Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/712 E. 2026/11213 K.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1825 Esas, 2025/1929 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/236 Esas, 2024/667 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerine ait Bursa ili, Osmangazi ilçesi, ... Mahallesi eski haliyle 16 99... parsel, güncel haliyle 41 65... parsel sayılı (ifrazen 41 65... , 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89 parsel) taşınmazın 1/1000 ölçekli Kent Parkı Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planında kent parkı alanında kalarak fiilen el konulduğunu tazminat bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın imar planında 1. derece sit alanında ve park alanında kaldığından sorumluluğun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında olduğunu, husumet itirazında bulunduklarını, sit alanında kalan yerlerde idarelerin kamulaştırma yapma zorunluluğu bulunmadığını, sit alanında kalan yerler için maliklere takas teklifinde bulunulduğundan tazminata neden olacak bir zarar bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, kaldırma öncesi alınan rapora itiraz ettiklerinden usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceğini, güncel raporun hükme esas alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Anayasa Mahkemesince hukuki el atmaya ilişkin maddenin iptali edildiğini, planlara ilişkin yürütmenin durdurulduğunu, imar planı olmayan bir parsel için hukuki el atmadan bahsedilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararının gerekleri yerine getirilerek alınan ek raporlar doğrultusunda davalı idarenin sorumlu olduğu alanlar belirlenerek, ilk karara karşı davacı tarafın istinaf yoluna başvurmaması hatta 29.06.2022 tarihli istinafa cevap dilekçesi ile kararın usul ve kanuna uygun olduğu belirtilerek davalı istinafının reddini talep etmesi gözetilerek davalının usuli kazanılmış hakkı doğrultusunda hüküm kurulması isabetli olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Eldeki davada taşınmaza ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından alınan rapora göre fiilen el atılmadığı anlaşılmış olup 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrasına göre bu idareden maktu karar harcı alınması gerektiğinden kararın bozulması gerekir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesinin hüküm fıkrasının; a) Harca ilişkin (5) numaralı bendin ise çıkarılarak yerine "Harçlar Kanun'u uyarınca alınması gereken 427,60 TL peşin alınan harçtan 13.392,60 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 12.965,00 TL harcın istek halinde davacıya iadesine" cümlesinin yazılması,

b)Yargılama giderlerine ilişkin (6) numaralı bendin çıkarılarak yerine "Davacı tarafından sarfedilen tebligat, yazışma, keşif, bilirkişi gideri olan 2.630,15 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa ödenmesine," yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.