Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/456 E. 2026/9544 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1188 Esas, 2025/3275 Karar KARAR: Yeniden esas hakkında verilen karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atma tazminatı ve haksız fiil tazminatının ödenmesi davasında İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Genel Müdürlüğü, davalı ...Ş., davalı ...Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Genel Müdürlüğü vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... Genel Müdürlüğü tarafından ...-... arasındaki demiryolu hattının 2 ve 3 hatlı hale getirilmesi ve mevcut hattın rehabilitasyonu işine başlanıldığını, henüz taşınmaza ilişkin olarak kamulaştırma işlemlerine başlanmadan davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından taşınmaza fiilen el koyularak, işi üstlenen davalı yüklenici firma ... A.Ş. tarafından taşınmazın yaklaşık 1500-2000 m² kısmında yer alan 12 adet zeytin ağacı, 3 adet ceviz ağacı ve 5 adet mandalina ağacının söküldüğü ve harfiyat işine başlanıldığını, dava ... A.Ş.'nin .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/... D.İş sayılı dosyasına sunmuş olduğu beyan dilekçesinde alt yüklenici olarak belirttikleri diğer davalı ...Ş. tarafından da taşınmaza girilerek ağaç sökme, harfiyat ve dolgunun yapıldığını, yüklenici firmalar tarafından harfiyat çalışmasına başlanılmasına müteakiben dağdan gelen suları toplayıp demiryolu geçidinin altından ...Nehrine tahliye eden menfezin önünün kapatılması, suyun tahliyesi için başka bir tedbir alınmaması, suyun akış yönünün değiştirilmesi dolayısıyla müvekkillerine ait tarım arazisinin ortasında bulunan yaklaşık 40 yıl önce dikilen 200 adet üzüm bağı omcasının sular altında kaldığını, 464,93 m² alanda ortalama 1 metre derinlikteki tarım toprağının su erozyonu sebebiyle yok olduğunu, ...Nehrine akıp gittiğini, taşınmazın bir bölümünün tarım arazisi vasfını yitirerek dere yatağı haline geldiğini, ...Nehrine sürüklenen 77 üzüm bağı omcasına ilaveten bunların bağlı olduğu 26 adet bağ direği ve bunlara bağlı üst v demirleri, 50 metre damla sulama hortumu, 2 40... 'lik sulama hortumu, 300 kg bağ telinin kullanılamaz hale geldiğini, ...Nehrine sürüklenerek zayi olduğunu, tarım arazisi vasfını yitiren bir kısmın ... Genel Müdürlüğü hattı içerisinde kalan ve hem dere yatağı altında kalan kısımlarda ve etraflarında müvekkillerinin ciddi zararlarının meydana geldiğini, meydana gelen bu zarar ile ilgili olarak ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/37 D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, zararın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü, davalı ..., davalı ...Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme gerekçesinin ilme ve fenne aykırı olduğunu, dosyadaki raporda halkın kendi yaptığı yığma taş setin bozulması nedeniyle zararın meydana geldiğinin belirtildiğini, bu nedenle suyun akış yönünün değiştirilmeye çalışılması nedeniyle zararın meydana geldiğini, zarara ilişkin olarak hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, tazminat bedelinin yüksek belirlendiğini, itirazların nazara alınmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın idari yargıda açılması gerektiğini, kamulaştırmasız el atma oluşmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, müvekkili şirkete atfedilebilecek kusurun bulunmadığını, mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiğini belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ...İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın hatalı olduğunu, emsal davalardaki gibi müvekkili şirket açısından husumet yokluğu nedeniyle ret kararı verilmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığına dair bir beyanın bulunmadığını, dava ve ıslah konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, illiyet bağının ispatlanamadığını, bilirkişi raporlarının denetime elverişli olmadığını, tazminat bedelinin yüksek belirlendiğini, mücbir sebep iddiasının araştırılmadığını, müterafik kusur yönünden rapor alınmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; oluşan zararın, demir yolu hattının yapımından kaynaklandığı, demiryolları yenileme çalışmaları tamamlandığında sona ereceği ve dolayısıyla durumun kalıcı nitelikte olmadığı anlaşılmakla kamulaştırmasız el atma talebi yönünden davanın reddine, zararın tazmini bakımından ise davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve kanuna bir aykırılık bulunmadığı, ancak; dava konusu taşınmazın yakınından geçen tren yolu hattının ... Genel Müdürlüğü nezaretinde yapıldığı ve bu idarenin yetki ve sorumluluğunda olduğu gözetilerek adı geçen idare aleyhine açılan davada işin esası yönünden hüküm kurulması doğru olmakla birlikte ... Genel Müdürlüğü adına iş yapan taşaron firma olan diğer davalılar ... AŞ. ve ... AŞ. aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davalılardan ... Genel Müdürlüğü ve davalılar ... A.Ş. ve ...Madencilik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında açılan davanın reddine, davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü vekilli temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı tarafın hem kamulaştırmasız el atmadan kaynaklı tazminat talebi hem de haksız fiil iddiasına dayalı tazminat talebi idareleri açısından reddedildiğini, davacı tarafa vekâlet ücreti yükletilemeyecek olsa da davacı tarafın haksız fiil iddiasına dayalı 49.067,00 TL tazminat talebinin reddedilmesinden dolayı davacı aleyhine idareleri lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulduğundan, davalı lehine Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının 5 nolu bendinde yer alan ''... '' ibaresinin çıkarılmasına hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak ''davalı ... Genel Müdürlüğü kendisini vekil vasıtasıyla temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 45.000,00 TL'nin davacılardan alınarak davalı ...'ye verilmesine'' ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.