Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/12390 E. 2023/13672 K. – Tazminat

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/1810 E., 2020/284 K. DAVACILAR : ... (Kendi adına asaleten İbrahim Asaf Salih'e velayeten) vekili Avukat ... DAVALILAR : 1. ... vekili Avukat ... 2. ... 3. Allianz Sigorta Anonim Şirketi vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 14.04.2016 HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü (asıl karar), Davalı .... Yönünden Davadan Feragat Nedeniyle Davanın Reddine (ek karar)/ Başvurunun Esastan Reddi İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2016/404 E., 2019/782 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili ve davalı .... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; 14.01.2016 tarihinde davacıların desteği ...’in sevk ve idaresindeki araç ile davalı ... nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi olan, davalı ... adına kayıtlı olan ve davalı ...’ın idaresindeki aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacıların desteğinin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacılardan ... için şimdilik 2.500,00 TL ve için 2.500,00 TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı ... şirketi yönünden sigorta teminat limitleri dahilinde olmak üzere davalılardan müştereken ve mütesilsilen tahsiline, davacılardan ... için 100.000,00 TL, için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 200.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin taleplerini, davalı .... yönünden davacı ... için 205.329,74 TL’ye, davacı için 84.670,26 TL’ye, davalı ... yönünden davacı ... için 414.121,20 TL’ye, davacı için 96.695,91 TL’ye yükseltmiş, davalı ...'e karşı açtıkları davadan vazgeçtiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ceza davasının bekletici mesele yapılmasını, davaya konu aracın müvekkili adına kayıtlı ise de aracın 20.03.2015 - 20.03.2016 tarihleri arasında Kayseri 6.Noterliğinin 22.01.2015 tarih ve 11387 yevmiye nolu araç kira sözleşmesi ile dava dışı Uzman Otomotiv San. ve Tic. Ltd.Şti. isimli şirkete kiraya verildiğini, işbu dava konusu kazanın bu kira dönemi içerisinde meydana geldiğini, müvekkiline ait aracın fiili hakimiyetinin dava dışı şirkette olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalılar ... ve .... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen asıl kararı ile birbirini doğrulayan kaza tespit tutanağı ve Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Daire Başkanlığının raporları ve ceza mahkemesinin kabulü ve rapora karşı itiraz olmaması nazara alınarak meydana gelen kazada tüm kusurun davalı ...'a ait olduğu, davalı araç maliki ...'in Kayseri 6. Noterliğinin 22/04/2015 tarih 11387 yevmiye nolu araç kiralama sözleşmesi ile kazaya karışan aracını Uzman Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'ne kiraladığı, bu sebeple davacı tarafın araç maliki ... yönünden davasını geri aldığı, HMK'nun 123. maddesine göre davanın geri alınması davalı tarafın açık rızasına tabi olup yargılama sırasında davalı ... vekilinin davanın geri alınmasına muvafakat etmiş olmakla, davalı ... yönünden konusu kalmayan dava hakkında ''karar verilmesine yer olmadığına'' karar vermek gerektiği, hükme esas alınan 07.05.2019 tarihli aktüerya bilirkişisi raporu hüküm kurmaya elverişli yasal ve yeterli kabul edilerek, davacı ... için 305.017,20 TL (davalı ... şirketi yönünden 171.715,76 TL), davacı için 88.818,27 TL (davalı ... şirketi yönünden 50.002,09 TL) maddi tazminatın davalılar ...'dan ve sigorta şirketinden tahsiline karar vermek gerektiği, manevi tazminatın tespiti yönünden kusur durumunun en önemli etken olduğu nazara alınarak ölenin kusursuzluğu, davalı ...'ın ise tamamen kusurlu olduğunun dikkate alındığı, kusurun yanı sıra davacıların ve davalı ...'un ekonomik ve sosyal durumları, kazanın meydana geldiği tarih itibarıyla paranın alım gücü, ülkenin ekonomik sosyal gerçekleri, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olamayacağına ilişkin müstekar Yargıtay kararları, ölenin yaşı, davacılar ile yakınlığı, beşeri ve sosyal ilişkileri nazara alındığında davacıların duyduğu acı elem ve kederin bir nebze olsun giderilmesine yönelik olarak manevi tazminat miktarının tespit edildiği, davalı sürücü ...'ın haksız fiil niteliğindeki sorumluluğunun kazadan itibaren başlaması gerektiği, dava tarihi itibariyle sigorta şirketinin temerrüde düştüğü, aracın trafik kaydından kapalı kasa kamyon olduğu, kullanım amacının yük nakli-ticari olduğu anlaşılmakla avanz faize hükmetmek gerektiği, davacı vekili ıslah dilekçesi ile davalı sürücü yönünden ve sigorta şirketi yönünden farklı miktarlarda ıslah talebinde bulunmuş olup, bu farklılığın sebebinin davalı ... yönünden PMF, davalı ... şirketi yönünden ise TRH 2010 yönteminin uygulanması talebinden kaynaklandığı, poliçe genel şartlarının bir bütün olarak meydana gelen zarardan sorumluların tamamına birlikte uygulanması gerektiği, sigorta şirketi yönünden TRH 2010, diğer sorumlular yönünden PMF tablosunun uygulanması ise aynı eylem sebebiyle oluşan zararın sorumlular yönünden farklı miktarlarda çıkmasına yol açacağı, uygulanması gereken TRH 2010 yönteminin tüm sorumlular yönünden bir bütün olarak uygulanması gerektiği, ceza mahkemesi kararının henüz kesinleşmediği, bu mahkemece alınan kusur raporunun, taraflara tebliğ edildiği, herhangi bir itirazda bulunulmadığı, ceza dosyasının kesinleşmesinin beklenmesine gerek görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davalı ... hakkındaki dava geri alınmış olmakla bu davalı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bu davalı hakkında yargılama gideri ve vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... için 25.000,00 TL, davacı için 20.000,00 TL olmak üzere toplam 45.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...’dan tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için 305.017,20 TL (davalı ... şirketinin sorumluluğu 171.715,76 TL olmak üzere ), davacı için 88.818,27 TL (davalı ... şirketinin sorumluluğu 50.002,09 TL olmak üzere) toplam 393.835,47 TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalı ... şirketinin sorumluluğu 221.717,85 TL olmak üzere) olmak üzere davalı ...'dan kaza tarihinden, davalı ... şirketinden dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin 12.10.2023 tarihli ek kararı ile; davalı .... yönünden davadan feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı .... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davanın müvekkili hakkında geri alınması nedeniyle vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığı belirtilmişse de, bu hususun kanuna aykırı olduğunu, müvekkili lehine bilirkişi raporunda belirtilen dava değeri üzerinden nisbi avukatlık ve ücret tarifesi gereği vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı .... vekili istinaf dilekçesinde; yaerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, maddi meselenin takdirinde hata yapıldığını, eksik inceleme yapıldığını, bilirkişi raporunda hesaplanan miktarın fahiş olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından kazaya karışan aracın maliki olması nedeniyle davalı ... hakkında maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, yapılan yargılama sırasında kazaya sebebiyet veren aracın Kayseri 6. Noterliği'nin 22/01/2015 tarih, 11387 yevmiye numarası ile araç kiralama sözleşmesi ile Uzman Otomotiv Sanayi Ticari Limited şirketine kiralandığının yargılama sırasında ortaya çıkmış olması karşısında davacının bu hususu dava açarken bilinme imkanı bulunmadığı ve davalının ... hakkında araç maliki sıfatıyla dava açıp yargılama sırasında aracın kiralandığını öğrenmesi üzerine davalıya husumet düşmediğinden dolayı davasını geri aldığı, bu nedenle davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve yasaya uygun olduğu, sigortalı aracın uzun süreli kiralama sözleşmesi ile Uzman Otomotiv Sanayi Ticari Limited şirketine kiralandığı, bu kişinin işleten sıfatına haiz olduğu, bu nedenle işleten sıfatının değişmesi nedeniyle sorumlu bulunmadığı yönündeki iddialarının yerinde bulunmadığı, davaya konu aracın davalı ... şirketi tarafından ZMMS ile olay tarihine kapsayacak şekilde sigortalanmış olmasından dolayı 3. kişilere karşı sorumlu olduğu, bu iddialarını akdin tarafı olan sigortalısına karşı ileri sürebileceği, davalı ... şirketinin bilirkişi raporuna karşı ve faize yapmış olduğu itirazların da yerinde bulunmadığı, mahkemece karara dayanak yapılan kusur ve aktüerya bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, davacının ıslah dilekçesindeki müvekkili hakkındaki beyanının davayı geri alma olmadığını, söz konusu beyanın davacının kayıtsız ve şartsız alacağından müvekkili açısından feragat içermekte olduğunu, davadan feragate ilişkin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100 sayılı Kanun) hükümlerinin uygulanması gerektiğini, müvekkili lehine bilirkişi raporunda belirtilen dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, maliki ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı (ZMSS) olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'e yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.