Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/1478 E. 2026/11466 K. – Kamulaştırmasız

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2983 Esas, 2025/4626 Karar KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/387 Esas, 2024/233 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Ankara ili, ..., ... Mahallesi 253 26... parsel sayılı taşınmaza 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında özel açık ve kapalı spor alanı olarak ayrılmak suretiyle el atıldığını ileri sürerek taşınmazın bedelinin dava tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizi ile birlikte davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın geçmişten beri spor ve oyun alanı kullanımında kaldığını, kamulaştırma çalışması veya fiilî el atmanın bulunmadığını, son plan değişikliğiyle alanın "Özel Açık ve Kapalı Spor Alanı"na dönüştürüldüğünü, taşınmazın kamuya özgülenmekten çıkartılarak maliklerin tasarrufuna bırakıldığını, müvekkili idarenin kamulaştırma sorumluluğunun bulunmadığını, sorumluluğun ilçe belediyesinde olduğunu ileri sürerek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; uzlaşma dava şartı yerine getirilmeden açılan davanın reddine karar verilmesini, husumetin yanlış yöneltildiğini, müvekkili belediyenin taşınmaza fiilen müdahalesinin bulunmadığını, kamulaştırma sorumluluğunun ... Belediye Başkanlığında olduğunu, bu nedenle müvekkili belediye yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında Özel Açık ve Kapalı Spor Alanı olarak ayrılan taşınmazda belirli koşullarla yapılaşma hakkı bulunduğu dikkate alındığında taşınmaz maliklerinin mülkiyet haklarının belirsiz bir süre kısıtlandığından söz edilemeyeceğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kabulüne ve el atma tazminatının davalı idareden tahsil edilerek davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükmedilen bedele kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz oranının uygulanması gerektiğini, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planını hazırlayan ... ile birlikte ... Belediye Başkanlığının da müteselsil sorumlu olduğuna karar verilmesi gerektiğini, davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, dava konusu taşınmaz için belirlenen metrekare birim değerinin düşük olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumetin yanlış yöneltildiğini, müvekkili belediyenin taşınmaza fiilen müdahalesinin bulunmadığını, kamulaştırma sorumluluğunun ... Belediye Başkanlığında olduğunu, bu nedenle müvekkili belediye yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında Özel Açık ve Kapalı Spor Alanı olarak ayrılan taşınmazda belirli koşullarla yapılaşma hakkı bulunduğu dikkate alındığında taşınmaz maliklerinin mülkiyet haklarının belirsiz bir süre kısıtlandığından söz edilemeyeceğini, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın öncesinde "... Belediyesi Açık ve Kapalı Spor ve Oyun Alanı" kullanımında iken en son onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "Özel Açık ve Kapalı Spor ve Oyun Alanı" olarak ayrıldığı ve kamuya özgülenme durumunun devam ettiği, imar planında kamu ortaklık paylarından oluştuğu, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna göre taşınmazın zemin durumu itibarıyla boş olduğu, üzerinde yapı ve tesis bulunmadığı, davalı idare tarafından fiilen el atılmamış olduğu anlaşılmış ise de uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen idarece pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği, bu haliyle idarenin mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerektiği, kamulaştırmasız el koyma olgusunun varlığının doğal sonucu, idarenin hukuka aykırı eylemiyle mülkiyet hakkı engellenen taşınmaz mal sahibi davacının, dava yoluyla kamulaştırmasız el koyma hükümleri doğrultusunda mülkiyetin bedele çevrilmesini, eş söyleyişle idareden değer karşılığının verilmesini isteyebileceği, bu itibarla arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılıp, dava konusu taşınmaz ile emsalin vergi rayiç değerleri de kıyaslanarak davanın sorumlu davalı idare yönünden kabulüne dair kararda, dava konusu taşınmaz ile aynı bölgede bulunan ... Mahallesi 253 04... parsel sayılı taşınmazın paydaşlarınca açılan davada Şubat 2023 değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 20.200,00 TL/m² birim bedelin Dairelerinin 2024/1905 Esas sayılı ilâmı ile Mayıs 2023 değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 24.750,00 TL/m² birim bedelin Dairelerinin 2024/4210 Esas sayılı ilâmı ile uygun bulunduğu da dikkate alındığında, Mahkemenin vaka ve hukuki değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı idare vekilinin istinaf itirazlarının yerinde görülmediği; davacılar vekilinin istinaf itirazlarına gelince, hükmedilen kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat bedeline Anayasa’nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek oranda faiz işletilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Dosya kapsamında yer alan fen bilirkişi raporu uyarınca keşif tarihi itibarıyla dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığı, taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "Özel Açık ve Kapalı Spor Alanı" olarak ayrıldığı ve 2942 sayılı Kanun'un Ek 1 inci maddesi uyarınca hukuken el atıldığı anlaşılmakla, 26.11.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4 ile "Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir." hükmünün getirildiği gözetildiğinde, Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu harca tabi davada maktu vekâlet ücretine hükmedilmemesi bozmayı gerektirir ise de vekâlet ücreti hususu kamu düzeni gereğince resen gözetilecek hususlardan olmayıp, davalı ... vekilinin gerek istinaf gerekse temyiz dilekçesinde bu hususa ilişkin bir başvurusu bulunmadığından, bu husus bozma nedeni yapılmamış, eleştirilmekle yetinilmiştir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.