Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/4241 E. 2026/2056 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/823 E., 2025/892 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2024/335 E., 2024/784 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 12.05.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacılar vekili Avukat .... ile davalı ... vd. vekili Avukat ... , davalı ... Enerji ve İnş. Tic. Ltd. Şti vekilleri Avukat ..., Avukat ... geldiler. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı yükleniciler vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında, davalıların müştereken paydaşı oldukları Ankara ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 98 95... parsel sayılı taşınmaz üzerine iş merkezi, iş yerleri, alışveriş merkezi, dükkan ve ofis katlarının yapımı ile meydana gelen yapının satışından elde edilecek hasılatın %50-%50 oranında paylaşılması konusunda .... Noterliği’nin 22.09.2016 tarihli “Düzenleme Şeklinde Arsa Karşılığı Hasılat Paylaşım ve Kat Karşılığı Sözleşmesi”nin imzalandığını, müvekkilinin işlerin ifası için var gücüyle çalışmakta iken, küresel ölçekte yaşanan kırılganlığa bağlı olarak karşılaşılan faiz artışları nedeniyle inşaat sektöründe daralma yaşandığını, müvekkili bakımından mücbir sebep halinin söz konusu olduğunu, sözleşme şartlarının katlanılmasının kendisinden beklenemeyecek ölçüde ağırlaştığını, sözleşmenin başında mevcut olan menfaat dengesinin müvekkili aleyhine bozulduğunu belirterek yargılama süreci boyunca sözleşmede düzenlenen cezai şartlar işletilmeksizin inşaatın tedbiren durdurulmasını, müvekkili bakımından mevcut olan mücbir sebep halinin tespiti ile mücbir sebep nedeniyle sözleşme konusu işe devam edilemeyen sürenin sözleşmede düzenlenen cezai şartlar işletilmeksizin müvekkilinin süresine eklenmesini, uyarlamanın bütün koşullarının gerçekleşmesi karşısında hak ve adalet kuralları göz önünde tutularak karşılıklı menfaat dengesinin sağlanmasına ve paylaşımın müvekkili yüklenici bakımından %60, davalı arsa malikleri bakımından %40 olacak şekilde sözleşmenin uyarlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı arsa sahipleri vekili cevap dilekçesinde özetle; ekonomik dalgalanmalar ve fiyat yükselip alçalmaları ile olası kâr veya zararın gerek yükleniciyi ve gerekse arsa sahiplerini aynı ölçüde etkileyeceğini, esasen sözleşme hasılat paylaşımı esasına dayalı olduğundan inşaat yapımını yüklenen davacıların inşaat yapımı için nakit ihtiyacını karşılamak üzere taşınmazın bir bölümünün ... Haberleşme ve Yayıncılık A.Ş.'ye 35.000.000 TL bedelle satışının vaad edildiğini, sözleşmenin 10. maddesinde uyarlama yoluna başvurulamayacağının açıkça kabul edildiğini, somut olayda işlem temelinin çöktüğü ve benzeri iddiaların yerinde olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının basiretli tacir olarak faiz artışlarını ve ekonomik krizleri öngörebilmesi gerektiği, sözleşmenin kurulmasından sonra öngörülemeyen ve öngörülmesi de beklenemeyen olağanüstü bir durum değişikliğinin varlığı hususunun gerçekleşmediği, sözleşmenin 10.i. maddesinde; savaş ve tabii afetler, kamu düzeni gibi mücbir sebep halleriyle yasal imkânsızlık veya arsa sahiplerinin sözleşmeye aykırılıkları hariç müteahhidin bedelin artırılmasını, fazladan ödeme yapılmasını, sözleşmenin feshini veyahut şartlarda bir değişiklik yapılmasını istemeyeceğinin belirtilmiş olduğu, yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen rapor içeriği ve tüm dosya kapsamına göre; sözleşme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasındaki inşaat maliyetlerinde meydana gelen değişim oranları, inşaat ciro endeksi ve değişim oranları, enflasyon ve döviz artış oranlarının belirlendiği, belirlenen rakamların sözleşmenin davacı yüklenici lehine uyarlanmasını gerektirecek ölçüde bir mücbir sebep teşkil etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde;

a. Hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, bilirkişi raporunda uyarlamanın koşullarının oluşup oluşmadığı konusunda bir değerlendirme yapılmadığını, dava dilekçesindeki bir diğer talepleri olan mücbir sebep halinin tespiti ile mücbir sebep nedeniyle sözleşme konusu inşaata devam edilemeyen sürenin sözleşmede düzenlenen cezai şartlar işletilmeksizin müvekkilin süresine eklenmesi hakkında bir değerlendirme yapılmadığını, sözleşmeye devam edilmesinin müvekkiller bakımından objektif olarak bozulduğunu, korona virüsün mücbir sebep sayıldığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, sözleşmenin uyarlanması istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK’nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Dairemizdeki duruşmada davalılar ..., ..., ..., Grup ... Ltd. Şti, Aysoy İnş. Ltd. Şti, ... ve ... Enerji ... Ltd. Şti vekille temsil olunduğundan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak adı geçen davalılara verilmesine,

Fazla yatırılan harcın istek halinde davacılara iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.