Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/15293 E. 2023/7309 K. – Maddi Tazminat

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/469 E., 2022/1335 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulüne/ Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne İLK DERECE MAHKEMESİ : Mengen Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/44 E., 2021/100 K. BİRLEŞEN DAVA : Mahkemenin 2019/7 Esas sayılı dosyası Taraflar arasındaki maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı Davalı ... ile Davalı Simge Yol- İnşaat Tah. Haf. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1.Davacı vekili dava dilekçesinde; 08.07.2013 tarihinde davalının sevk ve idaresindeki kamyonun davacının kullandığı araç ile çarpışmasına bağlı kaza nedeniyle davacının bakıma muhtaç hale geldiğini, davacıya ağır engelli raporu verildiğini, kaza sonucu davacının aracının da hurdaya çıktığını, aracın fiyatının 8.424,00 TL olduğunu, aracın kazadan 4 ay önce alındığını, kamyonun trafik sigortasının bulunmadığını fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydı ile 18.424,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsilini talep etmiş 26.09.2017 tarihli ıslah dilekçesinde maddi tazminat talebini 312.194,09 TL'ye ıslah etmiştir. 2. Davacı vekili birleşen davanın dilekçesinde; davacının 08.07.2013 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle % 100 malul kaldığını, yatağa bağımlı ve sürekli bakıma ihtiyacı olduğunu, pat pat diye tabir edilen araç ile davalının sevk ve idaresindeki kamyonun çarpışması sonucu ağır yaralandığını, yatalak olduğunu ve hiçbir işini göremez olduğunu, asıl davada Güvence Hesabını davaya dahil ettiklerini ancak usule uygun olmadığından birleşen davayı açtıklarını belirterek birleştirme talep etmişlerdir. II. CEVAP 1.Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının kullanmış olduğu aracın tarım aracı olduğunu, karayoluna çıkmasının yasak olduğunu, davacının araç ile aniden yola çıktığını, davalının ise aracı gördüğü esnada vasıtasını yolun sağına çekip durduğunu, davacının kamyona çarparak çarpışma şiddetiyle yuvarlandığını, tamamen kusurlu olduğunu, davalının ise bir kusurunun bulunmadığını, bilhassa manevi tazimatın olay sebebi ile zenginleşme amacı taşıdığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. 2.Asıl davada dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen taraflar dava açıldıktan sonra ek bir dilekçeyle davaya dahil edilemeyeceği gibi mecburi dava arkadaşlığı dışında ıslah yolu ile dahi taraf değiştirilemeyeceğini, ihbar olunan kimseler davada davalı sıfatını kazanamayacağı gibi bu kişiler aleyhine hüküm kurulamayacağını, gerekçeli ve detaylı savunma haklarının saklı kalmak kaydı ile mahkememizde derdest olan davaya davacının ek bir dilekçesi ile dahil edilmelerinin davada taraf olarak yer almaların ve haklarında hüküm kurulmasının hukuken geçerli ve mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı, dinlenen tanık beyanları, celp edilen belgeler ve alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; alınan bilirkişi raporlarının denetlemeye müsait ve kanaat verici bulunmuş olup davacının meydana gelen kazada % 80 kusurlu olduğu, davalı ...'ın % 20 oranında kusurlu olduğu, alınan bilirkişi raporu ile davacı ...'ın % 100 oranında malul kaldığı ve 171.481,80 TL bakiye maddi zararının olduğu, araç bedelinin 8.424,00 TL olduğu ve bu bedele karşı bir itiraz olmadığı da dikkate alınarak kusur oranına göre paylaşım yapılarak 1.684,80 TL maddi zararın hesaplandığı ve TBK.m.57 gereği olarak bedensel bütünlüğün zarar görmesi durumunda uygun bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğinden davacı ve davalı tarafların kusur oranları ve ortaya çıkan zarar da göz önüne alınarak 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği gerekçesi ile; davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 171.481,80 TL'nin olay tarihi olan 08.07.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, araçta meydana gelen zarar için talep edilen maddi zararın kısmen kabulü ile 1.684,80 TL'nin 08.07.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın 08.07.2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı istinaf dilekçesinde; davalıların haksız ve hukuka aykırı olarak istinaf yoluna başvurduklarını, mahkemece reddedilen tazminat miktarları yönünden davalılar vekillerine vekalet ücreti takdir edildiğini, hesap edilen tüm vekalet ücretlerinin yanlış hesaplandığını, ayrıca mahkemece hükmolunan manevi tazminat miktarının düşük olduğunu iddia ederek ilk derece mahkemesi kararının talepleri doğrultusunda kaldırılarak 100.000,00 TL manevi tazminata olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber karar verilmesini talep etmiştir. 2.Birleşen davada davalı ... istinaf dilekçesinde; başvuru şartının yerine getirilmeksizin açılan davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kurum tarafından davacıya maluliyeti sebebiyle uğramış olduğu zarara ilişkin olarak 07.02.2014 tarihinde ödeme yapıldığını, 2 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmış olan davanın reddi gerektiğini, ödemenin yasal faizinin bilirkişi raporunda mahsup edilmemesi ve söz konusu hatalı değerlendirme ile hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, HMK gereğince ıslahın yalnızca bir kez yapılabileceğini ve ıslah tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacı tarafın 09.06.2021 tarihli dilekçesi ile ikince kez ıslah talebinde bulunduğunu, artırılan maddi tazminat istemi yönünden ıslah taleplerini kabul etmediklerini beyan etmelerine rağmen mahkemece beyanlarının dikkate alınmayarak ıslah talebinin kabul edildiğini, yine ıslah edilen tutar yönünden faiz talep edilmemesine rağmen mahkemece faize hükmedilmesinin kabul edilemez olduğunu, dosyaya sunulan maluliyet raporlarındaki maluliyet oranları arasında fahiş fark bulunduğunu, raporlar arasında çelişki giderilmeksizin hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılmadığını, davacı tarafça fiilen bakıcı tutulduğu ispatlanamadığından bakıcı ücretinin brüt ücret üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3. Davalı Simge Yol-İnş. Tah. Haf. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde talep edilmemesine rağmen bakıcı gideri ile ilgili tazminat hesap edilmesinin hatalı olduğunu, hesaplanan hesap bilirkişi raporunda davacıya, ... tarafından yapılan 07.02.2014 tarihli 45.624,00 TL ödemenin yasal faizinin mahsup edilmemesinin hatalı olduğunu, maddi tazminat yönünden eksik vekalet ücretine hükmedildiğini, dosyadaki çelişkili maluliyet oranı raporları ve kusur oranı raporlarına karşı itirazlarının dikkate alınmadığını, ıslah tarihi itibariyle talep olunan alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını savunarak usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 4. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde talep edilmemesine rağmen bakıcı gideri ile ilgili olarak tazminat hesap edilerek müvekkil aleyhine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, davacıya ... tarafından 07.02.2014 tarihli 45.624,00 TL ödemenin yasal faizinin mahsup edilmemesinin hatalı olduğunu, vekalet ücretleri yönünden hatalı hesaplama yapıldığını, dosyadaki çelişkili maluliyet oranı raporları ve kusur oranı raporlarına karşı itirazlarının dikkate alınmadığını, ıslah tarihi itibariyle talep olunan alacak kalemleri zamanaşımına uğradığını beyan ederek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaldırma kararına uygun olarak mahkemece, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 31 inci maddesi gereğince davacı tarafa maddi tazminat kalemleri bakımından açıklama yapmak üzere verildiği, davacı vekilinin sunduğu 09.06.2021 tarihli dilekçede bakıcı giderinin de talep edildiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla talepten fazlasına karar verilmesinin söz konusu olmadığı, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 24.05.2019 tarih, 2017/8 E - 2019/3 K Sayıyla İBK uyarınca dava dilekçesinde istenmiş olması şartıyla ıslah dilekçesinde arttırılan miktar bakımından ayrıca faiz talep edilmese dahi faize hükmedilmesi gerektiği ve YİBK’nın usuli kazanılmış hakkın istisnası olduğu, bakıcı giderinden davalının sorumlu olduğu ve brüt asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmış olmasının doğru bulunduğundan taraf vekillerinin bu hususlara ilişkin istinaf sebebinin yerinde görülmediği ancak ... aleyhine birleşen davanın açılış tarihi (14.01.2019), güvence hesabının ödeme yaptığı tarihten (01.02.2014) sonra olduğundan işlemiş yasal faizin birleşen dava bakımından tazminat miktarından düşülmesi gerektiği, ayrıca İlk Derece Mahkemesince harç ve vekalet ücretleri hususlarında hata edildiği anlaşıldığından bu yönlere değinen taraf vekillerinin istinaf sebeplerinin haklı görüldüğü, İlk Derece Mahkemesinin kararında tespit edilen ve yukarıda belirtilen hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, taraf vekillerinin istinaf istemlerinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek, yeniden esas hakkında hüküm kurulduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) nci alt bendi uyarınca kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle, asıl dava yönünden davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile (Birleşen dava açısından tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile) 171.481,80 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve davalı Simge Yol-İnş. Tah. Haf. ve Nak. Tic. Ltd. Şti.'den müteselsilen ve müştereken tahsili ile davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının araç hasar bedeline ilişkin talebin kısmen kabulü ile 1.684,80 TL'nin davalı ... ve davalı Simge Yol-İnş. Tah. Haf. ve Nak. Tic. Ltd. Şti.'den müteselsilen ve müştereken tahsiline ve bu miktara olay tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı tarafın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL'nin davalı ... ve Simge Yol-İnş. Tah. Haf. ve Nak. Tic. Ltd. Şti.'den müteselsilen ve müştereken tahsiline ve bu miktara olay tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, dahili davalı ... hakkındaki davanın reddine, birleşen dava yönünden; davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile (Asıl dava açısından tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile) 105.585,74 TL'nin temerrüt tarihi olan 31.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Hesabından alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı ... Hesabına yönelik manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ile davalı Simge Yol- İnşaat Tah. Haf. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalılar ... ve Simge Yol-İnşaat Tah. Haf. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. vekilleri istinaf dilekçelerinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; asıl ve birleşen davada Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınmayan kamyonun karıştığı 08.07.2013 tarihinde trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı sürekli iş göremezlik ve sürekli bakıcı gideri, hasar bedeli ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89, 90 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi, ... Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ... vekili ile davalı şirket vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 05.10.2022 tarihinde taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmuştur. Kararın ortak hükümler bölümünde kabul ve reddedilen miktarlar üzerinden vekalet ücreti takdir edilmişse de 03.09.2022 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre karar verilmemesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple; 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekili ile davalı şirket vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekili ile davalı şirket vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı ... ve Simge Yol-İnş. Tah. Haf. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 31.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.