Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/8326 E. 2026/386 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2364 Esas, 2025/713 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Aliağa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/94 Esas, 2023/173 Karar

Taraflar arasında görülen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ............ili, ..., ...........Mahallesi 1 39... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı .............. Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırma işleminin Organize Sanayi Bölgesi içerisindeki sanayi parseli niteliğindeki taşınmazı kullanılması imkansız hale getireceğini, kamulaştırma bedelinin belirlenirken taşınmazın vasfının Organize Sanayi Bölgesinden alınacak veriler doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğini, kamulaştırma dışında tutulan kısmın da dikkate alınarak kıymet takdirinin yapılmasını ve bedelin buna göre belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, davalı ...'nin taraf sıfatı kalmadığından bu davalı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin çok yüksek belirlendiğini, dava konusu taşınmazın vasfında hatala düşüldüğünü, taşınmazın tarla vasfında olduğunu, emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer biçilmesi gerektiğini, emsal karşılaştırmasının eksik ve yetersiz yapıldığını, düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında sayılması gerektiğini, bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğunu, itirazlarının nazara alınmadığını, bedel yönünden kararın hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın konumu gereği çok daha değerli sayılması gerektiğini, taşınmazın gerçek karşılığının hesaplanmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, hükme esas alınan bilirkişi asıl ve 21.12.2022 havale tarihli bilirkişi ek raporunun 2942 sayılı Kanun'un değer belirlemeye esas düzenlemelerine uygun olduğu, dosya kapsamında dava konusu taşınmaz ve emsale ilişkin kayıtların toplandığı, buna göre bilirkişi raporunun, dava konusu taşınmazın niteliğine uygun olarak düzenlendiğinin görüldüğü, alınan emsalin uygun olduğu, gelen müzekkere cevaplarına göre, dava konusu taşınmazın dava tarihi itibarıyla imar parseli, emsal alınan taşınmazın da satış tarihi itibarıyla imar planına dahil olmakla birlikte olduğu gibi bırakılan kadastral parsel olduğu, dolayısıyla bilirkişi raporunda düzenleme ortaklık payı eklemesi yapılmasının doğru olduğu, yapılan kıyasın reel durumu karşıladığı, taşınmazın tespit edilen 264,00 TL/m² birim fiyatının Yargıtay ve Dairelerinin incelemesinden geçen benzer mahiyetteki dosyalarla uyumlu olduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; ilaveten 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasındaki faize ilişkin düzenlemenin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olması nedeniyle kamulaştırma bedeline faiz işletilmesi yönünden dayanak kanun maddesinin kalmadığını, kamulaştırma bedeline faiz işletilemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve hattın güzergâhı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı ve pilon yeri karşılığının tespit edilmesinde eldeki davanın 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 karar sanık kararında önce açıldığı anlaşıldığından tespit edilen bedele yasal faizin uygulanmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4.Kamulaştırılmasına karar verilen alanların davacı adına tesciline karar verilmesi gerekirken tescili yapılmış olduğundan bahisle bu hususta karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare ve davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, kamu düzeni gereği temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının a. (1) numaralı bendinde yer alan " davacı ... lehine irtifak hakkı tesisi ve tescilinin yapılmış olduğu anlaşılmakla, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına" ibaresinin çıkarılması, yerine "davacı lehine irtifak hakkı tesisine ve tesciline" cümlesinin yazılması,

B. (2) numaralı bendinde yer alan "davacı ... adına tapuya kayıt edildiği ve 1 39... parsel sayılı taşınmaz olarak tescilinin yapılmış olduğu anlaşılmakla, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına" ibaresinin çıkarılması, yerine "davacı adına tapuya kayıt ve tesciline" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.