Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/3693 E. 2026/773 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/312 E., 2025/350 K.

Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar, davacı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında 05.01.2011 tarihinde ... ... Grup Komutanlığı Birlik İçi Su İsale Hattının Yenilenmesi ve İki Adet Emniyetli Alan Yapılması ile Elektrik Hava Hatlarının Yer Altına Alınması İşi Sözleşmesinin imzalandığını, sözleşme süresinin 300 gün olarak belirlendiğini, sözleşme kapsamında su isale hattının yenilenmesi, iki adet emniyetli alan yapılması, elektrik hatlarının yer altına alınması ve trafo binasının yapılması şeklinde 4 iş kaleminin bulunduğunu, sözleşme kapsamındaki iki adet emniyetli alan yapılması işinin çalışma sahasında patlamamış mayın bulunması nedeniyle yapılamadığını, aşamalarda su isale hattının yenilenmesi ve elektrik hatlarının yer altına alınması ve trafo binasının yapılması iş kalemlerinin tamamlandığını, ancak başvurularına rağmen geçici kabul işleminin yapılmadığını, sözleşme konusu işlerin yapımı sırasında sözleşme dışı işlerin de yapıldığını, ancak davalı idare tarafından bedellerinin ödenmediğini, kesin hesap özetinin itiraz kaydı konulmak suretiyle imzalandığını belirterek, 10.000,00 TL bakiye alacağın ve 73.959,55 TL fazladan yapılan imalât bedelinin 17.09.2012 işin bitim tarihinden itibaren işleyecek, 64.281,60 TL haksız ve yersiz olarak uygulanan gecikme cezasının 18.10.2012 kesinti tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, hak düşürücü sürenin ve zamanaşımı süresinin dolduğunu, sözleşme kapsamındaki 30 kilometre emniyetli alan yapılması işi ile ilgili olarak aşamalarda davacı yüklenicilere süre uzatımı verildiğini, işin verilen sürede bitirilememesi nedeniyle gecikme cezası uygulandığını, 10 kilometre emniyetli alan yapılması işinden vazgeçildiğini, iş azalışından dolayı hak talebinde bulunamayacağını, geçici kabul belgesinin itiraz kaydı olmaksızın imzalandığını, imalat bedelleri ve süre uzatımı nedeniyle oluşan fiyat farkının ödendiğini, sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedelli olması nedeniyle ek ödeme yapılamayacağını, eksik ödeme iddiasının yerinde olmadığını, yapılan iş ve işlemlerin usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 15.03.2018 tarihli kararında davacı yükleniciler ile davalı idare arasında 05.01.2011 tarihinde ... ... Grup Komutanlığı Birlik İçi Su İsale Hattının Yenilenmesi ve İki Adet Emniyetli Alan Yapılması ile Elektrik Hava Hatlarının Yer Altına Alınması İşi Sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme kapsamında yapılması gereken 10 kilometre emniyetli alan inşa edilmesi işinin iptal edildiği, iptal edilen işin rayiç değerinin 463.600,00 TL ve sözleşme kapsamında yapılmayan elektrik işlerinin bedelinin 3.232,50 TL olduğu, geçici kabul işleminin 17.09.2012 tarihinde yapıldığı, işin 54 gün gecikme ile yapıldığı, sözleşme dışı elektrik işleri bedelinin 43.690,00 TL ve elektrik hattının yer altına indirilmesi sonrasında ... üstü asfalt kaplama işinin bedelinin 28.800,00 TL olduğu, davacı yüklenici tarafından hakedişlere karşı usulüne uygun şekilde itirazın bulunmadığı, davacıya ödenmesi gereken miktarın 103.964,94 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1.Mahkemenin 15.03.2018 tarihli kararının süresi içinde davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 17.09.2019 tarihli kararı ile; götürü bedelli sözleşmelerde yapılmayan ya da yapımından vazgeçilen imâlat bedellerinin fiziki oran yöntemi ile tespit edilmesi ve bu oranın götürü bedele uygulanması suretiyle iş bedelinin hesaplanması gerektiği, mahkemece ikinci bilirkişi kurulundan alınan raporlara itiraz edilmesine ve raporlar arasındaki farklılığın nedeninin açıklanmamasına rağmen bu rapora itibar edildiği gerekçesiyle, yeni oluşturulacak bilirkişi heyetinden fiziki oran esasına göre belirlenecek iş bedeli ile varsa yapılan ek imalât ve iş bedellerinin hesaplanması suretiyle rapor alınarak taleple bağlılık ilkesine de riayet edilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

2. Mahkemenin 12.10.2021 tarihli kararı ile bozma ilamı sonrasında görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 17.09.2021 tarihli raporda yer alan tespitler dikkate alınmak suretiyle 292.669,26 TL bedelin davalıdan alınmasına karar verilmiştir. Mahkemenin 12.10.2021 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 21.12.2022 tarihli kararı ile mahkemece bozmaya uyulmasına rağmen alınan raporların bozma ilamında yer alan fiziki oran yöntemine uygun olmadığı gerekçesiyle, bilirkişilerden fiziki oran yöntemine uygun ve hüküm kurmaya elverişli ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

3.Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ikinci bozma ilamı sonrasında alınan ve Yargıtay bozma ilamında belirlenen usule uygun olması nedeniyle yeterli görülen 18.05.20 23... .11.2023 tarihli raporlar dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile 93.959,55 TL'nin 06.08.2014 dava tarihinden, 166.748,98 TL'nin 22.09.2021 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmiştir. Mahkemece verilen 26.10.2023 tarih, 2023/73 Esas ve 2023/563 Karar sayılı karara karşı davalı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine verilen karar, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 16.04.2025 tarih, 2024/880 Esas ve 2025/1540 Karar sayılı kararı ile, "Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... sözleşmesi nedeniyle bakiye iş bedeli, haksız ceza kesintisinin iadesi, ek imalat bedeli ve fazla imalat bedeli alacaklarının ödenmesi istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması başlıklı 150/1. maddesi "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir." hükmünü; 150/6. maddesi "İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır" hükmünü içermektedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ... sözleşmesinden kaynaklanmaktadır ve niteliği itibari ile yazılı yargılama usulünün uygulanması gerekmektedir. Kaldı ki, mahkemenin 29.01.2015 tarihli tensip tutanağı ile davada yazılı yargılama usulünün uygulanmasına karar verilmiştir. Yazılı yargılama usulünün uygulandığı dosyalarda, dosyanın işlemden kaldırılması halinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesi hükümleri uygulanacaktır. Dosyanın iki defa işlemden kaldırılmasından sonra üçüncü defa takip edilmemiş olması halinde ise Kanun'un 150/6. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilecektir. Yargılama sırasında 14.09.2017 tarihli duruşmada birinci defa, 08.09.2020 tarihli duruşmada ikinci defa dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, davacı vekilinin yenileme talebi üzerine yargılamaya devam olunmuş, 20.06.2023 tarihli duruşmada davacı vekilinin mazeret talebinin reddine karar verilerek üçüncü defa dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, ancak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150/6. maddesi hükmü uygulanmamış ve davacı vekilinin 04.07.2023 tarihli dosyanın yeniden işleme konulmasına ilişkin dilekçesi uyarınca dosya yeniden işleme konularak yargılamaya devam olunmuştur. Mahkemece, 20.06.2023 tarihli duruşmada üçüncü defa dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150/6. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, yargılamaya devam olunarak karar verilmesinin hatalı olduğu" gerekçesi ile bozulmuştur. Mahkemece usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilerek davanın açılmamış sayılması yönünde hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamının hatalı olduğunu, kendilerinin davalarını takip ettiklerini, bir kusurlarının da olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... sözleşmesi nedeniyle bakiye iş bedeli, haksız ceza kesintisinin iadesi, ek imalat bedeli ve fazla imalat bedeli alacaklarının ödenmesi istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 316/1. maddesinde sayılan basit yargılama usulüne tabi dava ve işler dışında kalan dava ve işlerde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1 18... /A maddeleri arasında düzenlenen yazılı yargılama usulü hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Yazılı yargılama usulünün uygulandığı dosyalarda, dosyanın işlemden kaldırılması halinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesi hükümleri uygulanacaktır. Dosyanın iki defa işlemden kaldırılmasından sonra üçüncü defa takip edilmemiş olması halinde ise Kanun'un 150/6. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilecektir. Mahkemece de Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin kesin bozma ilamına uyularak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmuştur. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 03.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.