Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/12583 E. 2024/1681 K.

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/1150 Değişik İş, 2022/1149 Karar SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : KIT/2022-2559 DAVACILAR : ... Mirasçıları; 1. ... 2. ... 3.... 4. ... 5. Onur Şahin vekilleri Avukat ... DAVA TARİHİ : 28.07.2017 HÜKÜM/KARAR : Davanın Reddi SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2017/55344

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda; İtiraz Hakem Heyetince verilen ilk kararın Dairece bozulmasının ardından; bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 03.05.2016 günü davacının yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün plakası tespit edilemeyen araç tarafından sıkıştırılması sonucu direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının ağır yaralandığını, %48,2 oranında meslekte kazanma gücü kaybı oluştuğunu, başvuruya rağmen davalı sigortanın ödeme yapmadığını belirterek belirsiz alacak davası olarak açılan davada, fazlaya dair hakları saklı kalarak şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili isteminde bulunmuş, yargılama sırasında ıslah dilekçesiyle talebini 170.972,00TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketine usulüne uygun olarak başvuru yapılmadığını belirterek, başvurunun usulden ve esastan reddi gerektiğini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetince; başvurunun kabulü ile 170.972,00 TL tazminatın 02.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin 21.02.2018 tarih ve 2018/İHK-818 sayılı kararıyla; "... itirazın kısmen kabulü ile uyuşmazlık hakem heyeti kararının kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 141.927,00 TL tazminatın 02/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak başvurana verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş..." davacı yararına da nispi tarifeye göre hesaplanan tam vekalet ücreti ödenmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 17.01.2022 tarih ve 2021/6969 Esas, 2022/420 Karar sayılı ilamıyla; "... Somut olayda; kaza tarihi 03.05.2016 olup uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacıda oluşan maluliyet oranının belirlenmesi gerekirken, Karadeniz Teknik Üniversitesi Adli Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü Tıp Bilimleri Anabilim Dalı Başkanlığı’ndan alınan ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve ekli cetveller kullanılarak maluliyetin tespit edildiğini bildiren bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. İtiraz hakem heyetince davacının kaza tarihi ve sonrasındaki tüm tedavi evrakları eklenerek, davacıya ait dosyada mevcut raporlar da irdelenmek suretiyle, kaza tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde, Adli Tıp Kurumu ve üniversitelerin adli tıp anabilim dalı bölümleri gibi kuruluşlardan rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile bu durumun gözetilmeden karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş, bu durum itiraz hakem heyeti kararının bozulmasını gerekmiştir.... İtiraz Hakem Heyeti'nce davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 üncü maddesi ve AAÜT'nin 17 nci maddesi gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de usul ve yasaya uygun düşmemiştir...." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının yargılama sırasında vefat ettiğini, murisin dosyadaki vekilince, miras ortaklığının tüm mirasçılarının vekaleti temin edilemediğinden başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacının ölmesi sebebi ile Yargıtay'ın bozma kararında gösterildiği şekilde rapor temini hususunda evrak üzerinden inceleme yapılması tarafımızca talep edilmiştir. Hakem heyeti talebimize karşılık tarafımızdan mirasçılık belgesi ve mirasçılara ait vekaletname talep edildiğini, taraflarınca 4 mirasçıdan vekalet alınarak dosyaya sunulduğunu, mirasçılardan Onur Şahin yurt dışında olduğundan kendisinden vekalet alınamadığını, ancak sonradan alındığını ve dosyaya ibraz edildiğini, fakat tahkimce vekaletnamelerin sunulmasını beklemeden, tüm mirasçılardan vekalet alınmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğini, eksikliğin giderilmesi için davacı tarafa süre verilmeksizin verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek; bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30, 114, 115, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı TBK'nın 54 üncü maddesi, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11 inci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90 ıncı ve 97 inci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bilindiği üzere 6100 sayılı HMK'nın "Dava şartları" başlıklı 114 üncü maddesinde; "(1) Dava şartları şunlardır: a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması. b) Yargı yolunun caiz olması. c) Mahkemenin görevli olması. ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması. d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması. e) Dava takip yetkisine sahip olunması. f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması. g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması. ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi. h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması. ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması. i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması. (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.”

"Dava şartlarının incelenmesi" başlıklı 115 inci maddesinde; "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. (3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." hükmü,

Genel ilkeler içinde yer alan "Usul ekonomisi ilkesi başlıklı" 30 uncu maddesinde ise; "(1) Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür." hükmüyle usul ekenomisine önem vermiştir.

Konuyla ilgili yukarıda belirtilen kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde eğer bir dava şartı noksanlığı taraflarca sonradan giderilebilecek ise, bu durumda hakim acele etmemelidir. Somut davada, dosya kapsamından davacı asılın yargılama sırasında vefat ettiği, İtiraz Hakem Heyetince 09.11.2022 tarihli ara kararla vekilinin dosyaya sadece veraset ilamı ibraz ettiği belirtilerek, davacı vekiline "...tüm mirasçıların davaya katılım veya vekaletini sağlaması için 30 günlük süre verilesine.." karar verildiği ancak bu sürenin 6100 sayılı HMK'nun 115/2 nci maddesinde belirtildiği şekilde kesin süre olmadığı gibi sonuçlarının da ihtar edilmediği, kaldı ki davacı vekilince mirasçılardan dördünün vekaletinin verilen sürede tamamlandığı, ancak mirasçılardan Onur Şahin yurt dışında olduğundan vekaletinin ibraz edilemediğinin bildirildiği, bu mirasçının vekaletinin de 19.12.2022 tarihinde alındığı ve dosyaya ibraz edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı asılın vefatının ardından vekiline usulünce kesin süre verilerek gereği yerine getirilmediği takdirde sonuçları açıklanmaksızın, gelinen aşamada mirasçıların tamamının vekaletinin dosyaya eklendiği de gözetildiğinde, verilen sürede vekaletname eksikliğinin giderilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

19.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.