Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/1992 E. 2025/11084 K.

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2509 Esas, 2024/1426 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 6. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/98 Esas, 2022/5 Karar

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 8 inci maddesi gereğince satın alma yoluyla devredilen taşınmazın kamulaştırma bedeline itiraz istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı adli yardım talep eden davacı tarafından temyiz edilmekle; talep edenin adli yardım talebi Dairemizce kabul edilerek, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .... ili, ... ilçesi, .... Mahallesi ... ada 14 parsel sayılı taşınmazın sahibi olduğunu, 2016 yılında yaşanan toplumsal olaylar neticesinde sahibi olduğu mülkün saldırılar ve bombalar nedeniyle yıkıldığını, söz konusu yıkılan yapıların yeniden inşaası için 2017 yılında bölgede kentsel dönüşüm kararı alındığını, 2017 yılında müvekilinin Diyarbakır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne davet edildiğini, müvekkil ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün anlaştığını, 06.04.2017 tarihi itibari ile taşınmazın Hazine adına tescil edildiğini, 06.12.2019 tarihinde müvekkile bedel ödemesi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından yapıldığını, ancak müvekkiline yapılan ödemenin eksik olduğunu, müvekkilin okuma yazması olmadığından sözleşmeyi akdettiğini, yapılan sözleşmeyi bilecek durumda olmadığını, müvekkilin sahibi olduğu arazi üzerindeki taşınmaz iki katlı olmasına rağmen müvekkile tek kat üzerinden ödeme yapıldığını, bu nedenlerle fazlaya dair haklı saklı kalmak kaydı ile yıkılan yapılar için ıslah hakları saklı kalmak kaydı ile eksik olan ödemenin davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırma işlemi taraflar arasında varılan uzlaşma ile sonuçlandırıldığından, 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin yedinci fıkrasının "satın alınan veya trampa edilen taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve bu şekilde yapılan kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz " hükmü uyarınca davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2017 yılında Diyarbakır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile davaya konu taşınmaz için uzlaşma sağlandığını, taşınmazın 06.04.2017 tarihinde Hazine adına tescil edildiğini, 06.12.2019 tarihinde yapılan ödemenin eksik olduğunu, imza atamayan davacının okuma yazması olmadan sözleşme akdettiğini, yapılan sözleşmeyi bilecek durumda olmadığını, iradesinin fesada uğratıldığını, uzlaşma evraklarının geçerli olmadığını, Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, idari yargı yerinin görevli olduğunu belirterek kararın kaldırılması gerektiği ve davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tapu maliki ile davalı idarenin uzlaşma tutanağını 21.03.2017 tarihinde imzaladığı, eldeki davanın 29.06.2020 tarihinde açıldığı, 2942 sayılı Kanun'un 14 ncü maddesinde belirtilen 30 günlük hak düşürücü süre içinde de açılmadığı, kamulaştırma işleminin ve bedelinin kesinleştiği görülmekle sonuç itibariyle davanın reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davacı vekili istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereğince satın alma yoluyla kamulaştırılan yapının bedelinin yeniden tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Adli yardımdan yararlanması sebebiyle başlangıçta alınmamış olan aşağıda yazılı karar ve ilam harcı ile temyiz başvuru harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.