Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2024/4537 E. 2025/5660 K. – Kadastro Tespiti

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi SAYISI : 2006/509 E., 2016/60 K.

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın bir kısım parseller yönünden reddine, kısmen kabulüne ve kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... vekili, davacılar ... ve arkadaşları ile davalılar ..., ... vekili tarafından duruşma istemli, davacı-davalı Hazine vekili, davalı ... ve ... vekili, davalı ... vekili, davacı-davalılar ... ve arkadaşları ile davalı ... tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 14.03.2023 Salı gününde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Duruşma için tayin edilen günde davacı-davalı Hazine vekili Avukat ... ..., davacılar ... ve arkadaşları ile davalılar ..., ... vekili Avukat ... ve davacı ... geldiler. Karşı taraftan gelen olmadı. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 14.03.2023 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R

3402 sayılı Kadastro Kanunu sırasında, ... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan dava ve temyize konu 1 21... , 1 27... , 151, 153, 1 59... parsel sayılı sırasıyla 48.125,31, 127.363,58, 23.732,64, 16.288,79, 15.605, 43... .822,43 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle; 1 21... sayılı parsel eşit paylarla M.... ve ...; 150 sayılı parsel eşit paylarla ... ve ...; 151 numaralı parsel ...; 153 numaralı parsel ...; 159 numaralı parsel eşit paylarla ... ve ..., 346 numaralı parsel ... adlarına; 1 29... parsel sayılı 36.285,07 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... Üstboğa adına tespit edilmiştir. Aynı çalışma alanında bulunan 1 21... ve...... parsel sayılı sırasıyla 321.785, 89... .038.311,37 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar kamu orta malı niteliğinde mera vasfıyla sınırlandırılmıştır. Aynı çalışma alanında bulunan...... parsel sayılı 28.218,99 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine; dava konusu 1 21... , 1 27... , 151, 153, 159, 3 46... ada 28 parsel sayılı taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu ve meraya sınır teşkil ettiğinden mera niteliğinde olup zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı iddiasına dayanarak, ayrı ayrı dava açmıştır. Davacılar ... ve ..., adlarına tespit edilen...... parsel numaralı taşınmazın yüzölçümünün eksik tespit edildiği iddiasıyla, eksik tespit edilen kısmın tespiti ile adlarına tescil istemiyle dava açmışlardır. Davacı ...; hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, 1 27... parsel numaralı taşınmazın bir bölümünün adına tescili istemiyle dava açmıştır. Davacı ...; tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak...... parsel numaralı taşınmazın bir bölümünün ve 1 21... sayılı taşınmazın tamamının adına tescili istemiyle dava açmıştır. Davacı ...; tapu kaydı, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, dava konusu...... parsel numaralı taşınmazın bir bölümünün kök murisin tüm mirasçıları adına, bir bölümünün ise adına tescili istemiyle ayrı ayrı dava açmıştır. Davacılar M.... ve ...; tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, 1 21... sayılı parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün adlarına tescili istemiyle dava açmışlardır.

İlk Derece Mahkemesinin dava konusu...... ve 1 29... parsel numaralı taşınmazlar yönünden ayrı ayrı verdiği karar Yargıtay tarafından bozulmuş olup, uyulan bozma ilamlarında özetle; "Dava konusu taşınmazın sınırında mera olduğu açıklanarak yöntemine uygun şekilde mera araştırması yapılması" gereğine değinilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamlarına uyularak ve dosyalar birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; "Davacı ...'in dava konusu...... parsel numaralı taşınmazda dava konusu edilen bölüm yönünden, davacı lehine zilyetlikle edinim koşullarının gerçekleştiği, davacı ...'ın dayanak tapu kaydının dava konusu 1 21... numaralı parselin bir bölümüne uyduğu, davacı ...'ın davasının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, 1 21... parselin ise davalı ... ve arkadaşlarının dayanak tapu kaydı kapsamı içinde kaldığı anlaşılmakla Hazinenin davasının reddine, 1 29... parsel numaralı taşınmaz yönünden, bilirkişi raporlarında taşınmaz ile mera arasında belirgin sınır olup genişlemesinin mümkün olmadığı, tarla vasfında olup, zilliyetlikle iktisabının mümkün olduğu alınan beyanlardan anlaşılmakla Hazinenin davasının reddine, 1 27... , 151, 153, 1 59... parsel numaralı taşınmazın meradan açma ve mera niteliğinde olduğu anlaşılmakla davacı Hazinenin davasının kabulüne, 150 sayılı parsel yönünden davacılar ... ve ... davasının reddine, 1 27... parsel numaralı taşınmaz yönünden davacı ...'ın dayanak kaydının taşınmaza aidiyetinin ispat edilemediği, taşınmazın mera niteliğinde olup kazandırıcı zamanaşımı zilyetlikle edinilmesinin de mümkün olmadığı, davacı ...'ın davası yönünden dayanak tapu kaydının 1 21... parsel numaralı taşınmazın tamamı ile 1 21... parsel numaralı taşınmazın içinde (E) harfi ve turuncu renk ile gösterilen 115.007,87 metrekare, 1 27... parsel numaralı taşınmazın içinde (C) harfi ve sarı renk ile gösterilen 49.815,28 metrekare ve (D) harfi ve mor renk ile gösterilen 119.916,93 metrekarelik yerlerin tamamını kapsadığı, (C) harfi ve (D) harfi ile gösterilen yerlerin davacı ... tarafından kullanıldığı ve 7 sıra nolu tapu kaydının kapsamında kaldığı" gerekçesiyle, dava konusu 1 27... parsel numaralı taşınmaz yönünden davacı ... Eserlerin davasının kısmen kabulüne, 08.04.2009 tarihli fen bilirkişileri ... ve ...' ün rapor ve eki krokisinde yer alan (C) harfi ile gösterilen 15.452,36 metrekarenin ifrazı ile 127 ada son parsel numarası verilmek suretiyle tarla vasfıyla davacı ... adına, kalan 12.766,36 metrekarenin tespit gibi tesciline, dava konusu 1 21... parsel sayılı taşınmazdan 21.04.2015 tarihli fen bilirkişileri ... ve ... rapor ve eki krokisinde (E) harfi ile gösterilen 115.007,87 metrekarenin ifrazıyla 121 ada son parsel numarası verilmek suretiyle tarla vasfıyla eşit paylarla ... ve ... mirasçıları adlarına tesciline, kalan 206.778,02 metrekarenin mera vasfıyla özel siciline kaydına; davacı ...'ın davasının aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine; dava konusu 1 21... parsel numaralı taşınmaz yönünden davacı Hazinenin davasının reddi ile tespit gibi tesciline; 1 29... parsel numaralı taşınmaz yönünden davacı Hazinenin davasının reddi ile taşınmazın tespit gibi tesciline; 1 27... , 151, 153, 1 59... parsel numaralı taşınmazlar yönünden davacı Hazinenin davasının kabulüne, taşınmazın mera vasfıyla özel siciline kaydına, davacı ...'ın davasının reddine, dava konusu...... parsel numaralı taşınmaz yönünden davacı ...'ın davasının kısmen kabulüne, 21.04.2015 tarihli fen bilirkişileri ... ile ...'un rapor eki ve krokisinde (C) ve (D) harfleri ile gösterilen sırayla 79.815, 28... .916,93 metrekare yüzölçümlü yerlerin ifrazı ile 127 ada son parsel numarası verilmek suretiyle davacı ... adına, kalan 10.210.579,16 metrekare yüzölçümlü yerin tespit gibi mera vasfıyla özel siciline kaydına karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili ile davacılar ... ve arkadaşları vekili, davacı-davalı Hazine vekili, davalı ... ve ... vekili, davalı ... vekili, davacı-davalılar ... ve arkadaşları ve davalı ... tarafından temyiz edilmiş, 03.06.2020 tarihli ek karar ile davalı ... vekilinin temyiz isteminin süreden reddine karar verilmiş ve işbu karar da davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1. Dava konusu...... , 159, 1 63... parsel numaralı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup...... sayılı parsel yönünden davacı-davalılar ... ve arkadaşlarının, 1 27... sayılı parsel yönünden davalılar ... ve ... vekili, 1 27... sayılı parsel yönünden davalı ... vekili, 1 27... sayılı parsel yönünden davalı ... ... vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 2. Dava konusu...... parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Davalı vekiline yapılan tebliğ tarihi dikkate alındığında, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesince verilen ek kararın kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının incelenmesine geçildi. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 3. Dava konusu...... ve 1 29... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup 1 27... sayılı parsel yönünden davalı ... mirasçısı ..., 1 29... sayılı parsel yönünden davacı Hazine vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 4. Dava konusu...... parsel sayılı taşınmaza ilişkin davacı ...'ın davası hakkında verilen hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, davacının dayanak tapu kaydı, Hazinenin taraf olmadığı hasımsız tescil ilamı sonucunda oluşmuş olup, bu nedenle tapu kaydının Hazine yönünden bağlayıcılığı olduğundan söz edilemeyeceğine, dava konusu edilen taşınmaz bölümü ile mera parseli arasında ayırıcı doğal ya da yapay unsur bulunduğu kanıtlanamadığına göre İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, söz konusu taşınmaz bölümlerine ilişkin davacı ... vekilinin hükme yönelik temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 5. Dava konusu 1 21... parsel sayılı taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi raporunda (E) harfi; 1 27... parsel sayılı taşınmazın (C) ve (D) harfleri ile 1 21... parsel sayılı taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; İlk Derece Mahkemesince dayanak tapu kaydının dava konusu taşınmazlara uyduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır. İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmaza uyduğu kabul edilen 05.03.1938 tarihli ve 7 sıra numaralı tapu kaydı, Hazinenin taraf olmadığı hasımsız tescil ilamı sonucunda oluşmuş olup, bu nedenle tapu kaydının Hazine yönünden bağlayıcılığı olduğundan söz edilemez. Bu hukuki durum dikkate alınmadığı gibi, yöntemince mera araştırması yapılmamış ve taşınmazların öncesinin ne olduğu, mera olup olmadığı kesin olarak saptanmamış; taşınmazların niteliğine, kullanım durumuna, üzerinde sürdürüldüğü iddia olunan zilyetliğin şekline ve süresine ilişkin olarak somut verilere dayalı bilgi içermeyen zirai raporla yetinilmiştir. Öte yandan, bir arazinin niteliğini, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarının incelenmesi olduğu halde, hava fotoğraflarından da yararlanılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez. Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, öncelikle dava konusu taşınmazlara ait temin edilebilen en eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile ... Müdürlüğünün web sitesinin harita sorgulama sayfasına girilerek, taşınmazların bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle ... Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, taşınmazlara komşu durumunda bulunan taşınmazların kadastro tespit tutanakları ile varsa dayanakları olan kayıt ve belgeler celbedilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile 3 kişilik ... bilirkişisi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi ve fen bilirkişisi hazır olduğu halde yeniden keşif icra edilmeli ve bu keşif sırasında dinlenilecek mahalli bilirkişi ve tanıklardan, dava konusu taşınmazların dava konusu edilen bölümleri ile dava konusu olmayan bölümü ve komşu mera parseli arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı belirlenmeli, taşınmazların kadim mera olup olmadığı hususu üzerinde durulmalı; dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından, taşınmaz bölümünün ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında ve dava konusu taşınmazların dava dışı bölümü ile dava konusu taşınmaz bölümleri ve komşu mera parseli arasında ayırıcı nitelikte doğal ya da yapay sınır olup olmadığı konusunda maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli; yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve dinlenilen tanık ve bilirkişi sözlerini denetlemeye elverişli rapor ve harita düzenlettirilmeli; ... mühendisi bilirkişi kurulundan, taşınmaz bölümlerinin niteliğiyle ilgili önceki tarihli ziraatçi bilirkişi raporlarını da irdeler mahiyette ve dava konusu taşınmazların dava konusu taşınmaz bölümleri ile dava konusu olmayan bölümü ve komşu mera parselinin karşılaştırmalı biçimde, toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden mera vasfında olup olmadığını, mera parsellerinden nasıl ayrıldığını, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetlik var ise zilyetliğin şeklini ve süresini, imar ve ihyaya konu edilip edilmediğini, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp, ne zaman bitirildiğini bildiren, taşınmaz bölümünün değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi tarafından hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi suretiyle taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, öncesinin ne olduğunu, imar-ihyaya konu edilip edilmediğini, imar-ihyası tamamlanmış ise tamamlandığı tarih ile üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor düzenlenmesi istenilmeli; bundan sonra, taşınmazın öncesinin mera olduğunun anlaşılması halinde, meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukukça değer taşımayacağı hususu göz önünde bulundurulmak suretiyle tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. İlk Derece Mahkemesince bu hususlar göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi kabule göre de; dava konusu...... numaralı parsel yönünden infazı kabil olmayacak şekilde taşınmazın yüzölçümünden fazla miktarda yüzölçümü belirlenerek tescil kararı verilmesi dahi hatalı olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) ve (3) no.lu bentlerde açıklanan nedenlerle dava konusu...... parsel, 1 29... parsel, 1 27... parsel, 1 27... parsel, 1 27... parsel, 1 27... parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile usul, kanun ve bozma gereklerine uygun bulunan hükmün ONANMASINA, (2) no.lu bentte açıklanan nedenlerle; dava konusu...... parsel sayılı taşınmaza yönelik İlk Derece Mahkemesinin 03.06.2020 tarihli ek kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA, (4) no.lu bentte açıklanan nedenlerle; temyiz itirazlarının REDDİNE, (5) no.lu bentte açıklanan nedenlerle dava konusu 1 21... parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, Peşin harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine, 1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 16.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.