Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/15070 E. 2026/5394 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/304 Esas, 2025/1812 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 11. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/81 Esas, 2023/613 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İstanbul ili, ..., ... Mahallesi 11 93... parsel sayılı taşınmaza yol yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı idare vekilinin cevap dilekçesinde özetle; anılan taşınmazın 8.589,00 m²sinin arsa 2.360,00 m²sinin fiili yol olarak idarelerince kamulaştırıldığını, davacılar murisleri ... adına yapılmış Noter tebligatı, terkin ve ödeme işleminin tespit edilmediğini, ... adına .... Noterliği vasıtasıyla ... nolu Noter Tebligatı gönderildiğini, ancak tebliğ şerhine ulaşılamadığını belirterek; dava konusu taşınmazdaki tapuda davacı adına kayıtlı hissesi üzerine devir ve ferağın önlenmesi bakımından tapu sicil müdürlüğünde terkin/tescil işlemi gerçekleşinceye kadar tedbir konulmasına, yersiz açılan davanın usulden ve esastan reddine, yasal şartların mevcut olduğunun tespiti ile davanın kabulü halinde ise; el atılan kısmın yol olarak kullanılıyor olması halinde 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 999. maddesi gereği yol olarak terkinine, şayet el atılan kısım tescile tabi nitelikte ise müvekkil idare adına tesciline, davacı hissesinde herhangi bir takyidat mevcut ise belirlenecek tazminat miktarına yansıtılmasına, terkin veya tescil işleminin takyidatlardan ari olarak yapılmasına, mahkeme masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin fahiş olduğunu, emsalin uygun olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, taşınmazın imar durumu ve bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre bedelin uygun olduğu, mahkemece verilen kararda usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki nedenleri ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre; dava konusu taşınmazın kök hali 11 93... parsel sayılı taşınmaz iken davalı ... Müdürlüğünün 11.02.1974 tarihli kamu yararı kapsamında taşınmazın 10.949.00 m²lik kısmının kamulaştırılmasına karar verildiği, 8.589.00 m²lik kısmına bedel takdiri yapıldığı, kalan 2.360.00 m²lik bölüme ise 221 sayılı Kanun kapsamında kaldığından bahisle bedel takdiri yapılmadığı anlaşılmıştır.

4. Dava konusu 11 93... (eski 11 93... ) parsel sayılı 10.561.00 m² yüzölçümlü taşınmazın 2.360.00 m²lik bölümü yönünden 221 sayılı Kanun kapsamında kaldığı iddiası ileri sürüldüğünden bu hususta araştırma yapılarak dava konusu taşınmazın bu bölümüne hangi tarihte el atıldığı net bir şekilde tespit edilip, 09.10.1956 tarihinden önce el atıldığının anlaşılması halinde, dava konusu taşınmazın tesis kadastrosu tutanağı temin edilip, tespitin kesinleşmesiyle tapu kaydının hangi tarihte oluştuğu belirlenip, tapu kaydının 13.01.1963 tarihinden önce oluştuğunun anlaşılması halinde 221 sayılı Kanun'un iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 21.4.2022 tarihli ve 2021/19 Esas, 2022/46 Karar sayılı iptal kararının kazanılmış hakları etkilemeyeceği hususu gözetilerek bu bölüm yönünden iki yıllık hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesi, 13.01.1963 tarihinden sonra oluştuğunun anlaşılması halinde ise bu bölüm yönünden işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,31.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.