Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/1232 E. 2025/15945 K.

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2232 Esas, 2024/1875 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 7. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/326 Esas, 2024/324 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalılar ... ve ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı .. Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı .. Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı .. Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı .. Genel Müdürlüğü vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 02.12.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı vekili Avukat ... ve davalı ... vekili Avukat ... ve .. Genel Müdürlüğü vekili Avukat ... gelmişlerdir.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 114 54... parsel sayılı taşınmazın paydaşı olduğunu, dava konusu taşınmazın tamamının ilk kez 22.09.1993 tarihinde 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planına alındığını, kesinleşmiş ve halen yürürlükte olan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planına göre taşınmazın halen kamusal alanda kaldığını, taşınmazın değerli bir konumda bulunduğunu ileri sürerek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı .. Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza müvekkili idare tarafından hukuken veya fiilen el atılmadığını, davanın müvekkili idare bakımından husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının uzlaşma için başvurmadığını, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında park alanında kaldığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza fiilen el atılıp atılmadığının yargılama sırasında ortaya çıkacağını, fiili el atma olmaması halinde davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında .. Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumluluğunda kaldığını, müvekkili idarenin dava konusu taşınmaza herhangi bir fiili bir müdahalesinin bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili idarenin dava konusu taşınmaza fiilen müdahalesinin söz konusu olmadığını, dava konusu taşınmazı da içine alan çok büyük bir sahanın tel örgü ile çevrilmek suretiyle fiilen kaptaj alanı olarak kullanıldığını, bu durumun diğer davalı .. Genel Müdürlüğünün sorumluluğunu işaret ettiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalılar ... ve ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı .. Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı .. Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı .. Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; idareleri tarafından davacının taşınmazına hukuken ve fiilen el atılmadığını, dava konusu taşınmazın sağının ve solunun İçme Suyu Depolama alanı içerisinde bulunduğu, içme suyu depolarının bulunduğu alanın tel örgü ile çevrili olduğunu; ancak dava konusu taşınmazın tel örgü dışında kaldığını, 16.01.2024 tarihli teknik bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmazın 30.000 m²den büyük park olarak planlanan alanda kaldığını, raporun ekinde yer alan krokide (p) harfiyle gösterilen 4.124,73 m²lik alanda fiili el atmanın olmadığının belirtildiğini, bu alanın .. Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumluluğunda kaldığını, hükme esas alınan 16.01.2024 tarihli teknik bilirkişi raporunda; (y) harfiyle gösterilen 2,65 m²lik alanda asfalt yol yapılmak suretiyle el atmanın bulunduğunun belirtildiğini, bu yolun ilçe belediyesinin sorumluluk alanında kaldığını, raporda bu duruma dikkat edilmeden hesaplama yapıldığını, paydaş dosyasında taşınmazın tamamının tel örgü ile çevrili olduğundan bedeline hükmedildiğini; ancak yapılan keşifte de tespit edildiği üzere dava tarihi itibarıyla dava konusu taşınmaza fiilen el atmanın söz konusu olmadığını, idarelerinin park ve yol alanından sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, seçilen emsalin ve emsal karşılaştırmasının hatalı olduğunu, gerçeği yansıtmadığını, tespit edilen bedelin fahiş olduğunu, maktu harç ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gibi dava konusu taşınmazın imar durumu ve evveliyatını oluşturan .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 114 54... parsel sayılı taşınmazın paydaşları tarafından açılan ve Bölge Adliye Mahkemesinin denetiminden geçerek temyiz edilmeksizin kesinleşen dava dosyasında dava konusu taşınmaza .. Genel Müdürlüğü tarafından el atıldığının kabul edildiği ve adı geçen idarenin dava konusu taşınmazda paydaş olduğu da anlaşılmış olup taşınmaz bedelinin davalı .. Genel Müdürlüğünden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden davalı .. Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı .. Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı .. Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri ederek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz değerinin tespit edilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. .. Belediye Başkanlığının 23.10.2023 tarihli yazı cevabına göre dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında içme suyu tesisleri alanı (depolama, arıtma, terfi merkezi) lejant işaretli park olarak planlı alanda kaldığı, dava konusu taşınmazın paydaşları tarafından açılan dava dosyasında dava konusu taşınmaza davalı .. Genel Müdürlüğü tarafından el atıldığının kabul edildiği ve davalı .. Genel Müdürlüğünün dava konusu taşınmaza paydaş olduğu dikkate alındığında bedelin davalı .. Genel Müdürlüğünden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

4.Dosya kapsamından; 01.02.1989 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında içme suyu tesisleri alanı (depolama, arıtma, terfi merkezi) olarak ayrılan dava konusu taşınmaza keşif mahallinde yapılan mahkeme gözlemi ve hükme esas alınan 16.01.2024 tarihli fen bilirkişisi raporunda fiilen el atılmadığı anlaşılmış olup davalı .. Genel Müdürlüğünün sorumluluğun 2942 sayılı Kanun'un Ek Madde 1 inci maddesinden kaynaklandığının kabul edilmesi gerekir.

5. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı .. Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

6. 26.11.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4 ile ''Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir." hükmü gereği harç ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği harca esas değer üzerinden belirlenen vekâlet ücretinin de maktu harca tabi davalarda maktu alınması gerektiği hâlde, harç ve vekâlet ücretinin nispi olarak belirlenmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı .. Genel Müdürlüğü vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı .. Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; a) (5) numaralı bendinin hükümden çıkartılması, yerine " Alınması gereken 427.60 TL maktu karar ve ilam harcının peşin ve ıslah harcı toplamı olan 68.023,60 TL'den mahsubu ile bakiye 67.596,00 TL'nin davacıya iadesine, " cümlesinin yazılması,

b) (6) numaralı bendinde yer alan "321.496,90" sayısının çıkartılması, yerine "17.900,00" sayısının yazılması,

c) (7) numaralı bendin hükümden çıkartılması, yerine "Davacı tarafça karşılanan 427.60 TL harç, bilirkişi ücreti 7.500,00TL, keşif harcı 1.912,35TL, araç ücreti 640,00TL, posta ve tebligat gideri 254,00TL olmak üzere toplam 10.733,95 TL yargılama giderinin davalı .. Genel Müdürlüğünden alınarak davacıya verilmesine," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı .. Genel Müdürlüğü kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak temyiz eden .. Genel Müdürlüğüne verilmesine,

Davalı .. Genel Müdürlüğü'nden peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesinde, karar örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.