Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/8671 E. 2026/3381 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/330 Esas, 2025/77 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelin tahsiline ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Kayseri ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 114 64... parsel sayılı taşınmazın davacılara murisinden intikal ettiğini ve taşınmaza kamulaştırmasız olarak el atıldığını ileri sürülerek kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Davalı Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın imar planında ... görev ve sorumluluğunda bulunan yeşil alan, yaya yolu ve 15 metre genişliğinde tali yol olarak planlı olduğunu, söz konusu alanların müvekkili idarenin sorumluluğunda olmadığını ileri sürerek müvekkili yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, olmadığı takdirde davanın idari yargı yerinde çözülmesini gerektiğini ileri sürerek görevsizlik kararı verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza fiili el atma olmadığını, davanın yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının tapu kaydında malik hanesinde kayıtlı görünmediğini, taşınmazın imar planında yol, park ve konut alanında kaldığını, parselin içinde bulunduğu parkın 30.000 m²den büyük olduğunu, bu büyüklükteki park alanlarında sorumluluğun Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olduğunu ileri sürerek davanın yargı yolu ve husumet nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 15.12.2019 tarihli ve 2019/14 Esas, 756 Karar sayılı kararı ile davalı Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı hakkındaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... hakkındaki davanın ise kısmen kabulüyle harita mühendisinin krokili raporunda (Y1), (Y2), (Y3) harfi ile gösterilen kısımlarda davacılar payının karşılığının davalı idareden tahsili ile bu kısımda davacılar paylarının iptali ve yol olarak terkinine, Harita Mühendisinin (K1), (K2), (K3), (P), (Y4), (YA) harfleriyle gösterilen kısımlara ilişkin açılan davanın ise yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kısmen konut alanı, kısmen 7 ve 15 metrelik yol ve yeşil alan ve kısmen park alanı olarak düzenlendiği, ... Belediye Başkanlığınca yol olarak ayrılan ve fen bilirkişi raporunda (Y1) harfi ile gösterilen kısmına fiilen el atıldığı, planda 30.000 m²den büyük park alanı olarak düzenlenen ve Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumluluğundaki kısım ile ilçe belediye başkanlığının sorumlu olduğu 7 metrelik yol ve yeşil alan olarak düzenlenen kısımlara herhangi bir fiili bir el atma olmadığı anlaşılmış ise de Anayasa Mahkemesinin 05.04.2019 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan 20.12.2018 tarihli ve 2016/181 Esas, 2018/111 Karar sayılı kararı ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek Madde 1'inin "Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından, bu Kanunun geçici 6'ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nda öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir." kısmı iptal edildiğinden Dairemizce öncesinde bu hususta bozma yapılmaması maddi hataya dayalı olup maddi hataya dayalı bozmanın da taraflar lehine usuli kazanılmış hak teşkil etmeyeceği gözetildiğinde ve davalı ... tarafından fiili el atma ile imar uygulanmasına başlandığı nazara alındığında proje bütünlüğü gereği de adli yargı görevli olup, 30.000 m²den büyük park alanında kalan kısmın bedelinin diğer davalı Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile ilçe belediye başkanlığının sorumluluğunda kalan ve 7 metrelik yol ile yeşil alanda kalan kısmların bedelinin de davalı ... Başkanlığından alınmasına karar verilmesi, hükme esas alınan fen bilirkişisi raporunda (K1), (K2), (K3) harfi ile gösterilen ve imar planında konut alanında kalan kısımlar yönünden davanın esastan reddi yerine yazılı şekilde yargı yolu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi, davacıların tapuda 4700/7700 payı olan tapu kayıt maliki olan ...'nin bir kısım mirasçıları olduğu ve 940/4620 pay karşılığına hükmedildiği hâlde, infazda da tereddüt uyandıracak şekilde davacılar murisi adına kayıtlı payın tamamının iptaline karar verilmesi ve Mahkemece tapusunun iptaline karar verilen kısımların yüzölçümlerinin kararda yazılı olmaması gerekçeleri ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 07.07.2022 tarihli ve 2022/13542 Esas, 2023/3033 Karar sayılı kararı ile davalı idareler hakkında davanın kabulü ile davacı paylarının iptali ile yol olarak terkinine ve davalı idareler adına tesciline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin 07.07.2022 tarihli ve 2022/13542 Esas, 2023/3033 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı ya da geçmişe etkili yeni bir kanun çıkması, yine uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usuli kazanılmış hakka göre değil, oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiğine ilişkin 09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 Esas, 2004/19 Karar sayılı kararları gözetildiğinde Dairemizin maddi hataya dayalı bozma ilamına uyulması taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakkı ihlal etmediği gibi davalı idarenin diğer temyiz itirazları bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlere ilişkin olup yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı gerekçesiyle kararın onanmasına karar verilmiştir.

3. Dairemizin onama kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

4. Dairemizce yapılan karar düzeltme incelemesi sonucunda; dava konusu Kayseri ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 114 64... parsel sayılı taşınmazın ifraz edilerek 114 64... ve 67 parseller ile 160 83... parsel, 160 84... parsel, 160 85... parsel, 69 15... parsel ve 69 19... parsel sayılı yeni taşınmazlara ait tapu kayıtlarının oluşması nedeniyle hükmün infaza elverişli bulunmadığı anlaşılmış olup kararın infaz edilememesi hali kamu düzenine ilişkin olduğundan hükmün infazı sağlanmalıdır. Açıklanan nedenle; oluşan yeni tapu kayıtları ve kadastro krokileri dosyaya getirtilip fen bilirkişisinden ek rapor alınmak suretiyle ulaşılacak sonuca göre hükmün infazının sağlanması için kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar Mahkemenin ilâm başlığında belirtilen kararı ile davalı idareler hakkında davanın kabulü ile davacı paylarının iptali ile yol olarak terkinine ve davalı idareler adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların bulunduğu alanda ... Belediye Encümeninin 22.05.2025 tarihli kararı ile 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18 inci maddesi gereği imar uygulaması çalışmasının başlatıldığını, söz konusu imar uygulamasının sonuçlanması halinde davanın konusuz kalacağını, kararın bu haliyle kesinleşmesi halinde müvekkili idare tarafından ödenen tazminat nedeniyle davacıların sebepsiz zenginleşeceğini ve kamu zararının oluşacağını ileri sürerek kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idarelerden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Davalı ... Başkanlığından aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine, 26.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.