Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/649 E. 2025/2588 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1170 E., 2024/1783 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/776 E., 2024/259 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 26.06.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde asıl ve birleşen davada davalı kooperatif vekili Avukat ..., kooperatif başkanı ... ile davacı ... vekili Avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1. Davacı vekili dava dilekçesinde; kooperatifin 12.12.2021 tarihli genel kurulunda görüşülen 2019-2020 yıllarına ait bilanço ve gelir gider tabloları bakımından kooperatifin emlak vergisi borcu yönünden yönetim kurulunun faaliyet raporu, denetleme kurulu raporları, bilanço gelir ve gider cetvellerinin gerçeği yansıtmadığını, yönetim kurulu üyelerinin kooperatife ait bağımsız bölümleri piyasa değerinin çok altında kira bedelleri ile muvazaalı sözleşmelerle toplu olarak kiraya verdiklerini, ileride doğabilecek vergi ve altyapı harcamalarında kullanılmak üzere teminat olarak tutulmasına karar verilen taşınmazın teminat kapsamından çıkarılmasına karar verildiğini, bu karar ile ödemelerin yükünün ortaklara yüklendiğini, yüklenici .... Yapı A.Ş. ile imzalanan sözleşme ve ek sözleşmelerin feshi ve dava açmak üzere yönetim kuruluna yetki verilmesine karar verildiğini, ancak benzer davaların daha önce kesinleştiğini, 2021 yılı tahmini bütçesinin kabul edildiğini, bilanço ve gelir gider tablolarının gerçeği yansıtmaması nedeniyle tahmini bütçenin de dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek, davalı kooperatifin 12.12.2021 tarihli genel kurulu gündeminin 6, 7, 8, 10... . maddelerinde alınan kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili; 20 19... yıllarına ait bilanço ve gelir gider tablolarının oylandığını, tutanağın aksine bilanço ile yönetim ve denetim kurulu raporlarının okunmadığını, denetleme kurulu raporu okunmadan alınan ibra kararlarının geçersiz olduğunu, kooperatifin en önemli gelir kaynağı olan kira geliri ve kira geliri gecikme zamları ile giderler ile ilgili rakamların birbirini tutmadığını, kooperatifin vergi borcu, SGK ve Vergi Dairesine ödenen gecikme zamları belirtilmiş iken ibra konusunda olumlu kanaat bildirildiğini, yönetim kurulunca aidat borcunu ödemeyen ortaklar aleyhine icra takibi yapılmadığını veya ihraç prosedürünün işletilmediğini, kooperatifin en önemli gelir kalemi olan taşınmazları piyasa rayiç bedelinin çok altında kiraya vermek suretiyle kooperatifi zarara uğrattığını, denetim kurulunun görevini yerine getirmeyerek yönetimin fiiline iştirak ettiğini, vergi ve alt yapı giderlerinin ödenmesini teminat altına almak için tutulan taşınmazın teminat kapsamından çıkarılmasına karar verildiğini, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmenin feshi davası açılması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesinin yasa, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, huzur hakkı verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek, davalı kooperatifin 12.12.2021 tarihli genel kurul gündeminin 6, 7, 8, 10... . maddelerinde alınan kararların iptaline karar verilmesini talep etmiş, 18.06.2025 tarihli dilekçesi ile müvekkilinin davadan feragat ettiğini belirtmiştir.

II. CEVAP Asıl ve birleşen davada davalı vekili; dava konusu genel kurulda alınan yüklenici ... Yapı A.Ş. ile akdedilen sözleşme ve ek sözleşmelerin feshi ve dava açılması konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesine dair kararın kooperatif ortaklarının lehine olduğunu, yüklenicinin sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacı ve yüklenici şirketin diğer ortağı ... tarafından açılan genel kurul kararlarının iptali davaları nedeniyle kooperatifin genel işleyişinin, yönetim ve denetim kurulunun faaliyette bulunmasının engellenmeye çalışıldığını, gündemin 6. maddesinde bilanço ve gelir-gider tablolarının görüşüldüğünü, bilirkişi aracılığı ile kooperatif kayıtları incelendiğinde bir usulsüzlük bulunmadığı, bilanço ve tabloların gerçeği yansıttığının görüleceğini, her genel kurulda olduğu gibi bilanço ve gelir-gider tablolarının üyelerin denetimine açıldığını, yönetim kurulunca gündem sırasında gerekli bilgilerin verildiğini, kooperatif üyelerinden aidat alınmadığını, masrafların kooperatife ait taşınmazların kiraya verilmesinden elde edilen gelirlerden karşılandığını, kooperatife ait olup henüz üzerinde inşaat yapılmayan arsalara ilişkin vergi yükümlülüğünün, yeni yüklenici ile yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenicinin yükümlülüğüne bırakıldığını, sözleşme ile üçüncü kişiye yüklenen yükümlülüğün bilanço ve gelir-gider tablolarında gösterilmesi zorunluluğu bulunmadığını, gündemin 7. maddesinde yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ibrasının görüşüldüğünü, emlak vergisi ile ilgili yukarıda açıklama yaptıklarını, kiralamaya ilişkin genel kurul kararının iptali talebiyle açılan davanın reddine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, ayrıca yapılan şikayet üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca görevlendirilen müfettiş tarafından herhangi bir usulsüzlük ve suç unsuruna rastlanmadığına dair rapor düzenlendiğini, gündemin 8. maddesinde teminat olarak tutulan taşınmazın teminat kapsamından çıkarılmasının görüşüldüğünü, müvekkili kooperatif ile yeni yüklenici arasında yapılan sözleşmede vergi ve alt yapı harcamalarının yeni yüklenicinin yükümlülüğüne bırakıldığını, bu nedenle teminat olarak tutulan ve zaten kooperatifin mülkiyetinde kalmayacak olan taşınmazın teminat kapsamından çıkartılmasına karar verildiğini, gündemin 11. maddesinin yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenecek huzur hakkına ilişkin olduğunu, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin ayrıca eski yüklenici ile kooperatif arasındaki davalar için emek ve mesai harcadıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı kooperatifin ceza ve gecikme zammı dahil toplam 7.223.350,30 TL emlak vergisi borcunun bilanço ve gelir - gider cetvellerinde gösterilmediği, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin görevlerini gereği gibi yerine getirmedikleri, kooperatif inşaatları bitmediği, ortakların birçoğunun konutlarına kavuşamadığı, inşaata devam edilerek bitirilmesi halinde vergi ve altyapı harcamalarının bulunabileceği, sözleşmenin feshi kararı alınmasında yasaya, ana sözleşmeye, iyiniyet kurallarına aykırılıktan bahsedilemeyeceği, sözleşmenin feshi kararı alınması sonrasında haklılık durumunun ileride açılabilecek davada değerlendirilebileceği, huzur hakkı ücretlerinin fahiş olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle, asıl ve birleşen davalarda davanın kısmen kabulüne, davalı kooperatifin 12.12.2021 tarihli genel kurul gündeminin 6, 7 ve 8 maddelerinde alınan kararların iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde taraflar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu genel kurulun 11. gündem maddesi bakımından davacı vekilince, "bilanço ve gelir gider tabloları hakkında genel kurulun bilgilendirilmemiş olması, bilanço ve gelir gider tablolarının gerçeği yansıtmaması, muhasebe ilkelerine aykırı şekilde düzenlenmiş olması nedenleriyle 2021 tahmini bütçesinin de dayanaktan yoksun olduğu" ileri sürülerek bu maddenin tahmini bütçe ile ilgili son cümlesinin iptali istenmiş olup, İlk Derece Mahkemesince bu talep yönünden herhangi bir gerekçe oluşturulmadığı, davalı kooperatifin muhtemel giderlerinden olan emlak vergisi ve gecikme zammı tutarının 2021 yılı tahmini bütçesinde de gösterilmediği, tahmini bütçenin de gerçek durumu yansıtmadığı gerekçesiyle genel kurulun 11. maddesindeki "Tahmini bütçe okunduğu şekliyle oya sunuldu. 13 ret oyuna karşılık oy çokluğu ile kabul edildi" cümlesinin de iptaline karar verilmesi gerektiği, dava konusu genel kurulun 10. gündem maddesi bakımından, davalı kooperatifçe sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespiti varsayımında ödenmesi gereken tazminatlar dikkate alındığında kooperatif üyelerinin zarara uğrayabileceği gerekçesiyle asıl ve birleşen davada davalı kooperatif vekilinin tüm, asıl davada davacı vekili ile birleşen davada davacı vekilinin diğer istinaf sebeplerinin reddine, İlk Derece Mahkemesi kararını düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesine, asıl ve birleşen davalarda davanın kısmen kabulüne, davalı kooperatifin 12.12.2021 tarihli genel kurul gündeminin 6, 7, 8 ve 10. maddelerinde alınan kararlar ile 11. maddesinde alınan "Tahmini bütçe okunduğu şekliyle oya sunuldu. 13 ret oyuna karşılık oy çokluğu ile kabul edildi" şeklindeki kararın iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı-birleşen dosyada davalı vekili temyiz dilekçesinde; 12.12.2021 tarihli genel kurulun 10. maddesiyle alınan fesih yetkisinin haklı sebeplere dayalı olarak alındığını, yüklenici şirketin arsa payı kat karşılığı inşaat sözleşmesinin gereklerini yerine getirmediğini, alınan yetkiye istinaden açılmış bulunan fesih davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, daha önce açılan ve kesinleşen davaların bulunmasının yeni bir dava açılmasına engel teşkil etmeyeceğini, sözleşmelerin feshedilmemesi durumunda kooperatif üyelerinin daha çok zarara uğrayacaklarını, 10 maddenin istinaf mahkemesi kararı ile iptali ile mahkemenin kooperatif organı olarak hareket ettiğini, genel kurulda karşı oy kullanan kişilerin aynı zamanda yüklenici ... Şirketi yöneticileri ve bunlarla hareket eden kişiler olduklarını, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kooperatif ortaklarının iradesini yok saymak anlamına geldiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, kooperatif genel kurulunda alınan 6, 7, 8, 10... numaralı kararların iptali istemine ilişkindir.

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Vekaletnamesinde davadan feragat yetkisi bulunan birleşen davada davacı ... vekili Avukat ... 18.06.2025 tarihli dilekçesiyle davadan feragat ettiğini bildirmiştir.

7251 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle 6100 sayılı HMK'nın 310. maddesine eklenen 3. fıkraya göre feragatin, temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılması halinde, Yargıtay temyiz incelemesi yapılmaksızın dosyayı feragat hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir. Buna göre temyiz incelemesi aşamasında ortaya çıkan feragat hususunda mahkemece ek karar verilmesi gerekir.

VI. KARAR 1. Yukarıda 1. bentte açıklanan sebeplerle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi uyarınca asıl dava yönünden ONANMASINA,

2. Yukarıda 2. bentte açıklanan sebeplerle birleşen dava yönünden karar verilmek üzere dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile Yargıtay duruşmasında vekili hazır bulunan davacıya ödenmesine,

Asıl dava yönünden fazla yatırılan harcın istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.