Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/11894 E. 2025/9842 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2596 Esas, 2024/2744 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı idarenin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırarak düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 400 parsel (yeni 119 ada 40 parsel) sayılı taşınmazın bir kısmı üzerinde davalı kurum tarafından ... otoyolu ve bağlantı yolları projesi kapsamında ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/40 D.iş sayılı dosyasından taşınmazın 4.184,07 m²si için acele kamulaştırma işlemi yapıldığını ve 276.374,67 TL belirlenen bedelin davacı adına yatırıldığını, bu bedelin taşınmazın gerçek bedelinin çok altında olduğunu, yine idare tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddeye göre tescil davasının açılmadığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen bedelin emsallere göre yüksek olduğu gibi ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü 2020 yılı için buğdayda üretim giderleri hesabında tarla kirası, masrafların faizi karşılığı ve giderlerlerin üretim masraflarına dahil edilmediği, kararın hüküm fıkrasında her ne kadar "tescil yönünden kesin" denilmiş ise de karar kamulaştırmasız el atma davasına ilişkin olduğundan tescil ve bedel yönünden istinaf incelemesine tabi olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arazi niteliğinde olduğu kabul edilerek, net gelir esas alınarak değerinin tespit edilmesinin ve belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesinin doğru olduğu, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan sulama borularının zarar gördüğü, üzerinde bulunan pamuk ürünü hasat edilmeden acele kamulaştırma nedeniyle el atıldığı belgelenmiş olup buna ilişkin zararların da bedele eklenmesi yerinde olduğu; ancak kamu düzeni açısından yapılan değerlendirmeye göre; davalı idare harçtan muaf edildiği hâlde, hükmün yargılama gideri ile ilgili maddesinde harcın davalı idareden tahsil edilmesine karar verilmesi ve dava konusu taşınmazın yol olarak belirlenen niteliği gereği tescile tabi olmadığından yola terkinine ilişkin hüküm kurulması gerekirken, buna uygun karar verilmemesi doğru görülmediği gerekçesi ile kararı kaldırarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek temyiz isteminde bulunmuştur. C. Gerekçe Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davacı tarafa ödenmesi ve dava konusu taşınmaz davacı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline ve yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.