Yargıtay 5. Ceza Dairesi 2026/5034 E. 2026/6447 K. – Görevi Kötüye

MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2022/... Değişik iş SUÇ : Görevi kötüye kullanma

Kemer Cumhuriyet Başsavcılığının 10.01.2022 tarihli ve 2021/... Soruşturma, 2022/38 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci ... 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 02.02.2022 tarihli ve 2022/259 Değişik iş sayılı Kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 02.02.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca 11.03.2026 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09.04.2026 tarihli ve KYB-2026/... sayılı yazısı ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM A. Kanun Yararına Bozma İstemi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin; ''5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/... esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sırasında suça konu çek aslının dosya arasında bulunmadığı ve celseye kadar da dosyaya sunulmadığından bahisle ilgililer hakkında gereğinin takdir ve ifası için ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması üzerine soruşturma başlatıldığı, .... Asliye Ceza Mahkemesinin 08.11.2019 tarihli celsenin ara kararının ilgili kısmının "Bu celseye kadar çek aslının celsede incelenmediği, dosya arasında ATK dan dönen evrakların olmadığı, bu sebeple çek aslının incelenemediğinden gerekli evrakların temininin kalemce ifasına" şeklinde olduğu, dolayısıyla soruşturmanın, yargılamaya konu ... .Taah. Gıda Tur. Tic. Ltd.Şti'nin olduğu 25/09/2013 tarihli 17.000 TL bedelli ... seri nolu ....... Şubesine ait bulunan çek aslının bulunamaması ve kaybolması veya kaybedilmesi olayına ilişkin olduğu, soruşturmaya konu olay bağlamında, çek aslının kaybolmasının kasıtlı bir davranış sonucu gerçekleştiğine yönelik veri bulunmadığı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunuyla benimsenen yargılama sistemine göre; kamu davasının mevcut tüm deliller toplandıktan sonra açılması, hazır olan iddia ve savunma makamının duruşmada dinlenmesi, ikame olunan delillerin tartışılması suretiyle yargılamanın kural olarak ara vermeden tek celsede bitirilmesinin gerektiği, bu hususu temin amacı ile de iddianamenin iadesi müessesesinin bulunduğu, bu yöndeki düzenlemenin bir amacının da tanzim olunan iddianamelerdeki mahkumiyet olasılığının öngörülebilirliği olduğu, dolayısıyla anlatılan bu hususlar dairesinde de soruşturmaya devamın ve devamında iddianame tanziminin usul ekonomisi ilkesine de aykırılık teşkil edeceği, bir diğer yandan, bahse konu çek aslının hangi görevlinin zimmetinde iken kaybolduğunun da gerek soruşturma ve gerekse de suç duyurusuna konu mahkeme dosyasından anlaşılamaması karşısında, şüpheden sanığın yararlanacağı ilkesi gereği de asıl fail tespit edilemediğinden soruşturmaya devam olanağının bulunmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; ... ... Gıda Tur. Tic. Ltd. Şti'ne ait olan 25.09.2013 tarihli 17.000 Türk Lirası bedelli LÜ 0302204 seri numaralı ... A.Ş. ... şubesine ait çek aslının mahkemede kaybedilmesi üzerine şüphelilerin kimler olduğu, çekin ne surette kaybolduğu, kıymetli evrak olan çekin adli emanete alınıp alınmadığı, çekin teslim edilip edilmediğine dair araştırma yapılmadığı, teslim edilmişse kim veya kimler tarafından teslim alınıp dosyaya veya adli emanete kaydınını yapılıp yapılmadığının, araştırıldıktan sonra şüphelilerin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.'' Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. B. Değerlendirme ve Gerekçe ... Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/253 Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sırasında suça konu çek aslının dosya arasında bulunmadığından bahisle ilgililer hakkında gereğinin takdir ve ifası için ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması üzerine başlatılan soruşturma sonucunda, çek aslının kaybolmasının kasıtlı bir davranış sonucu gerçekleştiğine yönelik veri bulunmadığı, 5271 sayılı Kanun'a göre kamu davasının mevcut tüm deliller toplandıktan sonra açılması, hazır olan iddia ve savunma makamının duruşmada dinlenmesi, ikame olunan delillerin tartışılması suretiyle yargılamanın kural olarak ara vermeden tek celsede bitirilmesinin gerektiği, bu hususu temin amacı ile de iddianamenin iadesi müessesesinin bulunduğu, bu yöndeki düzenlemenin bir amacının da tanzim olunan iddianamelerdeki mahkumiyet olasılığının öngörülebilirliği olduğu, dolayısıyla anlatılan bu hususlar dairesinde de soruşturmaya devamın ve devamında iddianame tanziminin usul ekonomisi ilkesine de aykırılık teşkil edeceği, diğer yandan bahse konu çek aslının hangi görevlinin zimmetinde iken kaybolduğunun da gerek soruşturma ve gerekse de suç duyurusuna konu mahkeme dosyasından anlaşılamaması karşısında, şüpheden sanığın yararlanacağı ilkesi gereği de asıl fail tespit edilemediğinden soruşturmaya devam olanağının bulunmadığından bahisle verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara şikayetçi vekilinin itirazı üzerine merci ... 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 02.02.2022 tarihli ve 2022/259 Değişik iş sayılı Kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği görülmüştür.

5271 sayılı Kanun'un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 172. maddesi "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir...", 173. maddesi “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir..." hükümlerini içermektedir. Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemelerde de belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. Karara itiraz edilmesi halinde itirazı inceleyecek olan Sulh Ceza Hakimliğince kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verilebilecektir. Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; ... Tur. Tic. Ltd. Şti'ne ait olan 25.09.2013 tarihli ve 17.000 Türk Lirası bedelli, ... seri numaralı ... A.Ş. ... şubesine ait çek aslının kaybolmasında şüphelilerin kimler olduğu, çekin ne surette kaybolduğu, adli emanete alınıp alınmadığı, teslim edilip edilmediği, teslim edilmişse kim veya kimler tarafından teslim alınıp dosyaya veya adli emanete kaydının yapıldığı araştırıldıktan sonra şüphelilerin hukuki durumlarının değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. II. KARAR 1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2.... 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 02.02.2022 tarihli ve 2022/... Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesi gereği oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 3.5271 sayılı Kanun'un 309/4. maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 12.05.2026 tarihinde karar verildi.