Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/3367 E. 2026/8292 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1934 Esas, 2025/2738 Karar KARAR : Esastan ret/Yeniden esas hakkında verilen karar davalı ... vekilleri

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili, tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili ile davalı ... ile davalılar ... vd. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ... vd. vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, davacı idare vekili ile davalı ...'nın istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili ile davalılar ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2532 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini, tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın gerçek değerinin tespitini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

3. Diğer davalılar, usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile işbu bedele davanın dört ay içinde sonuçlandırılmadığı gözetilerek bu sürenin bitiş tarihi olan 06.06.2023 tarihinden karar tarihi olan 18.06.2025 tarihine kadar yasal faiz işletilerek işleyecek faiziyle birlikte davalılara tapudaki payları oranında derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazdaki davalılar payının iptali ile tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı ... ile davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeline faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, tespit edilen kamulaştırma bedelinin çok yüksek olduğunu, net gelir metoduna göre hesaplama yapılırken ürün satış birim fiyatının yüksek alınmasının doğru olmadığını, objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olmadığını, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olup hükme esas alınamayacağını, rapora karşı itirazlarının karşılanmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının çok düşük belirlendiğini, taşınmazın arsa vasfında değerlendirilmesi gerektiğini, daha yüksek oranda objektif değer artışı uygulanması gerektiğini, mülkiyet ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin 2025 yılı enflasyon ve fiyat artışları dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

4. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın tarla vasfında değerlendirilmesinin kabul edilemeyeceğini, daha yüksek oranda objektif değer artışı uygulanması gerektiğini, tespit edilen kamulaştırma bedelinin çok düşük olup taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığını, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, faiz başlangıç tarihi ve türünün hatalı belirlendiğini, kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren TÜİK tarafından açıklanan enflasyon rakamları oranında faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metoduna göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda taşınmazın niteliği ve konumuna göre uygulanan kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu; dava konusu taşınmaz hakkında acele el koyma kararı bulunmadığı, dava konusu taşınmazın davalılar adına tam hisse ile kayıtlı olduğu, bu durumda taşınmazın toplam kamulaştırma bedelinin 550.306,25 TL olacağı, taşınmazın tapu kaydının tümden iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmesi gerekirken 159/240 hissenin tapu kaydının iptaline karar verilmesinin ve eksik bedele hükmedilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalılar ... vd. vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, davacı idare vekili ile davalı ...'nın istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olup hükme esas alınamayacağını, rapora karşı itirazlarının karşılanmadığını, tespit edilen kamulaştırma bedelinin çok yüksek olduğunu, net gelir metoduna göre hesaplama yapılırken ürün satış birim fiyatının yüksek alınmasının doğru olmadığını, objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, davalılar ... vd. vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Tespit edilen toplam 550.306,25 TL kamulaştırma bedeline Anayasa'nın 46 ncı maddesinin son fıkrasındaki düzenleme uyarınca dava tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken, yazılı şekilde faize hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin tüm, davalılar ... vd. vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalılar ... vd. vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinin çıkarılarak yerine " Tespit edilen toplam 550.306,25 TL kamulaştırma bedelinin 364.577,89 TL'lik kısmına dava tarihi olan 06.02.2023 tarihinden İlk Derece Mahkemesinin son karar tarihi olan 18.06.2025 tarihine kadar; bakiye 185.728,36 TL'sine ise 06.02.2023 tarihinden karar tarihi olan 19.12.2025 tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz işletilerek işleyecek faizin davacı idareden tahsili ile davalılara tapudaki payları oranında derhal ödenmesine," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılar ... vd. den peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 05.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.