Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/116 E. 2026/9429 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2282 Esas, 2025/1880 Karar KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ile istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili, ..., ... Mahallesi 12 62... parsel sayılı taşınmaza idarece yol ve kaldırım yapılarak el atıldığını ve taşınmazın imar planında lise alanında olduğunu belirterek taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından ... mahallesi, 1262 ada, 3 parsel sayılı taşınmazdaki hissesi için 2.kez aynı konuda dava açıldığını, davacı tarafından daha önce ... 14.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/334 Esas sayılı dosyasıyla kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası açıldığını, dosyanın istinaf aşamasında olup yargılamasının devam ettiğini, davanın derdestlik nedeniyle reddinin gerektiğini, dava konusu taşınmaza hiçbir müdahalesinin olmadığını, söz konusu taşınmazın ...'nın sorumluluğunda olduğunu bu nedenle davanın husumet yönünden müvekkili Belediye açısından reddinin gerektiğini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza müvekkili Bakanlıkça fiilen el atılmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, kamulaştırma bedeline uygulanacak olan faizin kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz şekilinde olması gerektiğini, lehlerine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırılmasında sorumluluklarının bulunmadığını, kamulaştırmadan İlçe Belediye Başkanlığının sorumlu olduğunu, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, düzenleme ortaklık payı kesintisinin % 45 oranında kesilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile /1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ile dava konusu taşınmazın lise alanı alanı olarak ayrıldığı ve taşınmazın düzenleme ortaklık payı kesilen imar parseli niteliğinde olduğunun anlaşıldığı, bu itibarla dava konusu ... ili, ..., ... Mahallesi 12 62... parsel sayılı taşınmaz bakımından kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun Milli Eğitim Bakanlığında olduğunun kabul edilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gözetilerek arsa vasfındaki dava konusu taşınmaza, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibari ile doğru olduğu gibi, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliği ve konumuna göre dava tarihi olan 09.11.2023 itibarıyla 27.053,00 TL/m² birim değer üzerinden belirlenen bedelin de uygun olduğu, bununla birlikte, davalılardan ... Belediyesinin taşınmaza herhangi bir fiili müdahalesinin bulunmadığı kabul edilerek bu davalı yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi, davalı ... tarafından taşınmaza herhangi bir fiili müdahale bulunmadığından maktu harca ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin de yerinde olduğu gerekçeleriyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ve davalı ... vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmazın diğer paydaşlarınca açılan ... 11. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2022/161 Esas, 2023/145 Karar sayılı dosyasında hükme esas alınan 16.11.2022 tarihli Fen Bilirkişisi ek rapor ve krokisinde (A) harfiyle belirtilen 1.815,00 m²lik kısma ağaç dikilmek suretiyle fiilen el atıldığının tespiti ile bu kısmın bedelinin ... Belediye Başkanlığından tahsiline karar verildiği, (B) ile gösterilen 10.082,00 m²lik kısımda ise fiilen el atma bulunmadığı ve imar planında Lise alanında kaldığından bedelinin Milli Eğitim Bakanlığından tahsiline karar verildiği ve Dairemizin 2024/13693 Esas, 2025/10138 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, temyize konu dosyada dava tarihi itibarıyla fiili el atmanın devam edip etmediği tespit edilmeden ve el atmanın niteliği yönünden paydaş dosyası ile aradaki çelişki giderilmeden, dava konusu taşınmazın tamamına eğitim alanı olarak hukuken el atıldığının kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı ve davalı ... vekillerinin itirazının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.