Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/622 E. 2026/11360 K.

MAHKEMESİ: Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/2039 Esas, 2025/2290 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Denizli 10. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/397 Esas, 2025/213 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Denizli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 34... ve 24 parsel sayılı taşınmazlarda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen kamulaştırma bedelinin ve metrekare birim bedelinin yüksek olduğunu, yerel mahkemece bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadan karar verildiğini, kapitalizasyon faiz oranının %6 olması gerektiğini, davaya konu parsellerden Denizli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 134/5 parselin 15-20 yaşlarında kapama nar bahçesi olup, Denizli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 134/24 parselin ise boş tarım arazisi olduğunu, kamulaştırma işleminin gerçekleşmiş olmasından sonra fidanlar dikildiğinden hesaplamaya dahil edilmemesi gerektiğini, ... Mahallesi 134/24 parsele bilirkişi kurulu tarafından, bölgede kapama meyve bahçelerinin yaygın olması ve yetişen ürünlerin ihracat pazarında yer bulmasından kaynaklı boş tarım arazilerine olan talebin artması gerekçe gösterilerek % 100 oranında gerçeği yansıtmayan afaki bir artış uygulandığını, yerleşik Yargıtay İçtihatlarının maliyetin brüt gelirin 1/3'ünden az olamayacağı şeklinde olduğunu, Yargıtay kararının yanlış yorumlanarak yüksek net gelir oluşturulmasının hatalı olduğunu, kamulaştırma bedeline işletilen faizin ve faizin başlangıç tarihinin de hatalı olduğunu, davacı idare lehine vekâlet ücretine yönelik karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kapama nar bahçesi niteliğindeki 1 34... parsel sayılı taşınmaz ile tarım arazisi niteliğindeki 1 34... parsel sayılı taşınmaza gelir metodu kullanılarak bilimsel yolla, dosyaya getirilen resmi veriler esas alınarak net gelirin tespit edilmesinde, taşınmazların sulu niteliğine uygun oranda (%4) kapitalizasyon faizi uygulanmasında, 1 34... parsel sayılı taşınmaz için %15 değer düşüklüğü ile 1 34... parsel sayılı taşınmaz için %20 değer düşüklüğü ile irtifak hesaplamasının yapılmasında, istinaf edenin sıfatına göre 1 34... parsel sayılı taşınmaza %100 objektif değer artışı uygulanmasında, 1 34... parsel sayılı taşınmaza ise objektif değer artışı uygulanmamasında yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmediği, ancak dava tarihi 2024 yılı olduğu hâlde, mahkemece ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2024 yılı münavebe değerleri yerine 2023 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerini kullanarak hesaplama yapılması doğru görülmemiş ise de, bu durum istinaf eden davacı idare lehine olduğundan ve davalı tarafın verilen karara karşı istinafı bulunmadığından kaldırma nedeni yapılmadığı ayrıca dava konusu 1 34... parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak idare tarafından düzenlenen 03.07.2023 tarihli kıymet takdir raporunda taşınmaz üzerinde 1 adet ort. 4 yaş kayısı ağacı olduğunun belirtildiği, Mahkemece 11.06.2024 tarihinde yapılan keşifte hakim gözlemine nar fidanlarının yeni dikilmiş olduğunun yazıldığı, bu durumda nar fidanlarının sonradan dikilmiş olduğu anlaşılmakla zemin bedeline fidan bedellerinin eklenmesi doğru görülmemiş ise de, bilirkişi kurulu raporunda bu parsel için tespit edilen irtifak kamulaştırma bedelinin idarenin kıymet takdirinde belirlediği bedelden daha düşük olması nedeniyle sonuç olarak idarenin lehine olduğu anlaşıldığından eleştiri sebebi yapılarak başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.