Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2024/1235 E. 2025/2562 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/305 E., 2024/60 K. BİRLEŞEN DAVA ... 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ 2021/192 ESAS

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararı asıl davada davalılar ... vekili ile ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. ASIL VE BİRLEŞEN DAVA 1-Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı yüklenici şirket ile müvekkilleri arasında imzalanan düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince, dava konusu taşınmazın tapu kayıtlarının davalı şirkete devredildiğini, ancak davalı şirketin inşaata başlamadığını ve taşınmazları haksız olarak davalı ...'e tapuda devrettiğini, yüklenici edimlerini yerine getirmediğinden ... ili merkez ... mahallesi 2157 ada, 10 parselin tapu kaydının iptali ile davacı müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini aksi halde devri yapılan taşımazın bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

2-Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; asıl dava dilekçesinde yer alan tüm beyanları tekrarla Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2020/885 E. 2020/2445 K. sayılı bozma ilamı gereğince iş bu davanın açılması gerektiği, dosyasının tensiple birlikte hukuki ve fiili irtibatlı olduğu ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2020/489 E. sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmesini, noter sözleşme şartlarına uyulmaması, hileli davranışlarla davacının kandırılarak tapusunun elinden alınması sebebiyle davanın kabulü ile davalı ... adına olan ... ili, Merkez ilçesi, ... Mh., 2157 ada, 10 parselin tapu kaydının iptali ile davacı müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini, bu mümkün olmadığı takdirde devri yapılan taşınmazın bedelinin yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde: açılan davanın haksız olduğunu, müvekkilinin diğer davalıları tanımadığını, aralarındaki ilişkiyi de bilmediğini, davacı tarafın taşınmazı müvekkiline değil, aleyhlerinde dava açılmayan başka kişilere sattığını, davanın müvekkili yönünden reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 09.01.2018 tarihli ve 2016/470 Esas, 2018/11 Karar sayılı kararıyla; keşif sonucu alınan bilirkişi raporlarına göre davalı yüklenicinin sözleşmeye ve projeye göre edimlerini süresinde yerine getirmediği, davalı şirket tarafından dava dışı 3. kişiye taşınmazını devredildiği ve bu kişinin de davalı ...'e satttığı, davalı ...'in tapu siciline güvenen iyi niyetli üçüncü kişi olduğu, TMK'nın 1023. maddesi uyarınca iktisabının korunması gerektiği gerekçesiyle davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar ... ve ... Uluslararası Nakliyat ve Hayvancılık Tarım Petrol Ürünleri İnşaat Malzemeleri İthalat İhracat Ltd. Şti. hakkındaki davanın bedel yönünden kısmen kabulü ile 152,204,00 TL tazminatın iş bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesinin 31.05.2019 tarihli ve 2018/566 Esas, 2019/633 Karar sayılı kararıyla; davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma ve Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci İlk Derece Mahkemesinin 09.01.2018 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi 16.09.2020 tarihli ve 2020/885 Esas, 2020/2445 Karar sayılı kararıyla, mahkemece davada taraf olmayıp, tapu kaydının iptâli halinde rücu ve diğer sebeplerle, taşınmazı yükleniciden ilk olarak devralan ... ile ondan devralan ...'in hukuki durumları etkileneceğinden bu şahıslar hakkında eldeki dava ile birleştirilmek üzere dava açmak üzere davacıya süre verilip, açılacak dava birleştirildikten sonra davacının tapu iptâl ve tescil talebi sözleşmenin geriye etkili feshi istemini de kapsadığından teslim süresi bulunmayan sözleşmede kararlaştırılan iş ve inşaatın gerekirse yeniden keşif yapılarak alınacak teknik bilirkişi raporuyla makul tamamlama ve teslim süresi hesaplattırılıp yüklenicinin temerrüdünün gerçekleşip gerçekleşmediği ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmenin fesih koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilip fesih ve Dairemizin yerleşik içtihat ve uygulamaları ile Anayasa Mahkemesi'nin bu konudaki kararları da göz önünde tutularak davalı ... yönünden tapu iptâl tescil talebine ilişkin sonucuna uygun bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin 09.11.2021 tarihli, 2022/1327 E., 2023/939 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin 2015 yılında yapıldığı, ... Belediye Başkanlığından gelen 07.06.2021 tarihli yazı cevabına göre taşınmaza yapı ruhsatı alınmadığı, yüklenicinin inşaata başlamadığı sözleşmenin geriye etkili olarak fesih koşullarının oluştuğu kabul edilmiş, sözleşmenin yüklenici tarafından kusurlu olarak zamanında yerine getirilmemesi halinde davacının sözleşmenin geriye etkili feshi nedeniyle sözleşmenin başında devrettiği dava konusu taşınmazın tarafına iadesini talep etmekte haklı ise de davacının tapu iptal ve tescil talebi yönünden 3. kişi davalı ...'in iyiniyetli olup olmadığı hususunda dinlenen tanık beyanları ve dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde davacının soyut beyanları dışında taraflar arasında yapılan satışın muvazaalı olduğu ve davalıların iş birliği içerisinde hareket ettiklerinin somut ve kesin delillerle ispatlanamadığı, tapuda satış bedelinin düşük gösterilmesinin muvazaanın ispatında tek başına yeterli olmadığı, dolayısıyla davalı ...'in TMK'nın 1023. maddesi kapsamında tapu siciline güvenen iyiniyetli üçüncü kişi olduğundan davacının tapu iptal ve tescil isteminin reddine ancak taşınmazın dava tarihi itibariyle değeri olan 152.204,00 TL'nin davalılar ... Uluslararası Nakliyat ve Hayvancılık Tarım Petrol Ürünleri İnşaat Malzemeleri İthalat İhracat Ltd. Şti. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma ve Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci İlk Derece Mahkemesinin 09.11.2021 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 08.03.2023 tarihli ve 2022/1327 Esas, 2023/939 Karar sayılı kararıyla, tapu kayıtlarında inşaat yapılacak taşınmazın davacı adına tapuda kayıtlı iken, sözleşmenin imzalandığı 23.11.2015 tarihinde davalı yüklenici şirkete, onun tarafından 10.12.2015 tarihinde dava dışı ... ve 16.12.2015 tarihinde dava dışı ....e satış yoluyla intikal ettiği ve en son 08.01.2016 tarihinde davalı ...'e devredildiği, mahallinde yapılan keşifte davalı yüklenici tarafından sözleşme konusu arsada hiçbir inşaat faaliyeti yapılmadığı tespit edildiği, mahkemece bozma ilamından sonra yüklenicinin her hangi bir yapı ruhsatı başvurusu olmadığının da belirlendiği ve dosya kapsamında bulunan sözleşme, tanık beyanları, taşınmazın sık şekilde el değiştirmesi, taşınmazın üzerinde bulunan eve ilişkin tahliye taahhüdü alınmış olması dikkate alındığında gerek son alıcının gerekse son alıcıdan önce taşınmaza malik olan 3. kişilerin iyiniyetli olduklarından bahsedilemeyeceği, mahkemece sözleşmenin geriye etkili fesih koşullarının oluştuğu da kabul edildiğine göre, sözleşmenin geriye etkili olarak feshi ile tapu iptal tescil talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, talebin reddine karar verilmesinin doğru olmadığı belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak asıl ve birleşen davanın kabulü ile tapuda ... adına kayıtlı; ... İli, Merkez İlçesi, ... Mahallesi, 2157 ada, 10 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile asıl ve birleşen davada davacı adına tapuda tesciline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde: a. Taşınmazı iyi niyetli olarak ilk karar duruşması tarihinden 3 gün sonra 12.02.2018 tarihinde satın aldığını, tapunun üzerinden herhangi bir şerh bulunmadığını, tapuda yaptığı araştırmada taşınmazın durumu ile ilgili herhangi bir sorun olmadığı bilgisini aldığını, taraflar arasındaki ihtilaftan haberinin olmadığını beyana etmektedir. 2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde: a. Müvekkilinin iyiniyetli 3. kişi olduğunu, arsa sahibini, yükleniciyi, kendinden önceki malikleri tanımadığını, taşınmazın emlakçı aracılığıyla bedelinin ödenerek satın alındığını, ödemeye ilişkin belgelerin sunulduğunu, b. Tapu üzerinde dava konusu parsele ilişkin şerh bulunmadığını, c. Taşınmazı satın alırken yaptığı incelemede, taşınmazın üzerinde eski ve içi boş metruk bir bina olduğunu farkettiğini, aldıktan sonra yıkım için gittiği sırada ise bu yapının içinde yaşlı bir adam oturduğunu ve davacının babası olan bu kişiden taşınmazın tahliyesi için tahliye taahhüdü aldığını, d. Tanık beyanları ile de iyiniyetli 3. kişi olduğunun ispatlandığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ile tapu iptali ve tescil ve olmadığı takdirde bedelin tazmini istemlerine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ve özellikle son alıcıdan önce dava konusu taşınmaza malik olan 3. kişilerin iyi niyetli olmadıklarının son bozma ilamı ile açıklandığı, taşınmazı son devralan ve davaya dahil edilen ...’nin davacının öz halası olduğu, taşınmazı dava sırasında satın aldığı, duruşmada alınan beyanında taşınmazı kardeşinin malı başkasının eline geçmesin diye satın aldığını beyan ettiği ve bu suretle TMK’nın 1023. maddesi kapsamında iyiniyetli 3. kişi sayılamayacağı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.