Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/11866 E. 2025/14364 K.

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2703 Esas, 2025/1280 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/442 Esas, 2022/175 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ..., ... 81 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için kıymet takdir komisyonu raporunda belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazın arsa vasfında değerlendirilmesini, aksi kabul edildiği takdirde kapitalizasyon faizinin düşük, objektif değer artışının yüksek oranda uygulanmasını, yargılama gideri ve vekâlet ücretinden davacı idarenin sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, aynı kamulaştırma kapsamında yakın konumda bulunan taşınmazların arazi vasfında değerlendirildiğini, aksi kabul edilse bile emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın imar durumuna ilişkin cevabi yazıda taşınmazın 1/25000 ölçekli İmar Planında tarımsal niteliği korunacak alanda ve yolda kaldığı, belediye sınırları içerisinde olduğu ve belediye hizmetlerinden faydalandığı bildirilmiş olup İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda bilirkişilerce dava konusu taşınmaz arsa vasfında değerlendirilerek metrekare birim fiyatının eski irtifak değer düşüklüğü öncesi 166,53 TL/m², eski irtifak değer düşüklüğü sonrası ise 149,32 TL/m² olarak belirlendiği, her ne kadar taşınmazın bulunduğu bölgede Kuzey Marmara Otoyolunun kuzeyinde bulunan taşınmazlar yerleşim yerine yakın olması nedeniyle arsa olarak (örneğin taşınmaza yakın konumda olan Dairenin 2023/2973 Esas sayılı dosyasına konu ... 59 parsel ve Dairelerinin 2023/899 Esas sayılı dosyasına konu ... 679 parsel sayılı taşınmazlar arsa vasfında değerlendirilmiş), güneyinde bulunan bir kısım taşınmazlar ise arazi olarak (örneğin taşınmaza yakın konumda olan Dairelerinin 2023/3189 Esas sayılı dosyasına konu ... 87 parsel ve Dairelerinin 2023/2995 Esas sayılı dosyasına konu ... 84 parsel sayılı taşınmazlar arazi vasfında değerlendirilmiş) ise de dava konusu taşınmaz için arsa vasfıyla neticeten belirlenen metrekare birim fiyatının yerinde olduğu, bu kapsamda dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan ... 1608/A parsel sayılı taşınmaza ilişkin 2020 yılı için 411,12 TL/m² birim fiyatının Dairelerinin 2024/2195 Esas sayılı dosyasında uygun bulunduğu, Dairelerinin 2024/3447 Esas sayılı dosyasında inceleme konusu yapılan yakın konumdaki ... 658 parsel sayılı taşınmaz için metrekare birim fiyatının 112,98 TL/m² olarak tespit edildiği, ... 656 parsel sayılı taşınmaza ilişkin 2020 yılı için 166,53 TL/m² birim fiyatının Dairelerinin 2022/2578 Esas sayılı dosyasında uygun bulunduğu, aynı bölgedeki ... 998, 11 49... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin 2019 yılı için 370,00 TL/m² birim fiyatının Dairelerinin 2019/497 Esas sayılı dosyasında uygun bulunduğu ve söz konusu kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2020/185 Esas, 2021/183 Karar sayılı kararı ile onararak kesinleştiği, dava konusu taşınmaza yakın konumda olan ... 97 parselin, Dairelerinin 2022/3981 Esas sayılı dosyasına konu ... 51 parselin, yine ... 99 parsel sayılı taşınmazın da arsa vasfında değerlendirildiği, işbu taşınmazların metrekare birim fiyatının Eylül 2020 tarihi itibarıyla 166,53 TL/m² olarak belirlendiği, Dairelerinin 2022/3981 Esas sayılı dosyasında verilen kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2024/6292 Esas, 2025/2647 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, bilirkişilerce somut emsal kabul edilen Tekeler Mahallesi 15... parsel sayılı taşınmaza ait kayıtların dosya kapsamında bulunmadığı anlaşılmakla, Dairelerince bu eksikliğin giderildiği, incelenmesinde kadastral parsel niteliğinde olduğu, düzenleme ortaklık payı dengelemesi yapılmamasının yerinde olduğu, rayiçler arasında ters orantı olmadığı anlaşılmış ve tüm bu hususları ile dava konusu taşınmazın bu taşınmazlara göre konumu dikkate alındığında dava konusu taşınmaz için belirlenen birim fiyatın davacı idarenin beyan ettiği gibi yüksek olmadığı ve bilirkişilerce dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmında, kalan kısmın geometrik şekli ve yüzölçümü dikkate alınarak değer azalışı olmayacağı yönündeki tespitinin yerinde olduğu, her ne kadar İlk Derece Mahkemesince dava tarihinden dört ay sonrası olan 05.01.2021 tarihinden karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerekirken 04.01.2021 tarihinden karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi hatalı ise de bu konuda davacı idarenin açık istinafı olmadığından eleştirilmekle yetinilerek davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.