Yargıtay 7. Ceza Dairesi 2023/17042 E. 2026/3490 K.

HÂKİMLİĞİ : Diyarbakır 1. Sulh Ceza Hâkimliği SAYISI : 2022/4966 Değişik iş KARAR : İtirazın kısmen reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararların kanun yararına bozulması

Engelli Bireylere Yönelik ... Bakım Merkezleri Yönetmeliği’nin 60/1-a-5,6,8 maddesine aykırılık eylemlerinden dolayı ... Engelli Bakım Merkezi hakkında, 116.235,50 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına dair .... Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün 11.06.2020 tarihli ve 47456398-304.05-E.1326343 sayılı kararına karşı yapılan başvurunun reddine dair Ergani Sulh Ceza Hâkimliğinin 17.02.2022 tarihli ve 2022/280 değişik iş sayılı kararına karşı yapılan itirazın Diyarbakır 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 21.09.2022 tarihli ve 2022/4966 değişik iş sayılı kararıyla, kısmen kabulü ile idari para cezasının 49.815,21 Türk lirası kısmının iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 18.07.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.09.2023 tarihli ve KYB-2023/88594 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.09.2023 tarihli ve KYB-2023/88594 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 12/10/2021 tarihli ve 2021/20308 esas, 2021/12913 karar sayılı ilâmında yer alan "...somut olayda idari para cezasının

esasen başvuran .... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ünvanlı tüzel kişilik tarafından kurulup işletilen ve fakat kendisinin tüzel kişiliği bulunmayan “... ..... Bakım Merkezine” kesildiği, yukarıda alıntılanan mevzuat çerçevesinde, tüzel kişiliği bulunmadığı için hak ve fiil ehliyetini de haiz olmayan ... ..... Bakım Merkezine idari para cezası kesilmesinin de hukuken mümkün olmadığı..." şeklindeki açıklamalar ile, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 8/1. maddesinin “Organ veya temsilcilik görevi yapan ya da organ veya temsilci olmamakla birlikte, tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen kişinin bu görevi kapsamında işlemiş bulunduğu kabahatten dolayı tüzel kişi hakkında da idari yaptırım uygulanabilir.” şeklinde olduğu, aynı Kanun’un 25/1-a maddesi uyarınca hakkında idari yaptırım kararı verilen kişinin kimlik ve adresinin idari yaptırım kararında yer almasının gerektiği, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun birinci kitabının ikinci bölümünde tüzel kişilerin düzenlendiği, 4721 sayılı Kanun'un 47. maddesinde tüzel kişilik “Başlıbaşına bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi toplulukları ve belli bir amaca özgülenmiş olan bağımsız mal toplulukları, kendileri ile ilgili ... hükümler uyarınca tüzel kişilik kazanırlar.” şeklinde tanımlanıp, müteakip 48. Maddede yer alan “Tüzel kişiler, cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildirler.” şeklindeki hükümden sonra, aynı Kanun'un 55. maddesindeki “Kamu tüzel kişileri ile ticaret şirketleri hakkındaki kanun hükümleri saklıdır.” şeklindeki hüküm ile tüzel kişiliği haiz kişi ve mal topluluklarının sınırlandırıldığı, nitekim 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun 34. maddesinde yer alan “… gerçek kişiler ve ... hukuk tüzelkişilerince bu Kanun kapsamına giren sosyal hizmet kuruluşlarının kurulmasına,…” şeklindeki hüküm ile sosyal hizmet kuruluşlarının gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulabileceğinin belirtildiği nazara alındığında, Somut olayda idari para cezasının esasen başvuran ... Bakım Merkezi ... Sağlık Gıda Temizlik İnşaat San. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. ünvanlı tüzel kişilik tarafından kurulup işletilen ve fakat kendisinin tüzel kişiliği bulunmayan “... Engelli Bakım Merkezine” kesildiği, yukarıda alıntılanan mevzuat çerçevesinde, tüzel kişiliği bulunmadığı için hak ve fiil ehliyetini de haiz olmayan ... Engelli Bakım Merkezine idari para cezası kesilmesinin de hukuken mümkün olmadığı gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.'' yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE İdari yaptırımın, Engelli Bireylere Yönelik ... Bakım Merkezleri Yönetmeliği’nin 60/1-a-5,6,8 maddesi uyarınca düzenlenmesine karşın kanun yararına bozma isteminde sadece 60/1-a-8 olarak gösterilmesi ile idari yaptırım karar tarihinin 11.06.2020 yerine 09.06.2020 olarak gösterilmesinin maddi yazım hatası olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki husus yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE,

2. Diyarbakır 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 21.09.2022 tarihli ve 2022/4966 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca, ... Engelli Bakım Merkezi hakkında, 116.235,50 Türk lirası idari para cezası uygulanmasına dair .... Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün 11.06.2020 tarihli ve 47456398-304.05-E.1326343 sayılı kararının kaldırılmasına, dosyanın Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.03.2026 tarihinde karar verildi.