Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/5188 E. 2026/823 K.

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/426 Esas, 2024/569 Karar KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 12. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/179 Esas, 2021/61 Karar

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 35 inci maddesinden kaynaklanan ve imar mevzuatı uyarınca bedelsiz terk edilen taşınmazın amacına uygun kullanılmadığı iddiasıyla açılan tapu iptal ve tescil, mümkün olmadığı takdirde bedelin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilli tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında karar verilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın temyiz edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince dosyanın Dairemize gönderildiği, Dairece temyiz inceleme görevi Yargıtay 1. Hukuk Dairesine ait olduğundan dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine karar verildiği; Yargıtay 1. Hukuk Dairesince de dosyanın Yargıtay Hukuk İşbölümü İnceleme Kuruluna gönderildiği; Yargıtay Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulunca yapılan inceleme sonucunda temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir. Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 20.01.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı vekili Avukat ... ve davalı idare vekili Avukat ... gelmişlerdir.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... Mahallesi 70 04... parsel sayılı taşınmazın müvekkili tarafından imar planında değişiklik yapılmamak kaydı ile ...Belediyesine bağışlandığını, davalı ... tarafından Rekreasyon Alanı fonksiyonundaki taşınmazın imar planının değiştirilerek spor alanına dönüştürüldüğünü, bu durumun 24.01.2019 tarihli ifraz işlemi gerçekleştirildikten sonra öğrenildiğini, bu nedenle bağışlama koşunun ihlal edildiğini ileri sürerek taşınmazın davalı adına olan tapusunun iptali ile müvekkili adına tapuya tesciline, mümkün olmadığı takdirde tespit edilecek tazminatın davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bağışlamayla ilişkin olarak hak düşürücü sürenin sona erdiğini, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile yapılan 2014 tarihli protokol ile imalatlara başlandığını, taşınmaza 2010 yılında kavşak yapıldığını ve 2015 yılında da spor salonu inşaatının başlandığını, plan değişikliğinin davacı tarafından talep edildiğini, spor alanı olarak kullanılan alanın spor alanı kalması için davacının bağışlamış olduğunu, davaya konu şarttaki amacın konut ve ticari alana ilişkin olduğunu, özel mülkiyete dönüşmü durumunun söz konusu olmadığını, davacının kötüniyetli olduğunu, şarta ilişkin yorumun hatalı olduğunu, raporlara itirazlarının değerlendirilmediğini, yüksek bedele hükmedildiğini, ek beyan dilekçesinde de taşınmazın 2023 yılında imar planında yapılan değişiklik ile rekreasyon alanına dönüştürülmüş olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 70 04... parsel sayılı taşınmazın ...Belediye Encümeninin 29.05.2008 tarihli ve 2151 sayılı kararı ile 3194 sayılı Kanun'un 18 inci madde uygulaması neticesinde 04.06.2008 tarihinde davacı adına tapuya tescil edildiği, sonrasında 16.09.2008 tarihli resmi akit ile davacı tarafından "imar planlarında değişiklik yapılmaması kaydı ile" davalı belediyeye bağış suretiyle temlik edildiği, 70 04... parsel sayılı taşınmazın ifraz neticesinde arsa vasıflı 70 04... ve trafo vasıflı 70 04... parsel sayılı taşınmazların davalı ... adına tescil edildiği, 70 04... parsel sayılı taşınmazın davacı tarafından davalı belediyeye bağış suretiyle temlik edildiği tarihte imar planında "kısmen rekreasyon, kısmen yol ve kavşak alanında" kaldığı, bağış yapıldıktan sonra ise imar planında değişiklik yapılarak "spor alanına" alındığını, dosya içerisinde mevcut,.... Noterliğinin 27.05.2008 tarihli ve ... yevmiye numarası ile onaylanan ve davacı tarafından ...Belediye Başkanlığına verilen 26.05.2008 tarihli dilekçede;... Mahallesi, 3951, 3953, 3954, 3955, 3957,3958, 3961, 3962, 5183, 6370, 6371 sayılı parsellerin şuyulandırmasından oluşacak olan 70 04... nolu parselin 21.268,22 m², mevcutta spor tesisi olarak kullanılan alanın mevcut şekliyle ...Belediyesine bedelsiz olarak bağışlanacağının belirtildiği; yine davacı tarafından ...Belediye Başkanlığına verilen 03.09.2008 tarihli dilekçe içeriği ve davacı tarafından verilen dilekçeye istinaden, ...Belediye Meclisinin 03.09.2008 tarihli ve 624 sayılı kararı ile de... Mahallesi, 3951, 3953, 3954, 3955, 3957,3958, 3961, 3962, 5183, 6370, 6371 sayılı parseller ile 70 04... nolu parseldeki imar planlarına karşılık itiraz ve davalar olduğu, bütün itiraz ve davaların sonuçlanması sonucu yukarıda belirtilen parsellerin uygulama imar planında hiçbir değişiklik olmaması halinde 70 04... parselde kayıtlı bulunan gayrimenkulünü bedelsiz olarak bağışlayacak ...'ın bağışının kabul edilmesine yönelik önerge üzerine; dava konusu 70 04... parselde kayıtlı bulunan taşınmazın imar planlarında değişiklik yapılmaması kaydıyla ...Belediye Başkanlığına şartlı bağışının kabul edildiğini, 2942 sayılı Kanun'un 35 inci maddesinde, "imar mevzuatı gereğince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenleme ortaklık payı karşılığı olarak bir defaya mahsus alınan yol, ... saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan yerlerle, özel parselasyon sonrasında malikin muvafakatiyle kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamaz ve karşılığı istenilemez." düzenlemesi bulunduğunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinde; piknik ve eğlence (rekreasyon) alanları, kentin açık ve ... alan ihtiyacı başta olmak üzere, kent içinde ve çevresinde günübirlik kullanıma yönelik ve imar planı kararı ile belirlenmiş; eğlence, dinlenme, piknik ihtiyaçlarının karşılanabileceği lokanta, gazino, kahvehane, çaybahçesi, büfe, otopark gibi kullanımlar ile tenis, yüzme, mini golf, oto kros gibi her türlü sportif faaliyetlerin yer alabileceği alanlar olarak tanımlandığını, taşınmazın, davacı tarafından "imar planlarında değişiklik yapılmaması kaydı ile" bedelsiz olarak davalı ...’ye devredildiği, taşınmazın belediyeye temlik edildiği tarihte imar planında "kısmen rekreasyon, kısmen yol ve kavşak alanında" kaldığı, bağış yapıldıktan sonra ise, imar planında değişiklik yapılarak "spor alanına" alındığı, mahallinde yapılan keşif neticesinde alınan bilirkişi raporlarında, taşınmaz üzerinde "...Spor Salonu" binasının bulunduğunun belirtildiği, bu durumda taşınmazın halen kamu hizmetine özgülü olduğu, ayrıca İlk Derece Mahkemesinin karar tarihinden sonra da dava konusu taşınmazda ...Belediye Meclisinin 08.03.2023 tarihli ve 213 sayılı kararı ile imar planı değişikliği kabul edilerek tekrar "Rekreasyon Alanına" dönüştürüldüğünü, taşınmazın imar planında değişiklik yapılarak "spor alanına" alınmasının kamu hizmetine özgülü olma durumunu değiştirmediği, taşınmaz üzerinde "...Spor Salonu" binasının bulunduğu, bu durumda davacının dava dilekçesinde dayandığı bağıştan rücu koşullarının da oluşmadığı göz ardı edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmediğinden, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında karar verilerek davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın imar planında değişiklik yapılmaması koşulu ile şartlı olarak bağışlanmasına rağmen imar planında değişiklik yapılarak rekreasyon alanından spor alanına dönüştürülmesi ve bu itibarla bağış şartının ihlal edilmesi nedeniyle davanın açılmış olduğunu, gerekçenin doğru olmadığını, davanın 2942 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi değil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, kamu hizmetine özgülü olma koşulunun söz konusu olmadığını, bağış koşulunun ihlal edilmiş olduğunu, bağışlamanın geri alınması durumunun söz konusu olduğunu, spor salonu inşaati ile menfaat temin edildiğini, 2023 yılında yapılan rekreasyon alanına dönüştürmenin ise hukuki geçerliliğinin bulunmadığını, taşınmazın 2014 yılında yapılan protokol ile Genel Müdürlüğe tahsis edildiğini, ayrıca 2020 yılında yapılan protokol ile de 10 yıl süre ile Gençlik ve Spor Bakanlığına tahsis edildiğini ve sürenin meclis kararı ile uzatılabileceğini, belediyenin kazanç sağlama gayesi olduğunu, taşınmaz tamamen Gençlik ve Spor Bakanlığına devredileceğini, şartlı bağışlanan taşınmazın spor alanına alınarak trampa yoluyla devredip belediye yerleşke ek binasının trampa yoluyla devredileceğini, bağışın açıkça ihlal edilmiş olduğunu, dürüstlük kuralına aykırı davranıldığını, ret gerekçesinin hukuka uygun olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak taraflar arasındaki 2942 sayılı Kanun'un 35 inci maddesinden kaynaklanan ve imar mevzuatı uyarınca bedelsiz terk edilen taşınmazın amacına uygun kullanılmadığı iddiasıyla açılan tapu iptal ve tescil, mümkün olmadığı takdirde bedelin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Aleyhine temyiz olunan davalı idare yararına 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekâlet ücretinin temyiz edenden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.