Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2023/7634 E. 2024/230 K.

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/268 Esas, 2023/523 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/561 Esas, 2019/384 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, Alanya ilçesi, ... köyü 138 ada 227 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın eğimli bir yapıda ve tarıma elverişsiz olduğunu, m² birim fiyatını belirlemek maksadıyla yapılan münavebede, münavebeye alınan ürünlerin taşınmazın m² fiyatının olması gerekenden daha fazla çıkmasına sebep olduğunu, ülkemizde son yıllarda gıda fiyatlarında anormal dalgalanmalar gerçekleştiğini, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarında da belirttiği üzere ilgili ilçe tarım müdürlüğünden son 5 yılın maliyet cetvelleri istenilerek bunların ortalamasına göre kamulaştırma bedeli hesaplanması gerektiğini, münavebeye alınan ürünlerin suye ihtiyaç duyduğunu, kuru tarım arazisi olarak kabul edilen taşınmazda bu ürünlerin yetiştirilmesinin zor olduğunu, bilirkişi raporunda irtifak nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer kaybı oranının yüksek belirlendiğini, makineli tarımı güçleştirecek bir durum olmadığını, yüksek taçlı bitkiler haricinde ağaçların yetiştirilmesine izin verildiğinden ve üreticinin üretiminde herhangi bir kısıtlama olmadığını, değer azalışı oranının yüksek olduğunu, değer azalış oranı belirlenirken elektrik iletim hattının geçiş şekli, parselin büyüklüğü, irtifak alanının taşınmazın tüm alanına oranı ve iletim hattının geçiş şeklinin taşınmazın geometrik şekli üzerindeki etkisi gibi durumların da dikkate alınması gerektiğini, dava konusu taşınmaz için %5 kapitalizasyon faizi belirlenmesinin de hatalı olduğunu, %15 objektif değer artışı belirlendiğini, bunun da hakkaniyete aykırı olduğunu, taşınmazın bilirkişi raporunda belirtilen özelliklerinin bulunmadığını, kamulaştırma bedeli belirlenirken taşınmazın emlak vergi değerinin de göz ününe alınması gerektiğini belirterek ve resen gözetilecek sebeplerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Alanya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2018 yılı resmi verileri incelendiğinde bilirkişi raporunda münavebeye alınan ürünlerin ortalama verim, satış fiyatı ve üretim masraflarının resmi verilerle uyumlu olduğu, konu hakkındaki yerleşik içtihatlar gereğince münavebeye esas alınan ürünlerin üretim masraflarının ekonomik tarım yapılmasında tereddüt yaratacak şekilde brüt gelirlerine göre yüksek oranda alınmaması gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda net gelir hesabında hata bulunmadığı, taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğinde olduğu anlaşılmakla buna uygun olarak %5 kapitalizasyon faiz oranı üzerinden hesaplama yapıldığı, öte yandan taşınmazın tespit edilen özellikleri nazara alındığında %15 objektif değer artışı uygulanmış olmasında da bir isabetsizlik bulunmadığı, arazi niteliğindeki taşınmazdan geçen enerji nakil hattı nedeniyle değer düşüklüğü hesap edilirken taşınmazın yüzölçümü, geometrik yapısı enerji nakil hattının güzergahı ve salınım yüksekliği nazara alınarak bu oranın % 35'e kadar yükseltilebileceği dava konusu taşınmaz için bilirkişi heyetince belirlenen %30 oranının yüksek olmadığı, incelenen dosya kapsamına göre davacı idare vekilinin belirtilen hususlarda ileri sürdüğü istinaf sebeplerinin de yerinde olmadığı; ancak 27.11.2020 tarihli ve 31317 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren, Anayasa Mahkemesinin 16.07.2020 tarihli ve 2018/104 Esas, 2020/39 Karar sayılı kararı ile 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrasının kısmen iptaline karar verilmiş olup kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından başlayarak yasal faiz işletilmesi ve derhal ödenmesi gerektiği, bu sebeple kamulaştırma bedelinin tespit edilen fark kısmının derhal ödenmesine karar verilmesi gerekirken fark bedelin karar kesinleştiğinde ödenmesine dair yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesince verilen hükmün derhal ödemeye ilişkin kısmının düzeltilmek suretiyle yeniden esas hakkında karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki Antalya ili, Alanya ilçesi, ... köyü 138 ada 227 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesine ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilerek davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.