Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/2940 E. 2025/12956 K.

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI: 2023/3170 Esas, 2024/3081 Karar KARAR: Esastan ret / Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara Batı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI: 2022/480 Esas, 2023/576 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddi ile kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden resen İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, ..., /... Mahallesi 2 83... parsel (ifrazla 2 83... parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, kamulaştırmadan arta kalan alan için %20 oranında değer azalışı uygulanmasının doğru olmadığını, objektif değer artışı oranının yüksek belirlendiğini, taşınmazın değerinin emsal taşınmazlara göre belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza net ürün geliri esas alınarak, taşınmazın bilirkişi raporunda yazılı özellikleri ve Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgulama uygulamasından sorgulanmak suretiyle tespit edilen konumu dikkate alındığında %90 oranında objektif değer artırıcı unsur uygulanması suretiyle bedelinin tespit edilmesi, dava konusu 2 83... parsel sayılı taşınmazın kısmi kamulaştırılması sonucu arta kalan ve ifraz ile oluşan 2 83... ve 123 parsel numaralarını alan bölümlerinin yüzölçümü, geometrik şekli ve makinalı tarıma elverişsizliği dikkate alındığında 122 parsel sayılı taşınmazın işe yaramazlığından bahisle tam bedelinin, 123 parsel sayılı taşınmaz yönünden %20 oranında değer azalışı hesabı yapılması suretiyle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi yöntem itibari ile doğru ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaza, davanın açıldığı 2022 yılı resmî tarım verileri esas alınarak (2018 yılı ilçe tarım veri, fiyat ve giderlere Yurtiçii Üretici Fiyat Endeksi uygulanarak) değer biçilmediğinden, istinaf incelemesi sırasında aynı bölgede açılan ve Dairelerine gelen dava dosyaları içerisine getirtilen İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2022 yılı resmî rakamlarına ilişkin cetvelin bir sureti yargılamanın uzamaması için iş bu eldeki dosya içerisine alındığı, kıymet takdir raporunda taşınmaza sebze münavebesi uygulanarak değer biçildiği, keza aynı bölgede aynı amaç için açılan ve Dairelerine intikal eden dava dosyalarında sulu şartlarda biber ve domates münavebesi uygulanmak suretiyle taşınmazlara değer biçildiği, bilirkişi raporunda da biber ve domates münavebesi uygulandığı dikkate alınarak, domatesin dekara veriminin 3.500 kilogram, fiyatı 5,75 TL, biberin dekara verimi 1.000 kilogram, fiyatı 12,50 TL alınmak suretiyle ve 2022 yılı resmî tarım giderleri esas alınıp, sermaye faizi, genel idare giderleri ve bilinmeyen giderler toplam gidere dahil edilmeden resen yapılan hesaplamada taşınmazın çıplak metrekare birim bedelinin 271,56 TL/m² ve %90 oranında objektif değer artırıcı unsur oranı uygulanması suretiyle kamulaştırmaya esas metrekare birim bedelinin 515,96 TL/m² olduğu, zira aynı kamulaştırma kapsamında Daireye intikal eden ve davalı istinafının da bulunduğu dava dosyalarında 2022 yılı verilerine göre bedel hesaplanmak üzere alınan ek raporlarda bilirkişi kurullarınca taşınmazların çıplak metrekare birim bedellerinin 271,56 TL/m² olarak tespit edildiği, (eldeki dosyaya veri olması nedeniyle Dairenin 2023/2354 Esas sayılı dosyasında alınan ek raporun bir sureti dosya arasına alınmıştır.) hükme esas bilirkişi raporunda ise taşınmazın %90 objektif değer artışı da uygulanmak suretiyle metrekare birim bedelinin 247,78 TL/m² olduğunun tespiti suretiyle kamulaştırma bedelinin belirlendiği anlaşılmış olup, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, istinaf edenin sıfatı itibarıyla İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan raporda bilirkişi kurulunca tespit edilen bedelin davacı idare lehine olduğu, aleyhe hüküm kurulamayacağı, bu yönüyle davacı idare vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığının anlaşıldığı, ancak dava konusu 2 83... parsel sayılı taşınmazın kısmi kamulaştırma sonucu ifraz görerek kamulaştırmaya konu bölümün 2 83... parsel olarak, işi yaramazlığından bahisle bedeli tespit edilen 780,22 m²lik bölümün ise 2 83... parsel sayılı taşınmaz olarak tescil edildiği dikkate alınarak bu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken infazda tereddüte yer açacak şekilde tescil kararı verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile tescil hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan resen dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.