Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/14796 E. 2023/14126 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/393 E., 2022/254 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulüne Taraflar arasında görülen maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı vekili ve davalılar ... ve... Otomotiv San. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 09.11.2012 tarihinde davacının sevk ve idaresindek araç ile davalıların sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazasında davacının bir bacağını kaybettiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurlu olduğunu ve manevi zarara uğradığını beyanla 150.000,00 TL manevi tazminat ile şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 211.288,52 TL'ye artırmıştır. II. CEVAP Davalılar ... ve... Otomotiv San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kusura itiraz ederek talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde poliçe hükümlerini tekrarla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 27.03.2015 tarihli ve 2012/388 Esas, 2015/138 Karar sayılı kararıyla; tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, iş gücü kaybı ile iş ve güçten kalma tazminatı olan 194.624,14 TL nin davalı ... yönünden dava tarihinden, diğer davalılar ...ve... otomotiv yönünden kaza tarihi olan 09.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... yönünden kaza tarihi itibariyle geçerli olan poliçe limitleri dahilinde kalmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kusur durumları, davacının yaşı ve maluliyet oranı ile hakkaniyet ilkesi nazara alınarak kaza tarihi olan 09.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ...ve... Otomotivden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Hukuk Dairesinin 17.12.2020 tarihli ve 2020/3407 Esas, 2020/8699 Karar sayılı ilamında; davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, "Mahkemece 18.09.2013 tarihli duruşmada TBK 76/1'e göre 15.000,00 TL geçici ödemeye karar verilmiş, yapılan icra takibi üzerine 05.11.2013 tarihinde ferileriyle birlikte davalı ... tarafından ödenmiş, dosyaya tahsilat makbuzu ibraz edilmiştir. Mahkemece; hesaplanan tazminattan 15.000,00 TL geçici ödeme ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizi ile birlikte düşülerek karar verilmesi isabetli olmamıştır. Dava açıldıktan sonra yargılama devam ederken yapılan ödeme tutarının yasal faiz eklenmeksizin hesaplanan tazminattan indirilmesi gerekir. Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli ve tarafların kusur durumu da gözönünde tutularak, 818 sayılı BK'nın 47. maddesindeki (6098 sayılı B.K.’nın 56. maddesi) özel haller dikkate alınarak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nın 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Belirtilen hususlar dikkate alındığında, olayın meydana geliş şekli dikkate alındığında davacı için takdir olunan manevi tazminatın miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun şekilde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamına uyularak davacının davasının kısmen kabulü ile bozma ilamı doğrultusunda yasal faiz mahsup edilmeden maddi tazminata hükmedildiği, manevi tazminatın davacının sürekli malul kalması, paranın alım gücü ve hakkaniyet ilkesi uyarınca takdir edildiği gerekçesiyle; iş gücü kaybı ile iş ve güçten kalma tazminatı olan 196.288,52 TL'nin davalı ... yönünden dava tarihinden, diğer davalılar ...ve... Otomotiv yönünden kaza tarihi olan 09.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... yönünden kaza tarihi itibariyle geçerli olan poliçe limitleri dahilinde kalmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tarafların sosyal ekonomik durumları, kusur durumları, davacının yaşı ve maluliyet oranı ile hakkaniyet ilkesi nazara alınarak kaza tarihi olan 09.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 40.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ...ve... Otomotivden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar ... ve... Otomotiv San. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminatın davacının yaralanmasına göre az olduğunu, reddedilen kısım olmamasına rağmen aleyhe vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, geçici ödeme nedeniyle davacı taraf yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, adli tıp raporlarının çelişkili olduğunu belirterek mahkemece verilen kararın bozulmasını istemiştir. Davalılar ... ve... Otomotiv San. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada kusursuz olduğunu, manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek Mahkemece verilen kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe: 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu diğer davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ıncı maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeler ile bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre, davalılar ... ve... Otomotiv San. Ltd. Şti. vekilinin tüm ve davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56 ncı maddesi hükmüne göre hâkimin özel hâlleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hâl ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Davaya konu olayda; davacının yaralanma derecesi, olayda bir bacağını kaybetmesi ve kusurunun olmaması ile yukarıda açıklanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, adı geçen davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarı azdır. Daha üst düzeyde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar ... ve... Otomotiv San. Ltd. Şti. vekilinin tüm ve davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılardan ... ve... Otomotiv San. Ltd. Şti.'ye yükletilmesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 26.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.