Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/15093 E. 2026/235 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/1202 Esas, 2025/1535 Karar KARAR : Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/329 Esas, 2023/534 Karar

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın göl alanı olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Tekirdağ ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 2172 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitini ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 02.11.2023 tarihli ve 2023/329 Esas, 2023/534 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin 02.11.2023 tarihli ve 2023/329 Esas, 2023/534 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut uyuşmazlıkta; taşınmazın değerlendirme tarihinin dava tarihi olan 19.02.2020 kamulaştırma bedelinin yatırıldığına dair dekontun dosyaya ibraz edildiği tarihin ise 20.01.2023 olduğu, mahkemece kamulaştırma bedelinin ödenmesine 02.11.2023 tarihinde karar verildiği, değerlendirme tarihinden sonra geçen uzun süre ve enflasyon oranları nazara alındığında, idarece depo edilen bedelin taşınmazın gerçek karşılığı olamayacağı herkesçe bilinen ve ispatı gerekmeyen bir husus olduğu, bu aşamadan sonra usul ekonomisi ilkesi gereği yargılamaya devam edilmesinin adalete ve gerçek bedele ulaşmaya hizmet etmeyeceği, öte yandan da idarece kamulaştırma bedelinin bu aşamada depo edilmesine muvafakat etmediklerini beyan ettiklerinin görüldüğü, mahkemece mevcut dosya kapsamı itibarıyla bu aşamada yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararları doğrultusunda davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulü yönünde hüküm tesis edilmiş olmasının doğru görülmediği gerekçesiyle davacı idare vekilinin ileri sürdüğü sebepler yönünden istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda, davacı idare tarafından İlk Derece Mahkemesinin karar tarihinden sonra 17.01.2023 tarihinde depo kararının yerine getirildiği, davalı şirket vekilinin duruşmada geç bloke edilen bedeli kabul etmediklerini beyan ettiği ancak diğer davalının herhangi bir beyanı bulunmadığı anlaşıldığından usul ekonomisi gözetilerek davalı tarafın işin esasına girilerek karar verilmesini isteyip istemediği yönünde beyanı da alınmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi olması doğru görülmeyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalılarca çekilmiş olan kamulaştırma bedellerinin müvekkil idareye iadesine karar verilmediğini, usuli kazanılmış hak kurallarına aykırı olarak önceki kaldırma kararına dayanılarak davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalıların 480.621,70 TL TL fark kamulaştırma bedelini derhal tahsil ettikten (zımnen kabul kararına muvafakatlerini belirttiği halde) çok zaman sonra bu bedelin yatırılmasına muvafakatlarının olmadığını bildirmesi iyiniyet kurallarına aykırı olup hukuk güvenliği ilkesi bağdaşmadığını, Bölge Adliye Mahkemesinin ilk kaldırma gerekçelerinin yerel mahkemece 2022/679 Esas sayılı dosyası ile giderildiğine ve bu hususun taraflar lehine usuli kazanılmış hak doğurduğunu, daha sonra yapılan istinaf incelemesinde bu hususun dikkate alınmamasının hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Mahkemece son kaldırma kararından önce bloke edilen bedelin davalıya ödenmesine karar verildiği ve kararın icrası için bankaya yazı yazıldığı anlaşıldığından davanın reddine karar verildiği de gözetilerek kamulaştırma bedeli davalı tarafından bankadan çekilmişse varsa ödenen nemaları ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı idareye verilmesine, bedel alınmamışsa bu bedelin işlemiş nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine, karar verilmesi gerekirken infazda tereddüt teşkil edecek şekilde sadece kaldırma öncesinde bloke edilen bedelin davacı kuruma iadesine karar verilmesi,

4. Davanın reddedildiği dikkate alınarak dava konusu taşınmazda davacı idare adına kayıtlı kısmın tapu kaydının iptali ile önceki maliki olan davalı adına tesciline karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına ayrı ayrı madde eklenerek;

a.Davacı idare tarafından bloke edilen 964.298,25 TL kamulaştırma bedeli davalılar tarafından bankadan çekilmişse varsa ödenen nemaları ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı idareye verilmesine, bedel alınmamışsa bu bedelin işlemiş nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine, bu konuda ilgili banka şubesine yazı yazılmasına,

b.Dava konusu Tekirdağ ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 2172 parsel sayılı taşınmazda .... bilirkişisi ... ... tarafından düzenlenen 09.10.2020 tarihli rapor krokisinde "B" harfi ile gösterilen toplamda 26.792,73 m²lik kısmın ile "C1" harfi ile gösterilen toplamda 718,36 m²lik kısmın tapu kaydının iptali ile önceki malik olan davalılar adına tapuya tesciline, karara anılan bilirkişi raporu ve krokisinin eklenmesine, Tapu Müdürlüğü'ne bu konuda yazı yazılmasına" yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.