Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/711 E. 2024/713 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/711 Esas - 2024/713 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/711 Esas KARAR NO : 2024/713 HAKİM : ....... KATİP : ....... DAVACI : 1- ....... 2- ....... VEKİLLERİ : Av. ....... Av. ....... Av. ....... Av. ....... DAVALI : 1- ....... VEKİLİ : Av. ....... DAVALI : 2- ....... VEKİLLERİ : Av. ....... Av. ....... Av. ....... Av. ....... Av. ....... Av. ....... Av. ....... DAVALI : 3- ....... DAVA İHBAR OLUNAN : ....... VEKİLİ : Av. ....... DAVA : Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 11/12/2018 KARAR TARİHİ : 16/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 07/04/2017 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile müvekkillerinden ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarparak meydana gelen trafik kazasında müvekkili ... 'in ciddi şekilde yaralandığını, ....... esasında ceza yargılamasının yapıldığını, davalı sigortaya başvuruya rağmen yanıt alınamadığını, bu nedenle işbu maddi ve manevi tazminat davasının açıldığını bildirerek müvekkili ... bakımından geçici iş gücü kaybı için 250,00TL, sürekli iş gücü kaybı için 250,00 TL olmak üzere 500,00 TL maddi tazminatın ve manevi tazminat yönünden müvekkili ... için yaşanan kemik kırıkları ve ağır derecede yaralanma için 25.000,00 TL manevi tazminatın ve yine eşi davacı ....... için yaşanan üzüntü ve sıkıntılardan kaynaklı 5.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalılardan ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline usulün uygun tazminat için bir başvuru yapılmadığını, bu nedenle davanın usul yönünden reddi gerektiğini, ... plakalı aracın müvekkili şirkete 28/09/2016-2017 döneminde ZMMS ile 330.000,00 TL limit olmak üzere sigortalı bulunduğunu, bulvar üzerine park yapan taksiye çarpmamak için ani manevra yaparak zorunlu direksiyon hakimiyetinin kaybedildiğini, bu nedenle sigortalı aracın bir kusurunun bulunmadığını, bu konudaki ceza dava dosyasının getirtilerek trafik ihtisas dairesinden kusur raporu alınmasını, davacının müterafik kusurunun araştırılmasını ve indirim yapılmasını ayrıca rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesinin, geçici iş göremezlik zararının müvekkilince karşılanmayacağını, sürekli iş göremezlik yönünden ise özürlülük ölçütüne göre rapor temini, asgari ücretin hesaba esas alınmasını ve dava tarihinden itibaren en fazla yasal faize hükmedilmesini istemiştir. Davalılardan ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın işleteni olmakla birlikte uzun dönem araç kiralama faaliyeti çerçevesinde aracın ... .... Ltd. Şti tarafından uzun süreli kiralandığını ve aracın 21/09/2016- 21/03/2018 tarihleri arasında kiralanmış olduğunu bu nedenle araç maliki olarak kazadan sorumluluklarının ortadan kalktığını, bu nedenle haklarındaki davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini, kusur bakımından ticari taksi asli kusurlu olarak belirlendiğini açıklayarak davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir. Davalılardan ...'ın, usulüne uygun yapılan tebligata rağmen yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür. Dava ihbar olunan beyan dilekçesinde özetle; davaya konu aracın kiralık olduğunu, kiralık aracı kullanan şoförün de davada taraf olduğunu, davanın ihbarında .... ... A.Ş.'nin hukuki yararının olmadığını, davayı kabul etmediklerini beyan etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce öncelikle yapılan yargılama sonrasında tesis edilen 01/10/2019 tarih ve ....... sayılı karar ile "...1-Davacı ...'in davalılardan ... Sigortaya karşı davasının feragat nedeniyle reddine, 2-Davacı ... 'in diğer davalılara karşı açtığı maddi tazminat davasının müşterek ve müteselsil sorumluluk ilkeleri gereğince davalı ... tarafından maddi tazminat talepleri karşılanmakla bu davalılar hakkında konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 3-Davacılardan ... için 20.000,00-TL ve davacı ... için 4.000,00-TL manevi tazminatın 07/04/2017 olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Kira. ve Tic. A.Ş ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazla taleplerin reddine..." dair karara karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ........'nin 22/09/2022 tarih ve ....... sayılı ilamı ile özetle; "...Davacı ...'in yaralanmasına ilişkin olarak yerel Mahkemece maluliyet raporu alınmamış, kazaya ilişkin olarak yürütülen ....... soruşturmasında, adli tıp uzmanı doktor bilirkişiden alınan rapora dayalı olarak karar verilmiştir. ... kaza nedeni ile davacı ...'in gördüğü tüm sağlık hizmetlerine ilişkin kayıtların ilgili birimlerden getirtildikten sonra ....... veya ....... bölümleri gibi kuruluşlardan rapor alınarak, sonucuna göre -taraflar için mali ve sosyal durum araştırması da yaptıktan sonra- her iki davacının manevi tazminat istemleri konusunda bir karar verilmesi gerekir ... İtirazların incelenmesi ve yargısal denetimin yapılabilmesi bakımından, karara dayanak yapılan ....... esas sayılı dosyasının dosya içerisine alınmadan karar verilmiş olması da usulüne uygun görülmemiştir. ... Somut olayda kazaya karışan ... plakalı aracın ruhsat sahibinin davalı ... Kira ve Tic. AŞ olmakla birlikte, aracın uzun süreli kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... Hizm. Medical Tur. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'ne kiralandığı iddia edilmektedir. Davalı ... Kira ve Tic. AŞ'nin bu konudaki iddialarını ispata yarar şekilde tüm delillerini sunması sağlandıktan sonra, kazaya karışan aracın uzun süreli olarak kiralanıp kiralanmadığı, dolayısıyla araç işletenin kim olduğu konusunda değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile bu yöndeki itirazın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. ... davalı ... Kira ve Tic. AŞ'nin davanın dava dışı ... Hizm. Medical Tur. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ihbarı yönünde talebi bulunmakta olup, masrafı bu davalı tarafından karşılanmak üzere, ihbar talebinin yerine getirilmemesi de hatalı olmuştur. ..." gerekçesiyle kaldırılması üzerine dosyanın yeniden ele alınması gerekmiştir. Kaldırma ilamı gereğince yürütülen ek tahkikat kapsamında öncelikle taraflar yönünden sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırılmış, davalı ... ... A.Ş.'nin ihbar talebi kapsamında davanın dava dışı ... ... Ltd. Şti.'ye ihbarı sağlanmış, aynı davalının uzun süreli kiralama iddiası kapsamında delilleri toplanmış, davacıya ait tedavi evrakları getirtilerek maluliyet raporu alınmış, kusur incelemesi yaptırılmıştır. ....... tarafından düzenlenen 19/03/2024 tarihli kusur raporunda özetle; "...Davalı Sürücü ...'ın, sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahalde gündüz vakti bölünmüş yolu takiben seyri sırasında geldiği olay mahallinde sağ şeritten sola manevra yapan plakası ve sürücüsü belli olmayan sarı renkli ticari taksiye çarpmamak için aniden sola manevra yaptığı esnada, direksiyon hakimiyetini kaybedip sola savrularak olay yeri kavşaktaki refüj aralığından geçip karşı yönden gelen araçların kullandığı yol bölümüne girerek burada karşı yönden seyirle gelmekte olan ... plakalı otomobil ile çarpışması ve bu çarpışmanın etkisiyle ... plakalı otomobilin sağa savrularak yan şeride girip burada nizami şeridinde düz seyretmekte olan ... plakalı otomobil ile çarpışmasıyla meydana gelen mevcut koşullardaki olayda, hızını mahal ve kavşak şartlarına göre ayarlamadan seyirle geldiği olay yerinde sağ şeritten sola manevra yapan plakası ve sürücüsü belli olmayan sarı renkli ticari taksiye karşı aracını kendi seyir şeridinde tutacak biçimde etkin önlem almayıp direksiyon hakimiyetini kaybetmiş olduğundan dolayı kusurlu olduğu, davacı Sürücü ...'in, sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahalde gündüz vakti bölünmüş yolu takiben nizami şeridinde seyri sırasında geldiği olay yeri kavşak mahallinde, karşı yön yol bölümünden kontrolden çıkmış vaziyette gelerek şeridine giren ... plakalı otomobil ile çarpışması ve bu çarpışmanın etkisiyle aracının sağa savrularak sağ gerisinden seyirle gelen ... plakalı otomobil ile çarpışmasıyla meydana gelen mevcut koşullardaki olayın oluşumu üzerine etken hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından sonuçta atfı kabil kusuru olmadığı, plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen sarı renkli ticari taksi sürücüsünün, sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahalde gündüz vakti ....... Sokağı takiben seyirle gelerek sağa dönüşle ....... Caddeye giriş yapıp sağ şeritte ilerleyip ön ilerisinde yolun sağında park halinde bulunan dava dışı ... plakalı otobüs nedeniyle kontrolsüzce sola manevra yaptığı sırada meydana gelen mevcut koşullardaki olayın oluşumuna zemin hazırlamış olduğundan kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ... (...)'nin, sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahalde gündüz vakti bölünmüş yolu takiben nizami şeridinde seyri sırasında geldiği olay yeri kavşak mahallinde seyrine göre sol tarafında meydana gelen kazanın etkisiyle savrularak şeridine giren ... plakalı otomobil ile çarpışmasıyla meydana gelen olayın oluşumu üzerine etken hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından sonuçta atfı kabil kusuru olmadığı, park halindeki dava dışı ... plakalı otobüs sürücüsünün mevcut koşullarda meydana gelen olayın oluşumu üzerine etken hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından sonuçta atfı kabil kusurunun bulunmadığı, davalı sürücü ...’ın %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu, davacı sürücü ...’in kusursuz, plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen sarı renkli ticari taksi sürücüsünün %60 (yüzde altmış) oranında kusurlu, dava dışı sürücü ... (...)’ın kusursuz, park halindeki dava dışı ... plakalı otobüs sürücüsünün kusursuz olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür. Tüm dosya kapsamı, mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile davaya konu trafik kazasına dair soruşturma dosyasında yer alan maddi vakıaya dair tespitler kapsamında dosyaya mübrez teknik bulgular, olayın örgüsü ile birlikte bir bütün halinde değerlendirildiğinde davalı araç sürücüsü ...'ın %40 oranında kusurlu olduğunun, davacının ise kusurunun bulunmadığının kabulünün gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, tarafların durumunun, davaya konu trafik kazasının oluşuna ve hakkaniyete uygun olduğu kabul edilen bu oran nazara alınarak hükme esas alınması uygun bulunmuştur. Davacının davaya konu trafik kazasına bağlı maluliyet durumunun tespiti bakımından dosyanın tevdi edildiği ...'nın 12/06/2024 tarihli maluliyet raporunda özetle; "......'in 07/04/2017 tarihinde maruz kalmış olduğu yaralanma nedeni ile; 1) İyileşme (geçici iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, 2) İş göremezlik süresi içerisinde 1 (bir) ay başka birinin yardımına ihtiyaç duyabileceği, 30/03/2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince vücut genel çalışma gücünden %2 (yüzde iki) oranında kaybetmesine neden olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür. Raporda, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri esas alınarak davacının maluliyet durumunun belirlendiği, yapılan tespitlere göre kaza ile maluliyet durumu arasında illiyet bağının kurulabildiği ve raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu görülmekle alınan maluliyet raporunun hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Davalı ... ... A.Ş.'nin davaya konu kazaya karışan ... plakalı aracın uzun süreli kiralandığına dair savunması kapsamında dosyaya ibrazı sağlanan delillerin incelenmesinden ilgili aracın ihbar olunan .... Tur. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'ye 18/06/2015 tarihli Araç Kiralama Çerçeve Sözleşmesi'ne istinaden 30/09/2016 tarihinde teslim edildiği ve 07/04/2017 kaza tarihinde de ihbar olunan şirket tarafından kiralık olarak kullanılmaya devam edildiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda davalı araç maliki ... ... A.Ş. tarafından ... plakalı aracın uzun süreli kiralama ile ihbar olunan şirkete bırakıldığı görüldüğünden, artık ilgili araç üzerindeki fiili hakimiyetinin kalmadığı ve bu sebeple ekonomik yönden de yararlanma olanağının kalktığı görüldüğünden, mezkur aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan uzun süreli kiracının işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda davacılar vekilince maddi tazminat talebinden feragat edilmiş olmakla beraber devam eden manevi tazminat talebi bakımından davalı ... ... A.Ş.'ye husumet yöneltilemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Son tahlilde dosyaya mübrez kayıt ve belgeler, kaldırma ilamı kapsamında yürütülen ek tahkikat kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; ilk olarak davacının maddi tazminat istemi bakımından, davacılar vekilinin 06/05/2019 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebi yönünden davadan feragat ettiğini bildirdiği, davacılar vekilinin vekaletnamesinin tetkikinden davadan feragat yetkisinin bulunduğu anlaşılmakla, HMK'nın 307 vd. maddeleri uyarınca feragat davaya son veren taraf işlemi olduğundan maddi tazminat istemi yönünden davanın vaki feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Davacıların manevi tazminat talebine gelince ise; 6098 TBK'nun 56/1. maddesi hükmüne göre “Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir” hükmü ile aynı Kanun'un 51. maddesindeki “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne göre, somut olayda 07/04/2017 kaza tarihi, kazanın oluş şekli, kaza neticesinde davacı ...'in %2 oranında daimi, 6 aya kadar geçici iş göremezliğine ve 1 aylık bakıcı ihtiyacına neden olacak şekilde yaralanması ile oluşan cismani zararının boyutu ile bu zarara neden olan trafik kazasında davalı araç sürücüsü ...'ün %40 kusurlu olarak katkısının bulunmuş olması ile tarafların sosyal ve ekonomik durumu da göz önüne alınarak, davacı ...'in kendi yaralanması sebebiyle duyduğu acı ve ızdırabın niteliği ve derinliğini hafifletebilmek amacıyla davacıyı da zenginleştirmeyecek şekilde mahkememizce takdir olunan 15.000,00-TL manevi tazminatın, davalı ...'in ise eşinin yaralanması ile geçirdiği süreçte duyduğu acı ve ızdırabın niteliği ve derinliğini hafifletebilmek amacıyla davacıyı da zenginleştirmeyecek şekilde mahkememizce takdir olunan 3.500,00-TL manevi tazminatın davalı ...'dan tahsiline karar verilmesi gerekmiştir. Temerrüt tarihi bakımından ise günümüzde de uygulama alanı bulan, müşterek hukukun “gasp eden daima temerrüt hâlindedir” şeklindeki genel ilkesine göre, haksız fiilin faili daima temerrüt hâlinde bulunduğu için, zaten gerçekleşmiş olan temerrüdü sağlamak üzere alacaklının ayrıca bir ihtarda bulunması gerekmediğinden, hükmolan manevi tazminatın 07/04/2017 kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir. Diğer davalı ... ... A.Ş. bakımından ise, yukarıda açıklanan gerekçelerle, manevi tazminat isteminin pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ancak hem maddi hem manevi tazminat talepleri bakımından davacıların dava açarken davalı ... ... A.Ş.'nin ilgili aracı uzun süreli kiralama ile devredip devretmediğini bilmeleri olanaklı olmadığından adı geçen davalıya karşı dava açılmasına sebebiyet vermedikleri anlaşılmakla bu davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesine karar verilmesi gerekmiş, son tahlilde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Maddi tazminat istemi yönünden; davanın vaki feragat nedeniyle reddine, 2-Manevi tazminat istemi yönünden; (a) Davacı ...’in manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile; 15.000,00-TL’nin davalı ...’dan 07/04/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile bu davacıya ödenmesine, davacının bu davalıya yönelik fazlaya dair isteminin reddine, (b) Davacı ...’in manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile; 3.500,00-TL’nin davalı ...’dan 07/04/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile bu davacıya ödenmesine, davacının bu davalıya yönelik fazlaya dair isteminin reddine, (c) Davacıların davalı ... Kiralama ve Tic. A.Ş.’ye yönelik manevi tazminat isteminin pasif husumet yokluğundan reddine, 3-Maddi tazminat yönünden alınması gereken 285,06-TL harçtan peşin alınan 104,18-TL harcın mahsubu ile bakiye 180,88‬-TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Maddi tazminat yönünden davacının feragat dilekçesine karşılık davalı ... A.Ş., yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmediğini beyan ettiğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davacı ...'in manevi tazminat talebi yönünden alınması gereken 1.024,65-TL harcın davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Davacı ...'in manevi tazminat talebi yönünden alınması gereken 427,60 TL harcın davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Davacıların, davalı ... Kiralama ve Tic. A.Ş.’ye yönelik manevi tazminat talebi yönünden alınması gereken 427,60-TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 15.000,00-TL ücreti vekaletin davalı ...'dan alınarak bu davacıya verilmesine, 9-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 3.500,00-TL ücreti vekaletin davalı ...'dan alınarak bu davacıya verilmesine, 10-Davacılar tarafından başlangıçta yatırılan 104,18-TL peşin harç, 35,90-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 140,08-TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine, 11-Davacı tarafından yapılan 1.647,50-TL tebligat gideri, 68,00-TL müzekkere gideri, 5.370,00-TL adli tıp rapor ücreti olmak üzere toplam 7.085,50-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 4.297,77-TL yargılama giderinin davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, 12-Davalı ... tarafından yapılan 37,50-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 14,75-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına, 13-Davalı ... Kiralama ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan 210,00-TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine, 14-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair davacı vekilinin ve davalı asilin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ....... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 15/10/2024 Katip....... ¸e-imzalıdır. Hakim ....... ¸e-imzalıdır.