Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2025/3203 E. 2026/902 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2653 E., 2025/761 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 26. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/635 E., 2021/413 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 10.03.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen günde davalı vekili Avukat ... ile davacılar vekili Avukat ...'un gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 16.05.2016 tarihli adi yazılı arsa payı karşılığı inşaat yapım ön sözleşmesi imzalandığını, 18.05.2016 tarihinde davacı yüklenici şirket ve ortaklarından davacı ... adına kayıtlı bağımsız bölümler üzerine sözleşme kapsamında ipotek konulduğunu, toplam ipotek tutarının 1.500.000,00 TL olduğunu, tüm arsa malikleri ile sözleşme imzalanamadığını, sözleşmenin adi yazılı şekilde yapılması nedeniyle geçersiz olduğunu belirterek; davalıya borçlu olmadığının tespiti ile tapu kayıtları üzerine konulan ipoteklerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı arsa sahibi vekili cevap dilekçesinde özetle; kaldırılması talep edilen ipoteklerin davaya konu sözleşmenin teminatı olarak verilmiş olduğu, konusuz kaldığı, ödeme veya başka bir sebeple ortadan kalktığı iddialarının ancak yazılı belge ile ispatlanmak zorunda olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında düzenlenen 16.05.2016 tarihli Arsa Payı Karşılığı İnşaat Yapımı Ön Sözleşmesinin 9.4. maddesine göre inşaatın toplam 42 aylık sürede bitirilmesi öngörülüp, bitirilmemesi halinde 1.500.000,00 TL cezai şartın öngörüldüğü, her ne kadar dava konusu ipoteklerde sözleşme kapsamında teminat olarak verildiği yazılı olmasa da ipoteklerin toplam değerinin sözleşme kapsamında düzenlenen cezai şartla aynı olduğu, yine sözleşmenin yapılış tarihi 16.05.2016 olup, 18.05.2016 tarihli ipoteğin muaccel hale gelmesi için ön görülen 42 aylık süre ile cezai şarta ilişkin 42 aylık sürenin aynı olduğu, 16.08.2016 tarihli ipotek kapsamında da ipoteğin muaccel hale gelmesi için ön görülen 40 aylık süre ile sözleşmeye göre cezai şart için öngörülen süreden kalan süre ile orantılı olduğu, ipoteğe konu taşınmazların malikleri sözleşme tarafı olan davalı şirket ile şirket ortağı olan ... olduğu, ipotekte yer alan bilgiler ile ipoteklerin tarafları göz önünde bulundurulduğunda davaya konu ipoteklerin sözleşmeye teminat olarak verildiğinin anlaşıldığı, sözleşme resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olması nedeniyle sözleşme kapsamında davacı ... Yatırım İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin davalıya borçlu olmadığının tespitine, ... Yatırım İnşaat adına kayıtlı olan Talatpaşa Mahallesi 4403 ada, 1 parselde kayıtlı 2. kat 10 nolu çatı piyesli konutun tamamı ... İlçesi, ... Mahallesi, 8886 ada, 29 parselde kayıtlı 2 ... kat 1 nolu meskenin tamamı, ... ilçesi, ... Mahallesi, 8886 ada, 29 parselde kayıtlı 2. kat 16 numaralı çatı piyesli meskenin tamamı üzerindeki davalı lehine olan 1.125.000,00 TL bedelli ipoteğin kaldırılmasına, ... adına kayıtlı olan ... ilçesi ... Mahallesi, 88 74... parselde kayıtlı 2. kat 7 nolu çatı piyesli konutun tamamı üzerindeki davalı lehine olan 375.000,00 TL bedelli ipoteğin kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; a. Davacıların hukuken tehdit oluşturmayan geçersiz bir sözleşme nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti için açtıkları davada hukuki yararlarının olmadığını, davacı ...’un sözleşmede taraf olmadığından aktif husumet ehliyeti bulunmadığını,

b. Davacıların iş bu ipoteklerin gerek ön sözleşmenin teminatı olarak verildiği, gerekse aldıklarını ikrar ettikleri bedelleri almamış veya ödemiş olduklarına dair tüm iddialarını ispat külfetinde olduklarını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, geçersiz sözleşme uyarınca borçlu bulunmadığının tespiti ile ipoteklerin kaldırılması istemlerine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK’nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, Dairemizdeki duruşmada davacılar vekille temsil olunduğundan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.02.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.