Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/3308 E. 2026/12688 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/728 Esas, 2025/2152 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idareler vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; İstanbul ili, ..., ...-2 ... 4052 parsel (eski 2911 parsel) sayılı taşınmaza davalı idarelerce usulüne uygun kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığından bahisle kamulaştırmasız el atmaya dayalı taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 20.12.2022 tarihli ve 2021/235 Esas, 2022/345 Karar sayılı kararı ile asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 17.10.2023 tarihli ve 2023/224 Esas, 2023/1723 Karar sayılı kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre dava konusu taşınmazın davalı idarelerin yetki ve sorumluluk alanında kaldığı, taşınmaz üzerinde bulunan irtifak hakkı nedeniyle uygulanan değer kaybında bir isabetsizlik bulunmadığı, birleştirilen dava dosyası yönünden bedelin değerlendirme tarihi olan birleştirilen dosya dava tarihi itibarıyla hesaplanması gerekir ise de istinafa gelen sıfatı gözetildiğinde iade nedeni yapılmadığı anlaşıldığından, davalı idareler vekillerinin istinaf itirazları yerinde görülmediği; ancak taşınmazlara 1983 yılından sonra el atıldığından Yargıtay uygulaması gereğince karar harcının nispi alınması gerektiği halde, yazılı şekilde maktu hesaplanması, birleştirilen dosya davalısı idare harçtan muaf olduğu hâlde, yargılama giderine dahil edilmek suretiyle harç alınması doğru görülmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin 17.10.2023 tarihli ve 2023/224 Esas, 2023/1723 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda;aynı yerden Dairemize intikal eden diğer dava dosyalarında, ...-2 ... 3273/A parsel sayılı taşınmaza 03.02.2021 değerlendirme tarihi itibarıyla 4.860 TL/m² değer biçildiği, bu değerin Dairemizin 2022/11483 Esas sayılı kararıyla idare temyizi ile denetimden geçtiği, ...-2 ..., 2751/A parsel sayılı taşınmaza 16.07.2019 değerlendirme tarihi itibarıyla 4.000 TL/m² değer biçildiği, bu değerin Dairemizin 2023/10157 Esas sayılı kararıyla idare temyizi ile denetimden geçtiği, ...-2 ... 839 parsel sayılı taşınmaza 26.07.2018 değerlendirme tarihi itibarıyla 1.800 TL/m² değer biçildiği, bu değerin Dairemizin 2022/801 Esas sayılı kararıyla idare temyizi ile denetimden geçtiği, yine ...-2 ... 769 parsel sayılı taşınmaza 18.04.2018 değerlendirme tarihi itibarıyla 1.600 TL/m² değer biçildiği, bu değerin Dairemizin 2021/11629 Esas sayılı kararıyla idare temyizi ile denetimden geçtiği, örnek kabilinden sayılan bu dosyalar haricinde de benzer nitelikli taşınmazlara çevre adalarda benzer metrekare fiyatlarının Dairemiz denetiminden geçtiği, değerlendirme tarihleri gözetildiğinde aradan geçen zamanda taşınmazın bulunduğu bölgenin sosyo ekonomik durumunda bir ilerleme olduğuna dair bir verinin dosyaya yansımadığı hususları gözönüne alındığında, hükme esas alınan bilirkişi raporu inandırıcı bulunmadığı gibi bilirkişi raporunda kıyasi emsal olarak incelenen taşınmazın eski tarihli satışınında emsal olarak nazara alınmasının yerinde olmadığı, kabule göre de dava konusu taşınmazda bulunan yolun hangi idarenin sorumluluğunda olduğu, şayet farklı idareler yolun farklı kısımlarından sorumlu ise sorumlu oldukları bölümlerin yüzölçümleri de belirtilmek suretiyle kroki üzerinde gösterilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar Bölge Adliye Mahkemesinin 09.12.2025 tarihli ve 2025/728 Esas, 2025/2152 Karar sayılı kararı ile bozma ilamı gereğince inceleme ve işlem yapılarak asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkil idareye husumet yöneltilmeyeceğini, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, irtifak nedeniyle değer düşüklüğü oranı hesaplanarak bedelden mahsup edilmesi gerektiğini, emsal alınan taşınmazın uygun nitelikte olmadığını, bedelin fahiş olduğunu, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, irtifak nedeniyle değer düşüklüğü oranının hatalı hesaplandığını, emsal alınan taşınmazın uygun nitelikte olmadığını, bedelin fahiş olduğunu, birleştirilen davada faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğini, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ile bedelinin tahsili hususundadır. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalı ... Başkanlığından aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına ve 3.608,50 TL temyize başvurma harcının istenildiğinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.09.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.