Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/2350 E. 2025/11095 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2963 Esas, 2024/2109 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/3 Esas, 2022/328 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .... ili, ..., .... köyü (eski ...) ... ada 14 parsel ve .... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazların 1/5000 ve 1/25000 ölçekli Revizyon ... Planında, karayolları kamulaştırma alanında kaldığının tespit edildiğini, tarımsal niteliği korunacak alanda kalan ve etrafında meskun mahal bulunmayan taşınmazların nitelikleri gereği zorunlu olarak arazi vasfında olduğunu, dava konusu taşınmazın belediye hizmetlerinden yararlanmadığı ve konum itibari ile de belediye hizmetlerinden yararlanmasının imkanının olmadığının keşif esnasında anlaşıldığını, dava konusu taşınmazın vasfının arsa olarak değerlendirilmesi doğru değil ise de raporda kıyasi emsal olarak.... Mahallesi .... ada 9 parsel sayılı taşınmazın 22.06.2016 tarihli satışının ele alındığını; ancak bu satışın eski tarihli olduğunu, Yargıtay içtihatları gereğince dava tarihine yakın tarihli satışların emsal olarak alınması gerektiğini, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın vergi beyan değerleri arasındaki oranlamanın yapılması gerektiğini, 2942 sayılı Kanun ve Yargıtay kararları uyarınca, dava konusu taşınmazın özellikleri, bulunduğu konumu gibi özelliklerinin, emsal alınan taşınmazın üstün ve eksik yönleri kıyaslanarak değer tespiti gerektiğini, bilirkişi raporunun bu hususlar gözetilmeden karara esas alındığını belirterek, yerel mahkeme kararının bedel yüksekliği ve taşınmazın vasfının hatalı bir şekilde arsa olarak tespiti sebebiyle kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak itirazları göz önünde bulundurularak davanın kabulüne, müvekkili idarenin her türlü harçtan muaf olması sebebiyle teminatsız olarak icranın ertelenmesine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazlar için belirlenen metrekare birim fiyatının aynı bölgeden Dairemizde incelenen dosyalarda belirlenen birim fiyatlarıyla gerek parsellerin özellikleri gerekse endeks dikkate alındığında uygun olduğu, dolayısıyla bilirkişi heyetince taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile dava konusu taşınmazlarla emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibarıyla karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek ve 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi çerçevesinde dava konusu taşınmazlar ve somut emsali kıyaslamak suretiyle dava konusu taşınmazların değerini belirlemelerinde isabetsizlik bulunmadığı; ancak dava konusu taşınmazlardan eski 1966 parsel sayılı taşınmazın 16.02.2022 tarihinde yargılama esnasında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/A maddesi gereğince yenilemeye tabi tutulduğu ve 6603 ada 14 parsel numarasını aldığı; ancak hüküm kısmında 22/A uygulamasına tabi tutulmayan ... parsel sayılı taşınmazın yeni parsel numarasının... ada 14 parsel olarak gösterilerek infazda tereddüt meydana getirilmesi, yine ... ada 14 parsel sayılı taşınmazın daha önce yüzölçümü 11.320,00 m² iken 22/A uygulaması sonucu 12.325,54 m² olarak tespit edilmiş olması karşısında bu parsel bakımından kamulaştırılan alanda değişiklik olup olmadığı hususunda inceleme yapılmaması, İlk Derece Mahkemesi tarafından 12.06.2019 tarihli kararın davalılardan sadece ... tarafından istinaf edilmiş olması ve bu nedenle ilk kararda belirlenen 126,96 TL/m² birim fiyatının diğer davalı ... açısından davacı idare lehine kazanılmış hak kapsamında kesinleşmiş olmasına rağmen, hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu hususa dikkat edilmeden kaldırma kararı sonrası her iki davalı yönünden 135,00 TL/m² birim fiyatı üzerinden kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi ve tespit edilen bedelin davalılara ödenmesine karar verilmesi, ayrıca İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının 3 nolu bendinde 4511 parselin ... adına kayıtlı 7/16 hissesinin toplam kamulaştırma bedeli 185.725,07 TL olması gerekirken ... adına olan 9/16 hissesi de kamulaştırma bedeline eklenerek kamulaştırma bedelinin 424.514,45 TL olarak gösterilmesi doğru görülmediğinden çelişkilerin giderileceği gerekçesiyle davacı idare istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki davaya konu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.