Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/3441 E. 2026/8615 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1463 Esas, 2025/2744 Karar KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 18... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığını, bilirkişilerce raporda dava konusu taşınmazın tarımsal niteliğinin korunacak alanda bulunduğunun belirtildiğini, ilgili taşınmazda kamulaştırma sonrası solda arta kalan alanın 2.151,42 m² olduğunu ve bilirkişi raporunda bu alan için %21,18 değer azalışı verildiğinin görüldüğünü, taşınmazdan kamulaştırma sonrası solda arta kalan kısmın, büyüklüğü ve şekli dikkate alındığında, tarımsal üretim faaliyeti yönünden, kamulaştırma işleminden önce olduğu gibi kullanılabileceğini, arta kalan kısmın tek parça olduğunu, parselin ikiye bölünmesi gibi bir durumun söz konusu olamayacağını, ayrıca geriye kalan parselin otoyola cephesi olacağı için değer azalışının aksine bir değer artışının meydana geleceğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının istinaf yoluyla incelenerek bedel yönünden kaldırılmasına, müvekkil idare lehine karar verilerek davalarının kabulüne, icranın geri bırakılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faizinin hatalı belirlendiğini, objektif değer artışını kabul etmediklerini, taşınmazın yıllık net gelir hesaplamasına itiraz ettiklerini, kamulaştırma bedeline uygulanan faiz oranı ve faiz başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren faiz işlemesinin yerinde bir karar olduğunu, müvekkilinin mağduriyetinin önüne geçilmesi için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasının daha yerinde olacağını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğinde kabul edilen taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumununa göre %4,5 kapitalizasyon faizi ile %160 objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu, belirlenen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, raporun değerlendirme tarihindeki verilere uygun şekilde düzenlendiği, ayrıca kamulaştırmadan arta kalan kısmın kullanım durumu, yüz ölçümü ve geometrik şekli dikkate alındığında uygulanan değer azalışının yerinde olduğu, yine taşınmaz üzerinde bulunan kavak ağaçlarının kapama bahçe oluşturmayacağı tespitiyle değerleme yılına ait maktu verilere göre değer biçildiği, dava konusu taşınmaz için 10.12.2020 tarihi itibarıyla belirlenen 118,23 TL/m² birim fiyatının yerinde olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar etmiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Kamulaştırma bedeline, Anayasa'nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizin uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.

Ne var ki bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinin tamamen çıkartılarak yerine "Tespit edilen 1.339.761,37 TL bedelden ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/219 D.İş sayılı acele kamulaştırma dosyasında tespit edilen 711.763,97 TL mahsubu ile ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/265 Esas sayılı dosyası kapsamında depo edilen ve derhal ödeme kararı verilen 616.477,90 TL'ye dava tarihi olan 10.12.2020 tarihinden ilk karar tarihi olan 10.05.2022 tarihine kadar, fark kamulaştırma bedeli olan 11.519,50 TL'ye dava tarihi olan 10.12.2020 tarihinden son karar tarihi olan 04.04.2025 tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizin işletilmesine," ibarelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.