Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10576 E. 2026/8383 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/427 Esas, 2025/1093 Karar KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 6 12... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; acele kamulaştırma bedelinin oldukça düşük olduğunu, taşınmazların arsa niteliğinde olduğunu ve oldukça değerli bir konumda olduklarını ileri sürerek taşınmazların gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın metrekare değerinin ve bedelinin yüksek hesaplandığını, mahkemece kamulaştırma bedeline faiz işletilmesine yönelik kararın hatalı olduğunu, arta kalan kısım için değer artışı uygulanmamasının hatalı olduğunu, objektif değer artışı oranının yüksek olduğunu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, kamulaştırma bedeline kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin uygulanması gerektiğini, dava konusu taşınmazların arsa vasfında olduklarını, münavebe ürün seçiminin ve kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, objektif değer artışı oranının düşük olduğunu, dava konusu taşınmazların metrekare birim fiyatının düşük olduğunu, 738 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısım için öngörülen değer azalış oranının düşük olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net ürün gelirine göre değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre uygulanan kapitalizasyon faizi oranı ile objektif değer artışı oranının uygun olduğu, hükme esas alınan 08.04.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda belirtilen münavebe ürünleri ve verilerinin bölgenin münavebe yapısı ve resmî tarım verileri ile uyumlu olduğu, ilçe tarım verilerinde belirtilen masraflarla ekonomik tarım yapılamayacağından üretim masraflarının brüt gelirin 1/3'ü oranında hesaplanmasında isabetsizlik bulunmadığı, ayrıca her ne kadar davalılar vekili 738 parsel sayılı taşınmazın arta kalan alanı için öngörülen %60 değer azalış oranının düşük olduğunu ileri sürmüş ise de kısmi kamulaştırmalarda kamulaştırmadan arta kalan kısımdaki alanın değer azalış oranının %50'yi geçmesi hâlinde mahkemece malike %50 oranında değer azalışını kabul edip etmediği sorularak malikin artan kısımdaki değer azalışının %50'si ile yetinmeyi kabulü hâlinde bu oranın kamulaştırma bedeline eklenmesi esas olduğundan, davalı tarafın da %50 oranında değer azalışı ile yetindiklerini beyan ettikleri gözetildiğinde davalılar vekilinin istinaf itirazının yerinde görülmediği, dava konusu taşınmazlardan 612 parsel sayılı taşınmazın üzerindeki ağaçların bedeli hesaplanırken İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün dava tarihi itibarıyla ağaç değerleri tablosundan yararlanılarak buna göre muhdesatların değerinin belirlenmesi gerekirken piyasa koşullarına göre değer takdir edilmesi hatalı ise de bu konuda açık istinaf itirazı bulunmadığından eleştirilmekle yetinildiği belirtilerek dava 01.08.2023 tarihinden önce açıldığından kamulaştırma bedeline davanın açıldığı tarihten dört ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanması gerektiği gerekçesi ile faiz hükmü yönünden davacı idare vekilinin istinaf itirazı yerinde görülerek davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde ve dava konusu 738 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmın yüzölçümü, geometrik durumu gözetilerek takdir edilen değer azalışı oranında bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Kamulaştırma bedeline, Anayasa'nın 46/son maddesi gereğince dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3 ve 4) numaralı bentlerinde yer alan "davanın açılış tarihinden 4 ay sonrası olan 16/03/2023 tarihinden itibaren karar tarihi olan 22/09/2023 tarihine kadar yasal faiz" kısmının hükümden çıkarılarak yerine "davanın açılış tarihi olan 15.11.2022 tarihinden itibaren karar tarihi olan 22.09.2023 tarihine kadar kamu alacakları için öngörülen en yüksek oranda faiz" ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılardan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.