Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/3931 E. 2026/3554 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2014/701 E., 2022/... K.

Mahkeme kararı davacılar vekili, davalı ..., davalı ..., davalı ... Ulus. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı ... ve beraberindeki çocukları ... ve...'nın yolcu olarak bulundukları davalı ... firmasına ait, davalı ...'in sevkindeki otobüse, davalı ... nın sevkindeki çekicinin arkadan çarpması, otobüsün de park halinde bulunan 41... plakalı araca çarpması sonucu oluşan 20.06.2012 tarihli kazada davacıların destekleri olan ...'nın vefat ettiğini, davacı ...'nın ise malul kaldığını, söz konusu kaza nedeni ile davacıların elem ve ızdırap çektiklerini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ...'nın daimi ve geçici iş göremezlik tazminatı bakımından 3.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken tahsilini, kazada ...nın vefatı nedeni ile davacı ... için 3.000,00 TL destek tazminatı, kendi yaralanması nedeni ile 15.000,00 TL maluliyet tazminatı, davacı baba ... için 3.000,00 TL, davacı kardeş ... için 2.000,00 TL destek tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, ...'nın vefatı nedeni ile ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalı ..., davalı ..., ..., Nakliyat Şirketi, ..., .... müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davacılar vekili 24.05.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile davacı ... için 163.705,93 TL destek tazminatı, ... için 321.009,38 TL destek tazminatının davalılar ..., ..., ...Şirketi, .... Şirketi, ... Sigorta Şirketi, ... Sigorta Şirketi ... Sigorta Şirketinin poliçe limitleri dahilinde müştereken ve müteselsilen tahsilini, davacı ... için 569.135,09 TL iş göremezlik tazminatının davalılar ..., ..., ... Turizm Şirketi, ... Nakliyat Şirketi, ... Sigorta Şirketi, ... Sigorta Şirketi, ... Sigorta Şirketinin poliçe limitleri dahilinde müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davacılar vekili 15.11.2022 tarihli dilekçesi ile davalılar ..., ... ve ... Sigorta Şirketinden maddi ve manevi tazminat taleplerinden vazgeçtiklerini beyan etmiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili ... dilekçesinde; davanın aktif husumet nedeni ile reddini talep ettiklerini, zarardan öncelikle taşıma sigortasının sorumlu olacağını, kazaya karışan 42... plakalı otobüsün yolcu otobüsü olup kendilerine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu, bu nedenle davanın ... Sigortaya ihbarını talep ettiklerini, sigortalıya atfedilen kusur oranını kabul etmediklerini, zira otobüsün arıza nedeni ile zorunlu olarak durakladığını, gerçek zararın belirlenmesi gerektiğini, maluliyet oranının tespitini talep ettiklerini, davacı ...'nin ev hanımı olduğunu ve iş göremezlik tazminatı talep edemeyeceğini, bunun yanında davacının SGK'dan iş göremezlik ödeneği aldığı ve zararı olmadığını, geçici iş göremezlik tazminatının teminat kapsamında olmadığını, ceza mahkemesi kararının bekletici mesele yapılmasını, faiz ve mahkeme masraflarından sorumlu olmadıklarını zira temerrüde düşmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Sey. Tic AŞ vekili ... dilekçesinde; kendilerine husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğu zira olayla ilgileri olmadığını, kusur incelemesi yapılmasını, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, ceza dosyasının beklenmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi vekili ... dilekçesinde; davalıya usule uygun başvuru yapılmadığını, temerrüde düşmediklerini, sigortalı araç sürücüsünün kazada kusuru olmadığını, kusur raporu alınması gerektiğini, olay tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini, davacıların Sosyal Güvenlik Kurumundan ödeme alıp almadığının tespiti gerektiğini, hatır taşıması indirimi talep ettiklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ...-... vekili ... dilekçesinde; talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, vefat edenin davacıların desteği olmadığını, kusur oranını kabul etmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde; davacının, sanki otobüse 41... plakalı aracı ile çarpmış gibi kaza ile illiyet bağı kurarak tazminat talep ettiğini, kaza tespit tutağından kusur oranını kabul etmediklerini, kazanın oluşu ile ilgili kusurları olmadığını, tamircilikten anlamadığı, otobüs sürücüsü ve yolculara yardım etmek istemesi nedeni ile aracını 10 metre uzağa park ettiğini, bunun suç olmaması gerektiğini olayın mağduru olduğunu, kendisinden tazminat istenemeyeceğini savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ...Nakliyat Şirketi vekili ... dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde kusurları olmadığını, olay günü otobüsün sağ şeridi kapattığı, davalının sol şeride kaçmak istediği ancak otobüsün hareketi ile kaçacak yer bulamadığı ve aracının sağ kısmı ile otobüsün sol arka kısmına çarptığını, otobüsün arıza yapmış olmasına rağmen güvenlik önlemi alınmadığı bu nedenle kazanın meydana gelmesinde otobüs sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, manevi tazminat istemlerinin fahiş olduğunu, davanın kasko sigorta poliçesini düzenleyen şirkete ihbarını talep ettiklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... AŞ vekili ... dilekçesinde; öncelikle davacı ...'nın kardeşinin vefatı nedeniyle destek tazminatı isteyemeyeceğini, diğer davacıların destek tazminatı talepleri bakımından ve maluliyet tazminatı açısından ise poliçe limiti ve kusur oranı ile sınırlı sorumlu olduklarını, kaza tarihinden itibaren faiz talebini kabul etmediklerini, davadan önce kendilerine başvuru yapılmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili ... dilekçesinde; kusur ve zararın kanıtlanması gerektiğini, tazminattan bakım ve yetiştirme giderinin tenzilini talep ettiklerini, maluliyet tazminatı açısından usulüne uygun rapor alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından ve tedavi giderinden sorumlu olmadıklarını savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde; kazanın oluşumunda kusuru olmadığını, otobüsün ani manevrası sonucu kazanın meydana geldiğini, kazanın olduğu yerde yol aydınlatması olmadığını, asgari hız limitlerinde seyir halinde olan aracın dahi yol üzerinde park etmiş aracı fark etmesinin güç olduğunu, kendisinin hız limitlerinin altında seyrettiğini, kazaya ilişkin soruşturmanın devam ettiğini, bekletici mesele yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.01.2014 tarihli ve 2013/53 Esas, 2014/25 Karar sayılı kararıyla; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde TTK'da düzenlenen hususlardan doğan davalarda görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun belirtildiği gerekçesi ile davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir. IV. ONAMA VE ONAMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Onama Kararı Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... AŞ vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 08.07.2014 tarihli ve 2014/... Esas, 2014/10947 Karar sayılı ilamıyla kararın onanmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların 20.06.2012 tarihli trafik kazası nedeni ile maddi ve manevi tazminat davası ikame ettikleri, Adli Tıp Kurumundan alınan kusur raporu ile kazaya karışan 42... plakalı otobüs sürücüsünün %25, 78... plakalı araç sürücüsünün %75 kusuru bulunduğu, 41... plakalı araç sürücüsü ve davacıların ise kusursuz olduğu, ... Üniversitesi Tıp Fakültesinden alınan rapor ile davacı ...'nın kaza nedeni ile %28 oranında malul kaldığı, 6 ay iş göremezlik süresi bulunduğu, dosyaya alınan hesap raporlarında 4. ek rapor olan 07.03.2022 tarihli raporun hükme esas alındığı, davacıların müştereken sorumluluk istediği, yasa koyucunun öncelikle taşıma sigortası, sonrasında trafik sigortası ve ihtiyari mali mesuliyet sigortası olmak üzere sıralı sorumluluk esasını kabul ettiği, davacı ... ve ... bakımından öncelikle Karayolu Taşımacılık Sigortasının sorumlu tutulacağı, aşan kısım bakımından ZMS poliçelerini tanzim eden ... sigorta ve Türkiye Sigorta Şirketlerinin sorumlu tutulacağı, kusur durumu, vefat eden...'nın yakınlık derecesi dikkate alınarak manevi tazminata karar verildiği, davacılar vekilinin davalılar ..., ... ve ... Sigorta Şirketi hakkındaki davadan feragat ettikleri bu nedenle bu davalılar bakımından feragat nedeni ile davanın reddine karar verildiği gerekçesi ile davacı ... Yapıcının 569.135,09 TL iş göremezlik tazminatının 225.000,00 TL'sinin davalı ..., kalan 314.135,09 TL'sinin ZMM sigortacıları ... ve ... Şirketi sorumlu olmak ve bu davalılar bakımından dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte, davalılar ...ve Tic. A.Ş., ..., ... Sigorta A.Ş., ... Gıda Uluslararası Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...’dan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’ya verilmesine, davacı ... Yapıcının 321.009,38 TL destek tazminatı talebinin 149.009,34 TL sinden davalı ... kalan bakiyeden 172.000,04 TL destek tazminatının ... sigortacıları ... ve ... Şirketi sorumlu olmak ve bu davalılar bakımından dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte, davalılar ... Organizasyon ve Tic. A.Ş., ..., ... A.Ş., ...Gıda Uluslararası Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...’dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’ya verilmesine, davacı ... Yapıcının 163.705,93 TL destek tazminatı alacağının davalı ... sadece 75.990,06 TL'den sorumlu olmak üzere, sigorta şirketleri bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, diğer davalılar bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Şirketi ... sigortacıları .... ve .... Şirketi bu davalıları bakımından dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte, davalılar ... Organizasyon ve Tic. A.Ş., ..., ... A.Ş., ...Nakliyat ... Gıda Uluslararası Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...’dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’ya verilmesine, davacı ...'nin kendi yaralanması nedeni ile 15.000,00 TL, kızının vefatı nedeni ile 50.000,00 TL, davacı ...'nin kızının vefatı nedeni ile 50.000,00 TL, davacı ... Yapıcının kardeşinin vefatı nedeni ile 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 20.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Tic. A.Ş., ..., ...Nakliyat ... Çelik Gıda Uluslararası Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...’dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davalılardan ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.’ye karşı açılan 6.000,00 TL’lik maddi tazminat davası ile davalılardan ... ve ...’e karşı açılan maddi ve manevi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, davacı ... bakımından destek tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ...Nakliyat Şirketi vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; hükmün 6a/aa,bb ve 6b/aa kısımlarındaki vekalet ücretlerinin hatalı hesaplandığı, faiz türünün hatalı olduğu gerekçesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranlarını kabul etmediklerini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz yöntemine göre yapılmasını, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı ve tedavi giderinden sorumlu olmadıklarını, temerrüde düşmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranını kabul etmediklerini, poliçe limitinin aşıldığını, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, materafık kusur indirimi yapılmasını, başka destek alacaklısı olup olmadığının belirlenmesini Sosyal Güvenlik Kurumu ödemesi olup olmadığının belirlenmesini, temerrüde düşmediklerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı ...Nakliyat Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranını ve maluliyet raporunu kabul etmediklerini, müterafık kusur indirimi yapılmasını, hesap raporunun hatalı olduğunu, tazminatların fahiş olduğunu, lehe vekalet ücreti verilmesi gerektiğini belirterek ile kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS), Karayolu Taşımacılık Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan araçların 20.06.2012 tarihli trafik kazası sonucu malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, meydana gelen ölüm nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davacı vekilinin yasal faiz isteminde bulunmuş olmasına, müşterek ve müteselsilen talepte bulunulmuş olmasına, kesinleşen ceza yargılaması ve alınan raporlar uyarınca otobüs sürücüsü davalı ... Demirin kazada tali, çekici sürücüsünün ise asli kusurlu olduğunun tespit edilmiş olmasına, hesaplamanın usul ve yasaya uygun olmasına, müterafık kusura dair delil olmamasına, kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre maluliyet raporu alınmış olmasına, 11.12.2013 tarihli Sosyal Güvenlik Kurumu yazısına göre davacılara ödeme yapılmadığının tespit edilmiş olduğunun bildirilmiş olmasına göre davalıların tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir. 2. Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; İlk Derece Mahkeme kararında davacılar lehine 03.09.2022 tarihli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 20.11.2021 tarihli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin uygulanarak vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olup bu durum bozmayı gerektirir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3/2 maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı HUMK'un 438/7. madde hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARAR 1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ...Nakliyat Şirketi vekilinin tüm, davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının hüküm fıkrasının (6a/aa) numaralı bendinde yer alan “61.557,22” ibaresinin çıkartılarak yerine “115.915,89” ibaresinin, hüküm fıkrasının (6a/bb) numaralı bendinde yer alan “ 9.250,00” ibaresinin çıkartılarak yerine “10.400,00 TL” ibaresinin, hüküm fıkrasının (6b/aa) numaralı bendinde yer alan "19.502,06” ibaresinin çıkartılarak yerine “25.555,75 TL” ibaresinin, yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ... Sigorta Şirketi, ... Şirketi, ...Nakliyat şirketi'ne yükletilmesine, Dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.