Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2022/2130 E. 2023/6744 K. – Kadastro Tespiti

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay 7. Hukuk Dairesince bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacılar ve asli müdahillerin davalarının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı ... ve arkadaşları vekili ile davacı ... ve arkadaşları vekili tarafından ve ayrıca duruşma istemli olarak davacı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne, duruşma talebinin masraflar yatırılmadığından reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1. Kadastro sırasında, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 48 parsel ... 54.125,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, ırsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle tarla vasfıyla ... oğlu ... adına tespit edildikten sonra, taşınmazın hukuki durumunun Tapulama Hakimliğince tespit edilmesi gerektiği şerhi ile tapulama tutanağının Tapulama Komisyonu'na gönderilmesi üzerine Tapulama Komisyonunca, taşınmazın tespit malikinin Tapulama Hakimliği tarafından tespit edilmesine ilişkin şerhin usule aykırı olduğu belirtilerek, taşınmazın ... oğlu ... adına tesciline karar verilmiştir.

2. İtirazları kadastro komisyonu tarafından reddedilen davacı ... ve arkadaşları vekili ... Kadastro Mahkemesine sundukları dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 48 parsel ... taşınmazın dayandıkları tapu kaydı kapsamında kaldığını ileri sürerek, kadastro tespitinin iptal edilerek taşınmazın adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

3. İtirazları kadastro komisyonu tarafından reddedilen asli müdahil ... ve arkadaşları müdahale dilekçelerinde; ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 48 parsel ... taşınmazın atalarından kendilerine intikal ettiğini ileri sürerek, taşınmazın adlarına tescilini talep etmişlerdir.

4. ... Tapulama Mahkemesi'nin 30.04.1971 tarih ve 1967/133 Esas, 1971/69 Karar ... kararıyla, mahkeme hakimlerinin davadan çekilmeleri üzerine merci tayini için dosyanın Yargıtay'a gönderilmesine karar verilmiş ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 25.05.1971 tarih ve 1971/6093 Esas, 1971/5149 Karar ... ilamıyla, davanın ... Tapulama Mahkemesi'nde görülmesine karar verilmiştir.

5. Merci tayini kararına istinaden dava dosyası ... Tapulama Mahkemesi'ne gönderilmiş ve bu mahkemenin 20.03.1981 tarih ve 1972/1 Esas, 1981/56 Karar ... kararıyla, taşınmazın ... ilçesinde bulunduğu, bu nedenle dava da yetkili mahkemenin ... Tapulama Mahkemesi olduğu belirtilerek mahkemenin yer bakımından görevsizliğine ve dosyanın Görevli ... Tapulama Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.... Tapulama Mahkemesinin yukarıda belirtilen 20.03.1981 tarih ve 1972/1 Esas, 1981/56 Karar ... kararı, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nce yapılan temyiz incelemesi neticesinde, 20.10.1981 tarih ve 1981/12523 Esas, 1981/10725 Karar ... ilamla, " ... Tapulama Mahkemesi'nin, mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 25. Maddesi uyarınca davaya bakmak üzere yetkili merci tayin edildiği, yetkili ve görevli merci olarak belirtilen mahkemenin, fiili ve hukuki engelin kalkmasından sonra yetkili merci sıfatıyla bakmakta olduğu dava dosyası hakkında yeniden yetkisizlik kararı veremeyeceği" gerekçesiyle, bozulmuştur.

6. Bozma ilamı sonrası ... Tapulama Mahkemesinin 1982/12 Esas sırasına kaydedilen dava dosyasının yargılaması sırasında ... Kadastro Mahkemenin kapatılması nedeniyle ... Kadastro Mahkemesi'ne devredilmiştir. II. CEVAP Davalılar tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece (... Kadastro) Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, yargılamanın niteliği itibariyle dava konusu taşınmazın malikhane kısmının yazılı olduğu ve resen malik tespitinin yapılması lüzumu olan ve resen bakılacak davalardan olmadığı, davacı ve asli müdahillere yargılama giderleri ile keşif delil avansının yatırılması için verilen süreye rağmen eksikliğin tamamlanmadığı için davacı ve asli müdahillerin keşif delilline dayanmaktan vazgeçmiş sayılması gerektiği, keşif delil avansı için gerekli masrafın yatırılmaması nedeniyle mahkemece yeni keşif incelemesi yapılamadığından, dava konusu taşınmazı ve yöreyi iyi bilen yaşlı ve tarafsız mahalli bilirkişiler arasından seçilecek bilirkişiler ve fenni bilirkişi aracılığıyla dayanak tapu kayıtlarının zemine uygulanamaması ve 3402 ... Kadastro Kanunu (3402 ... Kanun) 14. ve 17.maddeleri uyarınca kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği sebebine dayalı olarak taşınmaz edinilebilmesi için tapulama dışı bırakılan arazinin davacı / davalı / asli müdahil veya mirasçıları tarafından imar ihya yapılıp yapılmadığı, ziraat bilirkişisi tarafından taşınmazın mera durumunun gerekçeli şekilde mütalaa alınamadığı ve taşınmazın tespit tarihinden önce en az yirmi yıl süresiyle malik sıfatıyla aralıksız olarak ekonomik amaca uygun tarımsal amaçlı kullanılıp kullanılmadığının ve kullanılmış ise kim tarafından kullanıldığının saptanamadığı, davacı / asli müdahil veya mirasçıları lehine dosya arasında açılan davayı ispata yeter başkaca bir delilin bulunmadığı gerekçesiyle, davacının ve asli müdahillerin davalarının ayrı ayrı reddine, 48 parsel ... taşınmazın tutanaktaki vasıf ve yüz ölçümü ile ölü olduğu anlaşılan davalı ... mirasçıları adlarına; tamamı 20 hisse kabul edilerek 5 hissesi karısı .... , 3 hissesi .... , 3 hissesi ..., 3 hissesi ..., 3 hissesi ... ve 3 hissesi ... adlarına 08.02.1972 tarihli ... Tapulama Müdürlüğü Komisyon kararı ile tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı ... ve arkadaşları vekili, davacı ... ve arkadaşları vekili ve davacı ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince taraf teşkilinin tamamlanmadığını, davacıların yargılama sırasında adli yardım talebinde bulunmalarına rağmen, talepleri hakkında bir sonraki celse karar verileceği belirtilmesine rağmen karar verilmediğini, keşif masrafları için tüm mirasçılara tebligat çıkartılmadığını ve kesin yetki kuralı gereği yargılamanın ... Asliye (Kadastro) Mahkemesinde yapılması gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davacı ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, taraf teşkilinin sağlanmadığını, keşif ve bilirkişi incelemesinin yapılmadığını, keşif ve bilirkişi ücretinin yatırılması için usulüne uygun bir şekilde ihtaratın yapılmadığını, keşif masrafları için çıkartılan tebligatların usulüne aykırı olduğu gibi, mirasçı ...'e tebligat çıkartılmadığını, taşınmazı imar ve ihya ettiklerini ve kesin yetki kuralı gereği yargılamanın ... Asliye (Kadastro) Mahkemesinde yapılması gerektiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

3. Davacı ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, taraf teşkilinin sağlanmadığını ve keşif yapılmadığını belirterek, hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu' nun (3402 ... Kanun) 14, 17, 20 ve 36' ncı maddeleri, 3. Değerlendirme 1. Davacıların yetki itirazına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Hükmü temyiz eden davacılar tarafından, ... Kadastro Mahkemesi'nin yetkili olmadığı, kesin yetki kuralı gereğince yargılamanın ... Kadastro Mahkemesinde yapılması gerektiği ileri sürülmüş ise de, Yargıtay tarafından merci tayini yoluyla yetkili olduğu belirlenen mahkemenin, sonradan davanın görülmesi hususunda kendisini yetkisiz olarak görmesi hukuken mümkün bulunmadığından, davacıların bu yöndeki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacıların esasa ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; İlk Derece Mahkemesince, davanın niteliği itibariyle re'sen araştırma ilkesinin geçerli olduğu davalardan olmadığı, davacı ve asli müdahillere yargılama giderleri ile keşif delil avansının yatırılması için verilen süreye rağmen eksikliğin tamamlanmadığı için davacı ve asli müdahillerin keşif delilline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmaları gerektiği ve buna bağlı olarak davacı ve asli müdahillerin iddialarını ispatlayamadıkları gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş ise de, bu karar, usul ve kanuna uygun bulunmamaktadır. Şöyle ki, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 36. maddesinin ispat külfeti kendisine düşen taraf aleyhine uygulanabilmesi için, dosyanın keşfe hazır hale getirilmesinden sonra keşifle ilgili ara kararında keşif gün ve saatinin yanında, hakim, katip, mübaşir, yerel bilirkişi adayları, taraf tanıkları, uzman bilirkişilere verilecek ücretlerle vasıta parası ve yapılacak tebligatlarla ilgili masraflar kalemler halinde gösterilip bu ücretlerin temini ve yatırılması için ilgiliye makul ve belirli bir süre tanınması, ilgiliye tanınacak süre ile keşif günü arasında da bilirkişi adayları, taraf tanıkları ve uzman bilirkişilere çıkarılacak davetiye için yine uygun bir sürenin bulunmasına azami özen gösterilmesi gerektiği halde, yargılama sırasında vefat eden davacılar / davalılar bulunduğu belirtilmesine rağmen, tarafların nüfus kayıtlarının tamamı dosya içerisine alınarak, taraf teşkilinin tam olarak sağlanıp sağlanmadığı denetlenmediği gibi, aşamalarda davacılar tarafından adli yardım talebinde bulunulmasına rağmen, bu yöndeki talepleri hakkında olumlu veya olumsuz herhangi bir karar verilmemiş ve ayrıca keşif masraflarının yatırılması hususunda davacı ve asli müdahillere, davada taraf sayısının fazla olması dikkate alınarak, işine mahiyetine uygun olacak şekilde makul süre de verilmemiştir. Bu nedenle, 3402 ... Kanun' un 36' ncı maddesi uyarınca, keşif masraflarının yatırılması hususunda taraflara usulüne uygun şekilde ihtarat yapıldığından söz edilemez. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için, İlk Derece Mahkemesince öncelikle tarafların nüfus kayıtları dosya içerisine alınarak taraf teşkilinin tam olarak sağlanıp sağlanmadığı denetlenmeli, taraflar arasında vefat edenlerin olduğunun belirlenmesi halinde mirasçılarının yöntemince davaya katılımları sağlanarak iddia ve savunmaları ile delilleri sunmaları hususunda kendilerine süre verilmeli; adli yardım talebinde bulunanların bu yöndeki talepleri hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmeli ve adli yardım taleplerinin kabul edilmemesi halinde, ispat külfeti altında bulunan tarafa / taraflara, 3402 ... Kadastro Kanunu'nun 36. Maddesi uyarınca keşif masraflarının yatırılması hususunda, yukarıdaki detaylı açıklamalar da dikkate alınarak usulüne uygun şekilde ihtarat yapılmalı ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir. İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, usulüne uygun olmayan ara kararına ve buna istinaden yapılan ihtaratlara dayanılarak yazılı karar verilmesi isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacıların, İlk Derece (... Kadastro) Mahkemesi'nin yetkili olmadığı yönündeki temyiz itirazlarının REDDİNE,

Davacıların diğer temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, 6100 ... HMK' nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 ... HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

26.12..2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.