Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/14135 E. 2026/3375 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/3651 Esas, 2024/1590 Karar KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/186 Esas, 2023/273 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisile ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince asıl davada tazminat istemi yönünden davalı ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne, birleştirilen davanın ise tazminat istemi yönünden kabulüne karar verilmiştir. Kararın asıl dava davalı ... vekili ile birleştirilen davada davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davada ecrimisil istemi yönünden davanın reddine, tazminat istemi yönünden davalı ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne, birleştirilen davada ecrimisil istemi yönünden davanın reddine, tazminat istemi yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA 1. Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İzmir ili, ... ilçesi, ... köyü 4267 parsel (yenileme ile ... Mahallesi 36 13... parsel) sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın fiilen yol yapmak suretiyle el atıldığı gibi imar planında ayrıca yol, park, dinlenme alanı, çocuk bahçesi olarak ayrılmak suretiyle hukuken de el atıldığını ileri sürerek taşınmaz bedelinin ve ecrimisilin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İzmir ili, ... ilçesi, ... köyü 4267 parsel (yenileme ile ... Mahallesi 36 13... parsel) sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın trafo binasını taşkın olarak taşınmaz üzerine yapmak suretiyle el atıldığını ileri sürerek taşınmaz bedelinin ve ecrimisilin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1. Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerindeki yolun genişliğine göre İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumlu olduğunu, taşınmaza müvekkili idare tarafından fiili veya hukuki olarak el atılmadığını, bu nedenle müvekkili idare yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Belediye Encümen kararı ile taşınmazın kamulaştırılması için işlemlere başlanılmasına karar verildiğini, el atma tarihinin tespit edilerek o tarihteki yürürlükteki mevzuata ve taşınmazın niteliklerine göre değerlendirme yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

3. Birleştirilen davada davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; sorumlu idarenin ... Elektrik Dağıtım A.Ş. Genel Müdürlüğü olduğunu, müvekkili idare yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada tazminat istemi yönünden davalı ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne, birleştirilen davanın ise tazminat istemi yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı ... vekili ile birleştirilen davada davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1. Asıl dava davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; imar planı düzenleme kararlarını veren ve bu sebeple kamulaştırma sorumluluğu diğer davalı ... Başkanlığında olmasına karşın müvekkili idare aleyhine hüküm kurulduğunu, uygulama imar planına göre en az 17 metre genişliğindeki yolların kamulaştırma sorumluluğunun müvekkili idarede bulunduğunu, bu nedenle müvekkili idare yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, 26.11.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na (2942 sayılı Kanun) eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrasındaki düzenleme uyarınca mahkeme harcı ve vekâlet ücretinin maktu olarak belirlenmesi gerektiğini, taşınmazın imar planında konut alanı dışında kalan kısmı 2.857,48 m² olduğu hâlde, bilirkişi raporunda 3.213 m² üzerinden hesaplama yapıldığını, emsal seçimi ve değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, taşınmazın metrekare birim bedelinden %45 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılması gerektiğini, emsal taşınmazın dava konusu taşınmazdan çok daha değerli olduğunu, dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, davacının ecrimisil talebi yönünden hüküm kurulmadığını, ecrimisil talebinin reddine karar verilerek müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Birleştirilen davada davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; 26.11.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrasındaki düzenleme uyarınca mahkeme harcının maktu olarak belirlenmesi gerektiğini, ıslah yoluyla artırılan miktara ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiğini, taşınmazın takyidatsız olarak müvekkili idare adına tescil edilmesi gerektiğini, irtifak değer düşüklüğü oranının yüksek uygulandığını, enerji nakil hattının yüksekliğinin taşınmazın amacına uygun kullanılmasında herhangi bir kısıtlama ve sınırlama getirmediğini, değer düşüklüğü oranının yüksek belirlendiğini, müvekkili idare tarafından tesis edilen enerji iletim hattının taşınmazın amacına uygun kullanımını kısıtlamadığını, trafonun tesis tarihinin tespit edilerek ... Elektrik Dağıtım A.Ş. ile aktedilen 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinden sonra tesis edildiğinin anlaşılması halinde husumetin bu şirkete yöneltilmesini ve müvekkili idare yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının ecrimisil talebi yönünden hüküm kurulmadığını, ecrimisil talebinin reddine karar verilerek müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 4267 parselin evveliyat parselinin 343 parsel sayılı taşınmaz olduğu, 343 parsel sayılı taşınmazın 18.06.1991 tarihinde üçe ayrıldığı, 4267, 42 68... parsellerin bu şekilde zayiat kesilmeden oluştuğu, imar uygulaması da görmediği, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/a maddesi uygulaması yapıldığı ve taşınmazın 3.128,48 m² yüzölçümlü 36 13... parsel sayılı taşınmaz haline geldiğinin anlaşıldığı, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli ... Revizyon İmar Planı içinde kaldığı, yol, yeşil alan, ayrık nizam iki kat konut alanı olarak ayrıldığı belirlenmiş olup, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve dava konusu taşınmazın dava tarihi itibarıyla kadastro parseli, emsal alınan taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla imar uygulaması sonucu oluşmuş imar parseli olduğu belirlendiğinden dava tarihi olan 19.03.2019 tarihinde yürürlükte bulunan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesi uyarınca %40 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmasında bir isabetsizlik görülmediği, taşınmazın parsel sorgu uygulamasında yapılan incelemesi sonucunda bilirkişi raporunda yapılan kıyaslamanın uygun olduğunın anlaşıldığı, mahallinde yapılan keşif sonucunda düzenlenen fen bilirkişi raporunda uygulama imar planına göre (A) harfi ile belirtilen 1.869,48 m²lik kısmın yol ve yeşil alan, (B) harfi ile belirtilen 772 m²lik kısmın 5 metrelik yol ve park alanı, (D) harfi ile belirlenen 189 m²lik kısmın 10 metrelik yol, (E) harfi ile gösterilen 271 m²lik kısmın konut alanında kaldığı, (C) harfi ile gösterilen 27 m²lik kısmın fiilen trafo alanında kaldığının tespit edildiği, her ne kadar 5 metre ve 10 metre genişliğindeki imar yollarından ilçe belediyeleri sorumlu ise de dava konusu taşınmazın imar planında konut alanı dışında kalan kısımlarının ... Kavşağı Projesi kapsamında kaldığı değerlendirildiğinden, proje bütünlüğü ilkesi gereğince işbu parsel yönünden davalı ... Başkanlığının sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik görülmediği, birleştirilen davada taşınmazın fen bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen 27 m²lik kısmının bitişik 36 13... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan trafo binası olarak kullanıldığı anlaşıldığından mülkiyeti davalı idareye ait olan trafodan ... Genel Müdürlüğünün sorumlu tutulmasının doğru bulunduğu, ancak davacılar vekilinin her iki davada da ecrimisil talep etmiş olmasına rağmen bu konuda olumlu veya olumsuz hüküm kurulmamış olmasının yerinde görülmediği, dosya içinde mevcut delil durumuna göre taşınmazın bulunduğu bölgede arsa niteliğinde kiraya verilen emsal sunulmadığı dikkate alındığında ve istinafa gelen tarafların sıfatı gözetildiğinde taleplerin reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davalı idarelerin başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davada ecrimisil istemi yönünden davanın reddine, tazminat istemi yönünden davalı ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne, birleştirilen davada ecrimisil istemi yönünden davanın reddine, tazminat istemi yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Asıl davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili ile ecrimisil hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin asıl davada davalı ... Başkanlığından ve birleştirilen davada davalı ... Genel Müdürlüğünden tahsiline karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, istinaf incelemesinde ileri sürülmeyen bir hususun temyiz yolunda ileri sürülmesinin mümkün olmadığı da gözetildiğinde temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Asıl davada davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Asıl davada davalı ... Başkanlığından aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.