Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/11487 E. 2024/11922 K.

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/659 E., 2023/980 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü/ İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi İLK DERECE MAHKEMESİ : Edirne 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/27 E., 2022/897 K. Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekili, davalılar ..., ... ile ... vekili, davalı ... vekili ve davalı asiller ... ve ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili, davalılar ..., ... ile ... vekili, davalı ... vekili ve davalı asiller ... ve ... tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı ... vekili ve davalı asiller ... ve ... tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 26.11.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir. Belli edilen gün ve saatte davalı ... vekili Av. ..., ... vekili Av. ... ve davalılar ... ve diğerleri vekili Av. ... ile davalı asiller ... ve ... geldiler. Davalı asil ve vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 02.12.2024 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların tamamının ... mirasçıları olduğunu, davalılar ...'in kardeş ...'in ise anneleri olduğunu, ...'nın davalılar ...'ten 630.798,60 TL'lik alacağının tahsili için Edirne 1. İcra Müdürlüğünün 2008/6638 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını, takibin kesinleşmesi üzerine dosya borçluları ...'e ait bir takım menkul ve gayrımenkullerin satıldığını, borçluların başkaca bir malvarlıkları olmadığından takibin büyük oranda semeresiz kaldığını, icra takibi devam ederken davalılar ...'in babaları ...'ün 08.09.2010 tarihinde vefat ettiğini, aynı gün alacaklı vekilince İcra Müdürlüğüne başvuru yapılarak miras bırakan ... adına kayıtlı taşınmazların haczinin istendiğini, bu sırada birçok kişi ve kuruma borcu olan davalılar ...'in alacaklarından mal kaçırmak amacıyla 19.10.2010 tarihinde Edirne Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak 2010/729 E.- 806 K. Sayılı dosyası üzerinden babalarından kalan mirası reddettiklerini, bunun üzerine alacaklı ...'nın TMK'nın 617. maddesi gereği reddi mirasın iptali davası açtığını, davalıların babalarından kalan malvarlığını alacaklılardan kaçırmak için başka çareler aramaya başladıklarını ve bu kapsamda ortaya bir sözlü vasiyetname çıkardıklarını, buna göre Edirne 1. Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak 2011/121 E. 186 K. sayılı dosyaya bu sözlü vasiyetnameyi sunduklarını, bu dosyadaki sözde tanıkların mahkemeye başvuru tarihinin mirasın reddinin iptaline ilişkin davalarının açılmasından sonra 09.02.2011 tarihinde olduğunu, beş aydan sonra ortaya çıkarılan bu sözde vasiyetnamenin hukuki bir geçerliliğinin olmadığının açık olduğunu, davalıların amacının alacaklılardan mal kaçırmak olduğu için mahkeme huzurunda okunan ve kendilerini mirastan mahrum eden bu vasiyetnameyi ... ve ...'ün derhal kabul ettiklerini beyan ettiklerini, ardından vasiyetnamenin tenfizi kararı alarak bu karar ile muris ...'den kalan taşınmazların tamamını 30.12.2011 tarihinde ... adına tescil ettirdiklerini belirterek, davalı ... lehine yapılmış bulunan vasiyetnamenin geçersizliğinin tespiti ile Edirne 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/186 esas sayılı vasiyetnamenin tenfizi kararının iptaline, Edirne ili, ... Köyü, 109 ada 4 parsel, 125 ada 93 parsel, 126 ada 22 parsel, Edirne ili, ... Mahallesi, 1350 ada 23 parsel, Edirne ili, ... mah. 1978 ada, 3 parsel B Blok, 5 nolu bağımsız bölüm, Edirne ili, ... Mah. 2038 ada, 1 parsel A Blok, 19 nolu bağımsız bölüm olan yerlerde müvekkilerinin alacağının tahsilini önlemek amacıyla ve kötüniyetle yapılan tüm tasarruf işlemlerinin iptali ile söz konusu taşınmazlar üzerinde davalılar ...'in miras hissesi oranında taraflarına cebri icra yapabilme yetkisi tanınmasına, Edirne ili, ... Köyü 804 parsel sayılı yer üçüncü şahıslara devredildiğinden İİK'nın 283/2 nci maddesi gereği bedelinin davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; muris eşi ...'ün mirasının tüm borç ve alacağı ile birlikte tarafına intikal ettiğini, tarafınca muris eşine ait banka ve kooperatif borçlarının tüm zorluklara rağmen ödendiğini, bu borçlar ödenene kadar eşinin tüm malvarlığı üzerinde ipotek, haciz gibi kısıtlayıcı kayıtların olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Davalılar ... ve ... cevap dilekçesinde; miras bırakanlarının tasarruflarının iptali için taraflarına karşı dava açılmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. Dahili Davalı ... cevap dilekçesinde; tapu kayıtlarına güvenerek taşınmazları aldığını, Edirne 2. İcra Müdürlüğünün 2011/170 esas sayılı dosyasından haciz olduğunu, bu nedenle ödemenin bir kısmının haciz alacaklısına yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir. Dahili Davalı ... cevap dilekçesinde; taşınmazları tapu kayıtlarında satışa engel bir durum olmadığından satın aldığını, taşınmazlar üzerinde haciz bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin, davaya konu Edirne İli, Merkez İlçesi, ... Köyü, Hıdırlarağadüzlüğü Mevkii 109 ada, 4 parselde bulunan tarla niteliğindeki gayrimenkulü ...'den 210.000,00 TL karşılığında satış vaadi sözleşmesi ile satın aldığını belirterek davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılar ... ve ...'ün babalarının ölümünden önce haklarında başlatılan icra takibinden kurtulmak için murisin mirasını reddettikleri, haklarında mirasın reddinin iptali davası açıldıktan sonra sözlü vasiyetname ortaya çıkarıldığı ve akabinde açılan vasiyetnamenin tenfizi davasının borçlular tarafından kabul edildiği, davalıların amacının alacaklılarını zarara sokmak, mal kaçırmak olduğu, taşınmazların iş bu davanın açılma tarihi olan 15.04.2016 tarihinden kısa bir süre içerisinde ve üzerinde davalıdır şerhi ve haciz şerhlerinin bulunmasına rağmen davalı ..., ... ve ...'a 18.05.2016 tarihinde yani aynı tarihte devredildiği, devir bedelleri ile gerçek bedeller arasında fark bulunduğu, yargılama aşamasında dinlenen tanık beyanlarında ... ile davalı ... ve ...'in aynı köyde oturup, kardeş torunları olduğu, aynı şekilde ...'ın da davalılar ... ile aynı köyden oldukları, İİK'nın 280/1 inci maddesi uyarınca iş bu davalılar yönünden davalılar..., ... ve ...'ün amacının ... ve ...'ün alacaklılarından mal kaçırma kastı ile işlem yapıldığını bilebilecek durumda oldukları, yine ...'un kendisine devir tarihinden çok kısa bir zaman sonra taşınmazlarını annesine devrettiği, aynı şekilde ...'un da yapılan muvazaalı devirlerden sorumlu tutulması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalılar ..., ... ile ... vekili, davalı ... vekili ve davalı asiller ... ve ... istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin ve dosyaya dahil olan dahili davalıların taraf sıfatının olmadığını, daha öncesinde icra dosyası alacaklısı davacı tarafından vasiyetnamenin tenfizi dosyasına asli müdahalede bulunup yargılamaya katılması mümkün iken yapılmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, muris ...'ün sözlü vasiyetnamesi ile ilgili ... tarafından vasiyetnamenin tenfizi davası açıldığını ve mahkemece sözlü vasiyetnamenin tenfizi ile muris ...'e ait taşınmazların ... adına tesciline karar verildiğini, kesinleşmiş bir mahkeme kararının tüm sonuçlarına tüm hukuk dünyasının katlanması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalılar ..., ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilleri ..., ... ve ... ile ... arasında yapılan hukuki işlemlerin iptaline gidilmesinin açıkça haksız ve hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki ...'ün dosya borçlusu olmayıp dosya borçlusu gibi kabul edilmesinin hatalı olduğunu, mahkemece davanın kabulüne karar verilerek müvekkilleri tarafından satın alınan tasarrufların iptaline gidilmesinin açık yasa hükmü ve Yargıtay yerleşik uygulamasına aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin gayrimenkulü satın aldığı ...'ün davacıların icra dosyasında her hangi bir borçlu sıfatına haiz olmadığını, müvekkili ile ... arasında vuku bulan satışın alacaklıdan mal kaçırması olarak değerlendirilemeyeceğini, müvekkilinin iyi niyetli 3.kişi olduğunu, taşınmazın şerh ve beyanlar kısmında hiç bir davalıdır şerhi bulunmadığını, ilk derece mahkemesince verilen bir kararın başka bir ilk derece mahkemesince kaldırılmasının veya yerindelik incelemesi yapılmasının mümkün olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı asiller ... ve ... istinaf dilekçesinde; tüm taşınmazların Edirne 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/186 Esas ve 2011/249 Kararı ile vasiyetnamenin tenfiz işleminden ...'e geçtiğini, ... ve ...' e kalan bir mal söz konusu olmadığını, olmayan bir malın üçüncü kişilere devri söz konusu olamayacağından kendileri aleyhine tasarrufun iptali davası açılmasının mümkün olmadığını, hak düşürücü sürelerin geçtiğini, mahkemenin verdiği kararın tamamen hukuksuz ve uygulanamayacak karar olduğunu, söz konusu taşınmazların Edirne 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/186 Esas ve 2011/249 Kararı sayılı vasiyetnamenin tenfiz işlemi ile ...'e tam hisse olarak geçtiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tasarrufların tarafı olan davalı-borçluların annesi olan diğer davalı ... ile taşınmazların devredildiği dördüncü kişilerin de davada taraf sıfatı bulunduğu, maddi olayları açıklamak üzere vakıa olarak anlatımlarında geçen sözlü vasiyetmanenin geçersizliği ve tenfizin iptaline yönelik taleplerin asıl davada danışıklı işlemleri belirtmeye yönelik olduğu gerekçesiyle davalı ... vekili, davalılar ..., ... ile ... vekili, davalı ... vekili ve davalı asiller ... ve ...'ün istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalılar ..., ... ile ... vekili, davalı ... vekili ve davalı asiller ... ve ... temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. Davalılar ..., ... ile ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. Davalı asiller ... ve ... temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı davalılar ..., ... ile ... vekili, davalı ... vekilinin tüm, davalı asiller ... ve ...'ün ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Bu davanın ön koşulu ise, borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK'nın 277.md) bulunmasıdır. Ön koşulun bulunması halinde İİK'nın 278, 279. ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. İİK.'nun 282 nci maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir. Somut olayda, dava konusu taşınmazlardan Edirne İli, Merkez İlçesi, ... Köyü, 804 parsel sayılı taşınmazın üzerindeki ipotek borcu nedeniyle yapılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi sonrasında İstanbul 10. İcra Müdürlüğü'nün 2009/100006 E. sayılı dosyasından yapılan ihale sonucu 12.11.2014 tarihinde satıldığı belirtilmiş olup, mahkemece bu hususta araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu tür davalarda dava konusu mal borçlunun borcu nedeniyle davalı üçüncü kişinin elinden çıkmış ise üçüncü kişi cebri icra sonucu yapılan satıştan elinde artı bir para kalır ise o miktar ile sorumlu olur. Somut olayda borçlunun borcu nedeniyle yapılan satış sonucu üçüncü kişi konumundaki davalı ...'ün mamelekinde kalan bir para olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. Bu durumda; öncelikle Mahkemece; ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan icra takip dosyası ve ihale dosyasının getirtilerek bu icra dosyasındaki alacaklının alacak miktarının tespiti ile ihale sonucu davalı 3.kişi ...'e kalan bir bedel olup olmadığı, kalan bedel varsa bunun İİK'nın 283/2 nci madde gereğince davacının takip konusu alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, ihale bedelinden kalan para yok ise davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm tesisi isabetli görülmemiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalılar ..., ... ile ... vekili, davalı ... vekilinin tüm, davalı asiller ... ve ...'ün ve ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekili ve davalı asiller ... ve ...'ün temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 32.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalı ...'e verilmesine, Duruşmada vekille temsil olunmayan davalılar ... ve ... yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Aşağıda yazılı temyiz harcının davalılar ..., ..., ... ve ...'a yükletilmesine, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalılar ..., ... ve ...'e iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.