Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/6056 E. 2026/360 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/14 Esas, 2023/125 Karar KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu mülkiyet ve geçici irtifak hakkı bedellerinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .......... ili, ..........ilçesi, ................. Mahallesi 3 85... (yeni 3 85... ) parsel sayılı taşınmazın mülkiyet ve geçici irtifak hakkı bedellerinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 24.04.2019 tarihli ve 2018/210 Esas, 2019/353 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 24.03.2021 tarihli ve 2021/663 Esas, 2021/709 Karar sayılı kararıyla taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda dava konusu taşınmaz ile aynı amaçla kamulaştırılan ve idarenin kıymet takdir komisyonunca belirlenen, bedelleri aynı olan, benzer ve yakın konum da bulunan ...... Mahallesi, 3 83... parsel sayılı taşınmaza Osmancık Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/94 Esas sayılı dosyasında 04.10.2017 değerlendirme tarihinde 15,30 TL/m², ......... Mahallesi 3 34... parsel sayılı taşınmaza ise Osmancık Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/516 Esas sayılı dosyasında 20.09.2017 değerlendirme tarihi itibarıyla 137,31 TL/m² birim fiyat takdir edildiği ve bu bedellerin Dairemizin 2021/4265 Esas, 2021/11967 Karar sayılı ve 2021/5474 Esasa, 2021/11969 Karar sayılı ilamları ile denetimden geçerek onandığı anlaşıldığından, bilirkişi kurulunda aynı mahallede yakın ve benzer konumda bulunan taşınmazlar için tespit edilen metrekare birim bedelinden ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; ..........ili, ........... .......... ...........Mahallesi 3 85... parsel sayılı taşınmaz için yapılan bilirkişi incelemesinde aynı emsal alınarak metrekare fiyatı 189,45 TL belirlenmişken birbirine oldukça yakın olan işbu davaya konu taşınmaz için 352,51 TL/m² bedel tespit edilmesinin hatalı olduğunu, taşınmaz üzerindeki haciz, ipotek gibi tüm takyidatların da bedele yansıtılmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. İlk karar ile üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılan ve davacı idare tarafından fazladan depo edilen 9.706,85 TL’nin davacı idareye iadesine ilişkin hüküm kurulmaması doğru görülmemiştir.

5. Dava konusu taşınmaz üzerinde varsa takyidatların bedele yansıtılması gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının hüküm fıkrasına ayrı bentler olarak;

a) “Davacı idare tarafından 24.04.2019 tarihli karar ile fazladan depo edilen 9.706,85 TL’nin davalılar tarafından çekilmemiş ise nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine, davalılar tarafından çekilmiş ise varsa nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine” ibaresinin yazılması,

b) “Dava konusu taşınmaz üzerinde varsa takyidatların bedele yansıtılmasına”cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

14.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.