Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/5429 E. 2026/11722 K.

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/760 Esas, 2023/3095 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2015/298 Esas, 2017/335 Karar

Taraflar arasındaki tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilerek, Tekik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, Beylikdüzü ilçesi, ... köyü 741 parsel sayılı taşınmazın müvekkili adına kayıtlı iken tapu kaydının iptal edildiğini, önce Hazine adına, devamında ... Belde Belediye Başkanlığına, son olarak da ... Belediye Başkanlığı uhdesine geçtiğini, müvekkili aleyhine hiçbir dava açılmaksızın ve tapu kaydına herhangi bir tedbir konulmaksızın yapılan bu işlemlerden Fransa'da yaşaması nedeni ile ancak yeni haberdar olduğunu, müvekkiline hiçbir resmî tebliğ işlemi yapılmadığını, tapusu iptal olan taşınmazının yıllarca vergisini ödemeye devam ettiğini, dava konusu taşınmazın imar uygulaması sonucu 5 41... parsel ve 5 40... parsel olarak parselasyona tabi tutulduğunu ileri sürerek fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle dava konusu 741 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline, bu mümkün olmadığı takdirde fazlaya dair talep hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı müvekkiline verilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında tapu kaydının iptali ve adına tescili istemine ilişkin talebini atiye terk etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz müvekkili adına kayıtlı olmadığından husumet yöneltilemeyeceğini, davanın süresinde olmadığını, ayrıca mera vasıflı taşınmazların 6292 sayılı Kanun'a göre iadesi veya bedelin ödenmesi yönünde yasal düzenleme bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine ve yargılama masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesine, müvekkilinin pasif husumet eksikliği nedeniyle davanın reddine karar verilesini, davaya konu ... 741 parselin bulunduğu alanda 10.01.1996 tarihli ve 16 sayılı Encümen kararı ile yapılan imar uygulaması neticesinde 741 nolu parselin 2932,06 m²lik 5 43... nolu parsele 717/2932 hisseli olara tescil edildiğini, dava dilekçesinde iddia olunanın aksine 5 41... parsele yahut 5 40... parsele dönüşmesinin söz konusu olmadığını, tapunun dayanağı imar uygulaması işlemi olduğundan, bu işlemin İdare Mahkemesinc veya Belediyenin kendisi tarafından iptal edilmediği müddetçe, tapu iptali ve tescil istemiyle açılan davanın reddi gerektiğini ileri sürerek hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazı Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu iptal tescil davası devam ederken müvekilinin tapu kaydında hiçbir beyan ve şerh olmadan satın aldığını, müvekkiline bu davaya ilişkin tebligat yapılmadığını, bu nedenle zamanaşımının dolmadığını işin esasına girilerek zararın tazmini gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesinden kaynaklanan tazminat davalarında, mülkiyet kaybının kesinleştiği tarihten itibaren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 146 ncı maddesine (818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 125 inci maddesine) göre 10 yıllık genel zamanaşımı süresi içinde dava açılması gerektiği, Anayasa Mahkemesinin 29.09.2017 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2014/6673 başvuru numaralı ve 25.07.2017 tarihli ... Kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun (YHGK) 18.11.2009 tarihli 2009/4-383 Esas, 2009/517 Karar sayılı kararı nazara alındığında; YHGK kararı ile 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi ile düzenlenen tazminat için hukuk yolu etkili hâle geldiği, YHGK karar tarihi olan 18.11.2009 tarihinden önce zamanaşımı süresi dolanlar açısından makul süre içinde 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesine dayanılarak dava açılması gerektiğini, dava konusu İstanbul ili, Çatalca ilçesi ... Mahallesi eski 741 parselin 1980 yılında tapudan satın alma yoluyla iktisap edildiği, satın alma tarihinde taşınmaz hakkında tapu iptal davasının bulunduğu, ancak tapu kaydı üzerinde herhangi bir davalıdır şerhinin bulunmadığı, yapılan yargılama neticesinde Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1977/1 25... /716 Karar sayılı kararı ile dava konusu 741 parsel ile birlikte birden fazla taşınmazın tapu kaydının iptali ile ... Köy Tüzel kişiliği adına tesciline karar verildiği, hükmün temyiz aşamasından geçerek 01.10.1991 tarihinde kesinleştiği, daha sonra taşınmazın imar uygulaması ve kat irtifakı ile dava dışı malikler adına 5 40... ve 5 41... parsel olarak tescil edildiği, davacı tarafından taşınmazın tapu kaydının bedelsiz iptal edilmesi nedeniyle 09.06.2015 tarihinde eldeki davanın açıldığı, 10 yıllık zamanaşımı süresinin çoktan dolduğu, davalı Hazine vekili tarafından süresinde zamanaşımı itirazında bulunulduğu, ayrıca yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı dikkate alındığında 10.10.2009 tarihi itibarıyla oluşan iç hukuk yolundan yaklaşık 6 yıl sonra açılan davanın makul süre içerisinde açıldığının kabulünün mümkün olmadığı, tapu maliklerine yöneltilen herhangi bir davanın bulunmadığı ve taşınmazın 6292 sayılı Kanun kapsamında iadeye tabi taşınmazlardan olmadığı anlaşılmakla İlk Derece Mahkemesinin dayandığı gerekçeye göre verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davaya konu taşınmazın tamamının Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.12.1987 tarihli ve 1977/125 Esas, 1987/16 Karar sayılı kararı ile tapu kaydının iptali ile köy merası olarak sınıflandırılmasına ve özel sicile yazılmasına karar verildiği, hükmün 01.10.1991 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın 24.07.2020 tarihinde açıldığı, davalı Hazine vekilinin zamanaşımı itirazının bulunduğu anlaşılmıştır.

3. 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesinden kaynaklanan tazminat davalarında, mülkiyet kaybının kesinleştiği tarihten itibaren 6098 sayılı Kanun’un 146 ncı maddesine göre 10 yıllık genel zamanaşımı süresi içinde dava açılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin 29.09.2017 tarihli ve Resmî Gazete’de yayımlanan 2014/6673 başvuru numaralı ve 25.07.2017 tarihli ... Kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2009 tarihli ve 2009/4-383 Esas, 2009/517 Karar sayılı kararı nazara alındığında; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kararı ile 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi ile düzenlenen tazminat için hukuk yolu etkili hale gelmiş olup Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun karar tarihi olan 18.11.2009 tarihinden önce zamanaşımı süresi dolanlar açısından makul süre içinde 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesine dayanılarak dava açılması gerekir.

4. Buna göre, 10 yıllık zamanaşımı süresi geçtiği gibi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun karar tarihinden sonra makul süre de dolmuş bulunduğundan davalı Hazine vekilinin süresinde zamanaşımı itirazında bulunduğu da gözetilerek davanın davalı Hazine yönünden zamanaşımı süresi geçtiğinden davanın reddine bir isabetsizlik görülmemiştir.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.