Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2024/10702 E. 2025/8532 K.

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/2606 Esas, 2024/3257 Karar DAVA TARİHİ : 01.04.2022 KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Ereğli (Konya) 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/50 Esas, 2024/156 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili, yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun davalı vekili yönünden esastan reddine, davacı idare vekili yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ..., Mahallesi 940 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini, yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bedelin düşük belirlendiğini, Mahkemece değer tespiti yapılarak bedelin müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline, yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, taşınmazın bir kısmının kapama meyve bahçesi kabul edilmesinin doğru olmadığını, kapitalizasyon faiz oranının ve objektif değer artış oranının hatalı olduğunu, itirazlarının değerlendirilmediğini, bedelin yüksek belirlendiğini, faiz tarihinde hata yapıldığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini, davacının verilen kesin sürelere rağmen ara kararları yerine getirmediğini, davanın reddine karar verilmesi gerekiğini, kabul edilecekse yeniden keşif yapılarak kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın bir kısmının sulu tarım arazisi, bir kısmının kapama karışık meyve bahçesi olduğu kabul edilerek net gelir metodu esas alınmasında, 2022 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün resmî verileri kullanılmasında, %4 oranında kapitalizasyon faiz oranı uygulanmasında konumu, şehir merkezine ve ana yola yakınlığı ile aynı bölgeye ilişkin Dairenin kararları göz önünde bulundurularak %130 oranında objektif değer artışı verilmesinde, kamulaştırmadan arta kalan kısmının niteliği, yüzölçümü, geometrik durumu dikkate alınarak değer azalışı hesaplanmasında, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik görülmediği; ancak 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmünün iptali yönünde Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ve 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı iptal kararı ve davalı hak sahibinin faiz başlangıç tarihi ile türüne yönelik açıkça talebi olamaması karşısında dava tarihinden itibaren bedele faiz işletilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle hüküm düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, kamulaştırma bedelinin verilen kesin sürede depo edilmediğini, işin esasına girilmesi yönünde taleplerinin olmadığını, davanın usulden reddinin gerektiğini, kaldırıma kararı sonrasında kaldırma kararının doğru olmadığı yönünde beyanlarının bulunduğunu, dava konusu taşınmaızn değerli konumda olduğunu, belirlenen metrekare birim değerinin rayicin altında olduğunu, kamulaştırma bedelinin enflasyondan arındırılarak gerçek bedelin tespitinin gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. 01.06.2023 tarihli ilk karar ile fark kamulaştırma bedeli depo edilmediğinden davanın reddine karar verildiği, davacı idare vekilince duruşmadan sonra 01.06.2023 tarihinde fark kamulaştırma bedelinin depo edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince usul ekonomisi gözetilerek İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine ve Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince de davanın kabulüne karar verilmiş ise de istinaf kaldırma kararı sonrası yapılan yargılamada davalı vekilinin duruşmada alınan beyanı gözetildiğinde, davanın reddine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373'üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.