir ve uygulanan kayıtların kapsadıkları alanları gösterir şekilde krokili rapor aldırılmalı; komşu taşınmazların varsa oluşumundaki dayanak kayıt ve belgeler uygulanmak suretiyle davaya konu taşınmazların bulunduğu sınırı ne olarak okudukları belirlenmeli; tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli; tapu kaydının taşınmaza uymadığının anlaşılması halinde, dava tarihinde yürürlükte bulunan ve taraflar yönünden kazanılmış hak vasfınd bulunan 766 sayılı Tapulama Kanunu'nun 33. maddesi ile zilyetlikten her bir taşınmazda 100 dönüm miktarında mülk edinilmesi mümkün bulunduğu göz önüne alınmak suretiyle, iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. İlk Derece Mahkemesince bu hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları yerinde olup hükmün bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, İstek halinde peşin harcın temyizlere iadesine, 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,08.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.